ءماندى كەزدەسۋلەردىڭ ءتيىمدى شەشىمى

ولجاس بەكتەنوۆ جاھاندىق ينۆەستيتسيا جونىندەگى دوڭگە­لەك ۇستەل اياسىندا «GE HealthCare» كومپانياسىنىڭ تاياۋ شىعىس, سولتۇستىك-شىعىس پەن وڭتۇستىك افريكا, تۇركيا, رەسەي جانە تمد ەلدەرىندەگى پرەزيدەنتى  كوستاس دەليگياننيسپەن كەزدەستى. تاراپ­تار مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قاتىسۋى­مەن قول قويىلعان جانە دەنساۋلىق ساق­تاۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋعا, ەلىمىزدە جەرگىلىكتى ساراپتاما مەن وندىرىس­تىك مۇمكىندىكتەردى دامىتۋعا باعىت­تالعان نەگىزدەمەلىك كەلىسىمنىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسىن تالقىلادى.

«GE HealthCare» – وزىق مەدي­تسينالىق قۇرىلعىلاردى, دياگ­نوستيكالىق فارماتسەۆتيكالىق پرە­پاراتتار وندىرۋدە, سونداي-اق ين­تەگراتسيالانعان تسيفرلىق شەشىم­دەردى, قىزمەتتەر مەن دەرەك­تەردى تالداۋ جۇيەلەرىن شىعاراتىن الەمدەگى جەتەكشى وندىرۋشىلەردىڭ ءبىرى.

سونىمەن قاتار ۇكىمەت باسشىسى ولجاس بەكتەنوۆ «Fufeng Group» باسشىسى لي سيۋەچۋنمەن وتاندىق اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن تەرەڭ وڭدەۋ بويىنشا جاڭا جوبانى ىسكە قوسۋدى تالقىلادى. قىتايلىق «Fufeng Group» كومپانياسى­نىڭ باسقارما توراعا­سى لي سيۋەچۋن­مەن اگروونەركاسىپ­تىك كەشەن جانە كومىر حيمياسى سالاسىنداعى ىنتى­ماقتاستىق تۋرالى پىكىرلەستى. «Fufeng Group Company Limited» – امينقىشقىلدار مەن ءونىمىن وندىرۋ­گە, سونداي-اق وسى سالاداعى زەرتتەۋلەر مەن ازىرلەمەلەرگە ماماندانعان بيو-فەرمەنتتەۋ يندۋسترياسىنداعى الەمدىك كوشباسشى. كومپانيا الەمدەگى ەڭ ءىرى ناتري گلۋتاماتى مەن كسانتان شايىرىن ءوندىرۋشى سانالادى. بيداي مەن جۇگەرىنى تەرەڭ وڭدەۋ كراحمال, امينقىشقىلدارى, ناتري گلۋتاماتى جانە كسانتان شايىرىنىڭ قوسىلعان قۇنى جوعارى ونىمدەردى الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ولاردىڭ باعاسى شيكىزات قۇنىنان 10–15 ەسە جوعارى. جوبا اياسىندا 1 مىڭ جۇمىس ورنىن اشۋ جوسپارلانعان. ينۆەستيتسيا كولەمى شامامەن 300–350 ملن دوللاردى قۇرايدى.

پرەمەر-مينيستر مەملەكەت باسشىسىنىڭ ەكونوميكانىڭ ءوسۋىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى العا قويعان ماقساتىنا قول جەتكىزۋ شەڭ­بەرىندە اگروونەركاسىپتىك كەشەنگە ينۆەستيتسيالاردىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.

«ەلىمىز قوسىلعان قۇنى جوعارى ءونىم ءوندىرىسىن ۇلعايتۋعا ۇمتىلىپ وتىر. ال استىقتى تەرەڭ وڭدەۋ كەشەندەرىن سالۋ باسىم باعىت سانالادى. بۇل – ەكونوميكانى ار­تاراپتاندىرۋعا جانە ەكسپورتتىق مۇمكىندىكتەردى كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ستراتەگيالىق باعىت. بىزدە بۇل ءۇشىن قاجەتتىنىڭ ءبارى بار. ينفراقۇرىلىم, شيكىزات رەسۋرس­تارى جانە مەملەكەتتىك قولداۋ شا­را­لارى جولعا قويىلعان. جوبا اگرو­ونەركاسىپتىك سەكتوردا قوسىمشا قۇن قۇرۋدىڭ جانە وزىق تەحنولوگيالار ەنگىزۋدىڭ جارقىن ۇلگىسى بولماق. ۇكىمەت تاراپىنان قاجەتتى قولداۋ كورسەتىلەدى», دەدى ولجاس بەكتەنوۆ. كەزدەسۋ بارىسىندا ۇكىمەت باسشىسى اۋىل شارۋاشىلىعى, ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس مينيسترلىكتەرىنە «Fufeng Group» كومپانياسىمەن ينۆەستيتسيالىق كەلىسىمدى جەدەل تۇردە دايىنداۋدى تاپسىردى.

ولجاس بەكتەنوۆ امەريكالىق جانە فرانتسيالىق «Alstom» جانە «Wabtec» كومپانيالارىنىڭ باسشىلارىمەن ەلىمىزدە تەمىرجول ماشيناسىن جاساۋدا جەرگىلىكتى ۇلەستى ارتتىرۋ جوسپارلارىن تالقىلادى. پرەمەر-مينيستر جاھاندىق ينۆەستيتسيا جونىندەگى دوڭگەلەك ۇستەل اياسىندا ءىرى حالىقارالىق كومپانيالاردىڭ باسشىلارىمەن – تەمىرجول ماشيناسىن جاساۋ سالاسىنىڭ الەم­دىك كوشباسشىلارىمەن كەزدەستى. افريكا, تاياۋ شىعىس جانە ورتالىق ازيا وڭىرلەرى بويىنشا «Alstom» فرانتسۋز كومپانياسىنىڭ پرەزيدەنتى ەندريۋ دەلەونيمەن ءوندىرىستى ودان ءارى لوكاليزاتسيالاۋ جانە جاڭا ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە قوسۋ جوسپارى تالقىلاندى.

«Alstom» – ەلىمىزدىڭ تەمىرجول يندۋسترياسىنىڭ نەگىزگى ينۆەستورى. 10 جىل ىشىندە كومپانيا قۇرىلىسقا, تەحنولوگيالار ترانسفەرتى مەن وتاندىق مامانداردى وقىتۋعا شامامەن 120 ملن ەۋرو ينۆەستيتسيا سالدى. 1 مىڭنان اسا ادام جۇمىس ورنىمەن قامتاماسىز ەتىلدى. استانادا 7 وندىرىستىك بازا اشىلدى, ونىڭ ىشىندە جولاۋشىلار جانە اۋىر جۇك ەلەكتروۆوزدارىن وندىرەتىن «ەلەكتروۆوز قۇراستىرۋ» زاۋىتى بار.

فرانتسۋز كومپانياسى 450-دەن استام جاڭا جۇمىس ورنىن اشا وتىرىپ, ەلەكتروۆوزعا تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتەتىن ءتورت ورتالىقتىڭ قۇرىلىسىن باستادى. جوبانىڭ جالپى سوماسى 50 ملن ەۋرونى قۇرايدى. شۋ قالاسىندا العاشقى سەرۆيستىك ورتالىقتىڭ اشىلۋى 2025 جىلعا جوسپارلانعان. زاۋىت ەلىمىز بەن تمد نارىعىن باعىندىرىپ, ءوز ورنىن ساتىمەن يەلەندى. شىعىستان باتىسقا كونتەينەرلىك تاسىمالدىڭ ارتۋىنا بايلانىستى شىعارىلاتىن ونىمگە سۇرانىس ارتتى. بۇگىنگى تاڭدا ءوندىرىس كولەمى بويىنشا كاسىپورىن وتاندىق تەمىرجول ماشيناسىن جاساۋ سەكتورىندا شامامەن 30%-دى الادى.

«Alstom» باسشىسى ەندريۋ دەلەو­ني قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسيالىق ساياساتىن قولدايتىنىن مالىمدەپ, ەلىمىزدە بيزنەس ءۇشىن جاسالىپ جاتقان جاعدايلار وندىرىستىك قۋات­تى كەڭەيتۋگە ىقپال ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق ەلىمىزدە يندۋس­تريا­لىق جانە كولىك-لوگيستيكالىق الەۋەتىن دامىتۋعا باعىتتالعان ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ كەلە­شەگىنە نازار اۋدارىلدى, ونىڭ ىشىن­دە قتج-مەن ارىپتەستىك ماسەلەلەرى تالقىلاندى.

«Wabtec» امەريكالىق كوم­پانياسىنىڭ پرەزيدەنتى رافاەل سانتانامەن كەزدەسۋ بارىسىندا تەمىرجول سالاسىنا «جاسىل» تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ماسەلەلەرى قارالدى. كومپانيا قازاقستان­نىڭ ۇزاقمەرزىمدى ينۆەستيتسيالىق سەرىكتەسى سانالادى ءارى ەلىمىزدە لوكوموتيۆ ءوندىرىسىن لوكاليزاتسيالاۋ­دى دامىتىپ جاتىر. «لوكوموتيۆ قۇراستىرۋ زاۋىتى» – ورتالىق ازياداعى تەمىرجول كولىگى ماشيناسىن جاساۋ سالاسىنداعى كوشباسشى. كومپانيا 2027 جىلدان باستاپ كەلەسى 10 جىل ىشىندە بالامالى وتىن تۇرلەرىن قولدانا وتىرىپ, جاڭا ونىمدەردى دامىتۋعا شامامەن 200 ملن دوللار ينۆەستيتسيا سالۋعا نيەتتى.

«مەملەكەت باسشىسى شەتەلدىك ينۆەستورلار كەڭەسى وتىرىسىندا سويلەگەن سوزىندە قازاقستان­نىڭ نەگىزگى ەۋرازيالىق ترانزيت­تىك حاب رەتىندە ەلدىك پوزيتسيالاردى نىعايتۋعا باعىتتالعانىن اتاپ كورسەتتى. ەلىمىزدە كولىك-لوگيستيكالىق سەكتوردى دامىتۋعا, ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋعا جانە ماشينا جاساۋدى لوكاليزاتسيا­لاۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى. ءبىز ءوندىرىستى لوكاليزاتسيالاۋعا باعىتتالعان بيزنەس باستامالارىن جوعارى باعالايمىز جانە وسىنداي كومپانيالارعا قولداۋ كورسەتۋگە دايىنبىز. مۇنداي جوبالاردى ىسكە اسىرۋ قازاقستانعا لوكوموتيۆتەردى ءوندىرۋ جانە جاڭعىرتۋ حابىنا اينالۋعا جانە جەتكىزۋشىلەردىڭ جاھاندىق تىزبەگىنە ەنۋگە مۇمكىن­دىك بەرەدى», دەپ اتاپ ءوتتى ولجاس بەكتەنوۆ.