وڭالتۋ ورتالىعى مەملەكەتتىك تاپسىرىسپەن كەلەتىن 70 بالادان وزگە, 100-دەن استام بالاعا قىزمەت كورسەتەدى. جىل باسىنان بەرى يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالارمەن جابدىقتالعان ورتالىقتا ەم الۋشى بالالاردىڭ دەنساۋلىعى ايتارلىقتاي جاقسارىپ, 40 شاقتىسىنىڭ اياعىنان تۇرىپ, وزدىگىنەن قادام باسۋى ەڭبەك ۇجىمى مەن اتا-انالاردى زور قۋانىشقا كەنەلتتى. وسىعان وراي, تۇساۋكەسۋ ءراسىمى سالتاناتتى تۇردە ءوتتى.
شاراعا ەڭبەك جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى سۆەتلانا جاقىپوۆا, «قازاقستان حالقىنا» قوعامدىق قورىنىڭ توراعاسى بولات جامىشەۆ, الماتى وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى رۋستام يساتاەۆ, وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ باستىعى ايگۇل احمەتوۆا, كاسىپكەر, مەتسەنات سىرىمبەك تاۋ, «نۇر-مۇباراك» مەشىتىنىڭ باس يمامى قايرات جولدىباي, اتا-انالار قاتىستى.
«اق جول-م» ورتالىعىنىڭ قۇرىلتايشىسى رۋشانگۇل توقتاحۋنوۆا قوناقتارعا بارلىق كابينەت پەن ەمدەۋ ۇدەرىسىن تانىستىردى. ورتالىق 2014 جىلدان بەرى قوعامدىق قوردىڭ قامقورلىعى اياسىندا جۇمىس ىستەيدى, بالالار مەن جاسوسپىرىمدەرگە كەشەندى مەديتسينالىق, پسيحولوگيالىق, پەداگوگيكالىق وڭالتۋ قىزمەتتەرىن كورسەتەدى. ر.توقتاحۋنوۆا ورتالىقتىڭ سوڭعى جىلدارداعى جەتىستىكتەرىنە توقتالا كەلە, 2020 جىلدىڭ قاڭتارىنان باستاپ «اق جول-م» قورى ەڭبەك جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ 58 بالاعا ارناۋلى قىزمەتتەر كورسەتۋگە مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىس الاتىنىن اتاپ ءوتتى. ورتالىقتىڭ قامقورلىعىندا 500-دەن استام بالا بار, ون جىل ىشىندە ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن مىڭنان استام بالا وڭالتۋدان وتكەن. بالالارعا كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق, الەۋمەتتىك قىزمەت حالىقتىڭ قايىرىمدىلىق كومەگى ارقىلى قارجىلاندىرىلادى.
«بۇل جەرگە كەلمەي تۇرعاندا بالام وتە اشۋشاڭ, كوپپەن ارالاسا المايتىن ەدى, ۇيدەن وقيدى. جاسى 12-دە. وسى ورتالىق اشىلعالى بەرى ونىڭ دەنساۋلىعىندا ايتارلىقتاي وڭ وزگەرىس پايدا بولدى. مۇندا ءتۇرلى ەم-شارا قابىلدايمىز. قولونەر تەراپياسىنا كەلگەن سايىن ءتۇرلى بۇيىم جاساۋدى ۇيرەنىپ ءجۇر. بۇگىن مونشاق تاستاردان تۇزىلگەن قول سومكەسىن اياقتاپ شىقتى. ورتالىق اشىپ, بالالارىمىزدىڭ اياعىنان تۇرۋىنا, قاتارعا قوسىلۋىنا جاعداي جاساپ بەرگەن قامقورشى ازاماتتارعا العىسىمىز شەكسىز. مۇندا ناۋقاس بالالارعا بارلىق جاعداي جاسالعان. تاماقتارى دا توق», دەيدى تالعار اۋدانىنىڭ تۇرعىنى بايان كارىم.
جىل باسىندا كەڭەيتىلىپ ىسكە قوسىلعان ورتالىق وتە سيرەك كەزدەسەتىن زاماناۋي قۇرىلعىلارمەن جابدىقتالعان. سودان بەرگى ون اي ۋاقىت ارالىعىندا وسىندا ەمدەلگەن بالالاردىڭ جارتىسىنا جۋىعىنىڭ اياعىنان تۇرىپ, قاز باسقاندارىنا ورتالىقتىڭ ەڭبەك ۇجىمىمەن قاتار, اتا-انالار قاتتى قۋاندى. سەبەبى ايلاپ ەمەس, جىلداپ توسەككە تاڭىلعان, ناۋقاسى اۋىر بالانىڭ قالقايىپ تۇرىپ, قادام باسۋى – تىنىمسىز ەڭبەكتىڭ ناتيجەسى.
«اق جول-م» ورتالىعىنداعى ءداستۇرلى تۇساۋكەسەر ءىس-شاراسى اۋىل اقساقالى تىنىشبەك دۇيسەنبەكوۆتىڭ اق باتاسىمەن باستالدى. «نۇر-مۇباراك» مەشىتىنىڭ باس يمامى قايرات جولدىباي ۇلى: «وسىناۋ ءىستى ءبىز بىرنەشە جىل بۇرىن قولعا العان ەدىك. بۇل – حالىقتىڭ, ەلدىڭ جاردەمىمەن سالىنعان عيمارات. باستاپقىدا وسى جەردە كىشكەنتاي عانا عيمارات بولدى. ءبىز وتباسىمىزبەن اي سايىن كومەكتەسىپ تۇردىق. كەيىنىرەك كاسىپكەر سىرىم تاۋمەن بىرلەسىپ, اقىلداسا كەلە, حالىققا ۇندەۋ تاستادىق. ونداعى ماقسات – وسىنداي تاعدىرى بولەك بالالاردى ءوسىرىپ وتىرعان اتا-انالارعا ءۇمىت سىيلاۋ, ولارعا جاردەمدەسۋ. ويتكەنى وتباسىندا ناۋقاس ءبىر بالا بولسا, ول ۇلكەن قاسىرەت ەكەنىن ءتۇسىنۋىمىز كەرەك. ونى ەمدەتۋ وڭايعا سوقپايدى. قايدا اپارىپ ەمدەتەرىن, نە ىستەرىن بىلمەي داعداراتىن اتا-اناعا قولۇشىن بەرۋ – ازاماتتىق بورىشىمىز. سونداي ىزگى نيەتپەن حالىققا جولدانعان ۇندەۋدىڭ ناتيجەسىندە كاسىپكەرلەر مەن جومارت جاندار قولداپ, قوماقتى قارجى جينالىپ, وسىنداي ءۇش قاباتتى ەڭسەلى عيمارات تۇرعىزىلدى. ال بولات جامىشەۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن «قازاقستان حالقىنا» قوعامدىق قورى ورتالىققا قاجەت ەڭ قىمبات زاماناۋي مەديتسينالىق قۇرىلعىلارمەن جابدىقتاپ بەردى», دەي كەلە, وسى ءىستىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن ناعىز قاھارمان ازاماتتار, ەرلى-زايىپتى ناريمان دۋگاشەۆ پەن رۋشانگۇل توحتاحۋنوۆاعا زور العىسىن ءبىلدىردى.
بۇدان كەيىن مارتەبەلى مەيماندار سالتاناتتى تۇردە 40 بالانىڭ تۇساۋىن كەستى. انالار شاشۋ شاشتى.
«بالالاردىڭ تۇساۋكەسەر راسىمىنە قاتىسىپ وتىرعانىما قۋانىشتىمىن. قاڭتار ايىنان باستاپ جۇمىس جاساپ جاتقان ورتالىقتىڭ ناۋقاس بالالاردى ەمدەپ, قادام باسۋىنا ۇلكەن ەڭبەك سىڭىرگەنىنىڭ ناتيجەسىن ناقتى كورىپ وتىرمىز. مۇنداي ورتالىقتار ەكى جىلدان بەرى سەمەي, تاراز قالالارىندا دا جۇمىس جاساپ جاتىر. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 17 الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتەتىن ورتالىق اشىلدى. ەرەكشە ايتاتىن ماسەلە, بۇل ورتالىقتار دەمەۋشىلەردىڭ جومارتتىعىنىڭ ارقاسىندا ىسكە اسىرىلدى. ال «قازاقستان حالقىنا» قوعامدىق قورى ورتالىقتى يننوۆاتسيالىق زاماناۋي قۇرىلعىلارمەن جابدىقتاپ, وتە جوعارى دەڭگەيدە ساپالى قىزمەت كورسەتۋگە جاعداي جاساپ بەرىپ وتىر. الماتى وبلىسى وسىنىسىمەن ەرەكشەلەنەدى», دەدى مينيستر س.جاقىپوۆا.
«عيماراتتاردى سالۋ وتە ۇلكەن جۇمىس. ءبىز تەك جابدىقتاردى ساتىپ الىپ بەردىك. بۇگىندە ەلىمىزدە, وبلىستار مەن قالالاردى قوسپاعاندا, 19 اۋداندىق وڭالتۋ ورتالىعى سالىنىپ جاتىر. سونداي-اق مينيسترلىكپەن بىرلەسكەن «ۇيدەگى وڭالتۋ» جونىندەگى جوبامىز ازىرلەنۋ ۇستىندە. جابدىقتاردى مۇگەدەك بالالاردىڭ ۇيىنە الىپ بەرسەك, اتا-انالار وزدەرى ەمدەيتىن بولادى. ويتكەنى ورتالىقتارعا بالالاردىڭ بارلىعى بارا بەرمەيدى. سوندىقتان وڭالتۋ شارالارىن كۇندەلىكتى جاساۋدا مۇنداي اپپاراتتاردىڭ ۇيدە بولۋى اسا ماڭىزدى», دەگەن ب.جامىشەۆ بۇل جوبا اتا-انالارعا ۇلكەن كومەك بولاتىنىن اتاپ ءوتتى.
اۋىر دياگنوزى بار بالالار ەمدەلەتىن ورتالىقتاردى «مەيىرىمدىلىك ارالى» دەۋگە بولاتىنىن, سەبەبى مۇندا جۇرەگى جۇمساق اسىل ازاماتتار جۇمىس ىستەيتىنىن باسا ايتقان الماتى وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى رۋستام يساتاەۆ اكىمدىك تاراپىنان قولداۋ كورسەتىلە بەرەتىنىنە سەندىردى. اتا-انالار ءۇمىتىن ۇزبەي, بالالاردىڭ بولاشاعىنا سەنىممەن قاراۋىنا تىلەكتەستىك بىلدىرگەن تالعار اۋدانىنىڭ اكىمى تاڭات ايداربەكوۆ ورتالىققا تەلەديدار تارتۋ ەتتى.
«40 بالانىڭ قادام باسۋى – 80 اتا-انانىڭ قۋانىشى. وسى عيماراتتى تۇرعىزۋعا قانشاما ازامات ەرىكتى تۇردە اتسالىستى, كومەگىن بەردى. وكىنىشكە قاراي, جىل سايىن دەنساۋلىعىندا كەمىستىگى بار جۇزدەگەن بالا تۋىپ جاتىر, ءبىز كومەكتەسپەسەك, ولاردىڭ تاعدىرى نە بولماق؟» دەيدى كاسىپكەر سىرىمبەك تاۋ.
قىزىلقايرات اۋىلىنداعى وڭالتۋ ورتالىعىنا تەك تالعار اۋدانى ەمەس, ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنان بالالار كەلىپ ساۋىقتىرۋ شارالارىن قابىلدايدى. ايس «ە-سوبەس» بازاسىندا تالعار اۋدانىنداعى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردىڭ اراسىندا كۇندىزگى بولۋ ورتالىعىنا بارۋعا جاتاتىن 336 بالا بار. ونىڭ 185-ءى جۇيكە اۋرۋىنا شالدىققاندار, 151-ءى تىرەك قيمىل اپپاراتى بۇزىلعاندار. بۇگىنگى كۇنگە «اق جول-م» وڭالتۋ ورتالىعىنا بارۋعا كەزەكتە تۇرعان بالالار سانى 30 بولسا, «ايالا» ورتالىعىنا بارۋعا 27 ناۋقاس كەزەگىن كۇتۋدە ەكەن.
ورتالىق اشىلعالى بەرى وسىندا تاباندىلىقپەن ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن ماماندار كوپ. دارىگەر-رەابيليتولوگ جازيرا وسپانوۆانىڭ جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقانىنا ون شاقتى جىلدان اسقان. ەڭبەك, مۋزىكا تەراپياسى, دەنەشىنىقتىرۋ, جىلۋمەن ەمدەۋ, سەنسورلىق, باسقا دا ءتۇرلى ەم-شارا جاسالاتىن كابينەتتەردە پاتيگۇل تۇرعانوۆا, يلحام ماحمۋدوۆ, ەلميرا دۋاناەۆا, ۇلان اسحات ۇلى, اسپاز ىسىنە باۋليتىن گاۋھار ابەنوۆا سىندى بىلىكتى ماماندار ەسىمى ەرەكشە اتالادى. ولاردىڭ مۇگەدەك بالالاردى قوعامنان ءبولىپ-جارماي, ورتاعا بەيىمدەپ, ەڭبەككە ارالاستىرىپ, تىپتەن قولىنان كەلەتىن قولونەر بۇيىمدارىن جاساتىپ, تاتتىلەر ءپىسىرتىپ, تابىس تابۋعا ءسىڭىرىپ جۇرگەن ەڭبەكتەرى وراسان زور.
تالعار اۋدانىنداعى «اق جول-م» بالالاردى وڭالتۋ ورتالىعىندا وتكەن تۇساۋكەسۋ ءراسىمى مۇگەدەك بالالارعا قۋانىش سىيلاعان ەرەكشە ماڭىزدى وقيعا بولدى. ۇلتتىق ءداستۇردى دارىپتەۋ, جارىمجان بالالارعا كوڭىل اۋدارۋ, ولاردىڭ قوعامدا ورنىن تابۋىنا كومەك كورسەتۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان ءىس-شارا سوڭىندا بالالاردىڭ قاتىسۋىمەن كونتسەرت ءوتتى. بىرقاتار قىزمەتكەر ماقتاۋ گراموتاسىمەن ماراپاتتالدى.
الماتى وبلىسى
