راسىندا, وزبەكالى جانىبەكوۆ – قازاق ءۇشىن جۇرەك مايىن شام قىلعان (س.تورايعىروۆ) ارىس. تانىمال جۋرناليست تالعات باتىرحان «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ 2016 جىلعى 2 قىركۇيەك كۇنگى سانىندا جاريالانعان «وزاعاڭنىڭ ونەگەسى» اتتى ماقالاسىندا: «ورەسى بيىك وزاعاڭ كەشەگى قىلىشىنان قان تامعان كەڭەستىك كەزەڭنىڭ وزىندە ۇلتقا قىزمەت ەتۋدىڭ ۇلكەن ۇلگىسىن كورسەتتى. شەكپەندى شەنەۋنىكتەر شەرۋىنىڭ الدىڭعى شەبىندە جۇرسە دە, ارتتاعى توپتان اداسپادى. توتاليتارلىق جۇيەنىڭ تولىپ جاتقان توسقاۋىلدارىنا قاراماي حالقىنىڭ بارى مەن جوعىن حاتتادى. تار زاماننىڭ تاساسىندا كومەسكى تارتقان ەسكى قۇندىلىقتارىمىزدىڭ ەلەسىن ىزدەدى. سانعاسىرلىق سالت-سانامىزدىڭ ۇمىت قالعان ۇستىندارىن جۇرتىنىڭ ەسىنە سالىپ, جەتى ىقىلىمنان جەتكەن التىن ارقاۋدىڭ ۇزىلمەۋىنە ايانباي اتسالىستى. بابادان ميراس باي مادەنيەتىمىزدىڭ مارتەبەسىن كوتەردى. ءتول تاريحىمىزدىڭ ءتورت قۇبىلاسىن تۇگەندەۋدى اسقاق مۇراتىنا اينالدىردى. وشكەنىمىزدىڭ جانىپ, ولگەنىمىزدىڭ تىرىلۋىنە ولشەۋسىز ۇلەس قوستى. سونىڭ ارقاسىندا سويى بولەك ساڭلاقتار ساپىنان ويىپ وتىرىپ ورىن الدى. قازاق رۋحانياتىنىڭ قابىرعالى وكىلى رەتىندە سوڭىندا مول مۇرا قالدىردى», دەپ جازعان ەكەن. بۇدان اسىرىپ ايتار ءسوز جوق.
وسى ورايدا, وزاعاڭنىڭ تورعاي ءوڭىرى مەن ونىڭ ورتالىعى ارقالىق قالاسىنىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە سىڭىرگەن ەڭبەگىن ايتپاي كەتۋگە بولمايدى. اعامىز 1970 جىلى جاڭادان تورعاي وبلىسى قۇرىلعان قاراشا ايىنان باستاپ, وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ يدەولوگيالىق حاتشىسى بولىپ تاعايىندالادى. بۇل قىزمەتىن 1975 جىلى شىلدە ايىندا قازاقستان كومپارتياسى وك سىرتقى ەلدەرمەن بايلانىس ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى لاۋازىمىنا اۋىسقانعا دەيىن ابىرويلى اتقاردى.
«وزبەكالى جانىبەكوۆتىڭ تورعاي وڭىرىنە, جالپى, ءيسى قازاققا سىڭىرگەن ەڭبەگى ۇشان-تەڭىز. تورعايدىڭ تالانتتى جاستارىنىڭ باسىن قوسىپ, تۇڭعىش رەت 1972 جىلى قازاق دراما تەاترىن, 1974 جىلى «شەرتەر» ۇلتتىق فولكلورلىق-ەتنوگرافيالىق ءانسامبلىن جاساقتادى, وبلىستىق «دالا ولكەسى تاريحى» مۋزەيىن اشتى» («Egemen Qazaqstan», 28 قىركۇيەك, 2021 جىل) دەپ جازادى «ەگەمەننىڭ» وسى وڭىردەگى ءتىلشىسى نۇرقانات قۇلاباي.
وسى ورايدا, الماتى قالالىق مەملەكەتتىك ارحيۆ قورىندا ساقتاۋلى تۇرعان مىنا ءبىر سۋرەتتىڭ تاريحىنا توقتالساق: فوتودا تۇرعان قازاقتىڭ ارىس ازاماتتارى – ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ ەرجۇرەك باتىرلارى ءھام حالىق قاھارماندارى – قاسىم قايسەنوۆ پەن راحىمجان قوشقارباەۆتىڭ «ارقالىق قالاسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى» اتانعان ءساتى. سۋرەتتىڭ تۇسىرىلگەن ۋاقىتى «9 مامىر, 1975 جىل» دەپ جازىلعان.
شىندىعىندا, وسى جىلى (1975) وداق كولەمىندە ۇلان-اسىر اتاپ ءوتىلىپ جاتقان ۇلى جەڭىستىڭ 30 جىلدىق مەرەيتويى مەن ارقالىق شاھارىنىڭ قالا مارتەبەسىن العانىنىڭ 10 جىلدىق داتاسىنا وراي قازاقتىڭ ماڭدايىنا باسقان قوس باتىرىن اتتاي قالاپ شاقىرىپ الىپ, «قۇرمەتتى ازامات» اتاعىن بەرگىزگەن ادام – سول تۇستاعى وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ يدەولوگيالىق حاتشىسى وزبەكالى جانىبەكوۆ.
قازىرگى تاڭدا قازاق قوعامىندا ۇلى تۇلعالاردى ۇلىقتاۋ ىسىندە وڭىرلىك شەكتەۋ بار. باتىس ءوڭىرى ءوز ادامدارىن, شىعىس ءوز قايراتكەرلەرىن, وڭتۇستىك ءوز تۋمالارىن ناسيحاتتاپ الەك. بۇل جەردە تۋعان جەر, وسكەن وڭىرىنە قاراماي كۇللى ۇلتقا ورتاق ارىستاردى اسپەتتەۋ ءىسىن بۇگىنگى قوعامعا ورتاق دۇنيە رەتىندە تانىتۋ قاجەت-اق. بۇعان مۇنداعى «وزاعاڭنىڭ ونەگەسى» ۇلگى.
