رۋحانيات • 25 قازان, 2024

ۇلت ساناسى سىلكىنگەن كۇن

514 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ۇلتتىڭ ۇلى مەرەكەسى رەسپۋبليكا كۇنىن قارسى العان سايىن تولقيتىنىم راس. ويتكەنى بۇل – مەن ءۇشىن ەرەكشە كۇن!

ۇلت ساناسى سىلكىنگەن كۇن

وسىدان 34 جىل بۇرىنعى تاريحي ءسات-ساعاتتار ەسىمە تۇسەدى.

سول كەزدەگى قازاق ەلىنىڭ استاناسى – الماتىنىڭ قاق تورىندەگى ەسكى ۇكىمەت ۇيىندە ناعىز دەموكراتيالىق ۇلگىدەگى قازاق كسر جوعارعى كەڭەسى ءحىى شاقىرىلىمىنىڭ كەزەكتى سەسسياسى اسا تارتىستى جاعدايدا ءوتىپ ەدى… قۇرامى ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن بالامالى نەگىزدە سايلانىپ كەلگەن 360 حالىق دەپۋتاتىنان تۇراتىن جوعارعى كەڭەستىڭ كەڭ زالى قايشىلاسقان پىكىرلەر­دىڭ قىم-قۋىت دوداسىنا اينالعان. كۇن تارتىبىندە جالعىز ماسەلە تۇردى. ەگە­مەندىك دەكلاراتسياسىن تالقى­لاۋ! ارادا 34 جىل وتكەنىمەن, قازان ايى­­نىڭ سول كۇنگى قارا سۋىعىمەن جاعا­لاسىپ وتكەن قىزۋى قالىڭ دودالى جيىننىڭ ءار ءساتى كوز الدىمدا… اتى رەفەرەن­دۋم بولعانىمەن, زاتى كونستيتۋتسيا­لىق زاڭعا پارا-پار دەڭگەيدە وتكەن تاريحي قۇجات­تى تالقىلاۋدا دەكلاراتسيا­نىڭ ءار تا­راۋى, ءار بابى قىزۋ تالقىعا ءتۇسىپ, پىكىر­­سايىس­ تۇتاس ءبىر كۇنگە سوزىلدى. سايىسقا ەل پرەزيدەنتى دە, توراعا دا, ۇكى­مەت مۇشەلەرى دە, سايا­سي پارتيالاردىڭ جەتەكشىلەرى دە, قىس­قاسى دامۋدىڭ جاڭا جولىنا باعىت تۇزەگەن جاڭا, جاس مەملەكەت تاعدىرىنا الاڭداعان سەرگەك ويلى, كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ ازامات­تاردىڭ ءبىرازى قاتىستى. قازاق يۋريسپرۋدەنتسياسىنىڭ كوشىن باستا­عان اكادەميك سالىق زيمانوۆتىڭ ساعات­تاپ مىنبەردە تاپجىلماي تۇرىپ, تاريحي قۇجاتتىڭ ءار بابىن قالاي قورعاعانى, سۇراقتارعا قالاي جاۋاپ بەرگەنى جادىمدا. جاسى جەتپىستىڭ ىشىندەگى, ەكى تىلدە تەڭ سويلەيتىن سالىق اعانىڭ سول كۇنگى كەسكىنىن كورىپ وتىرىپ, جالعىز مەن ەمەس, كۇللى زالدىڭ ءسۇيىنىپ, سۇيسىنگەنىن ۇمىتا المايمىن. سول كۇنگى وي مەن ءسوزدىڭ سايىسىنا ءتۇسىپ, ەل نامىسىن قورعاعان ءار دەپۋتاتقا العىس ايتامىن! ەگەر… سول ءسات ۇلت ويى مەن قوعامدىق پىكىردىڭ قارا كورىگىن ۇرلەيتىن زيا­لى توپ تاباندىلىق پەن بىرلىك تانىتا الماعان جاعدايدا ەل دامۋى­نىڭ باعىتى قالاي بولارى بەلگىسىز ەدى. ويتكەنى, رەسپۋبليكانىڭ ساياسي بيلىگى مەن جەرىنىڭ ءبىر تۇتاستى­عىن, ءوز ىشكى كۇشتەرى مەن سىرتقى قور­عانىس كۇشتەرىن قالىپتاستىرۋ, ەل ەگەمەندىگىن تۇبەگەيلى بەكىتۋ ءۇشىن سول كەزدەگى ءالى ىرگەسى سوگىلە قويماعان كەڭەس وداعىنىڭ شەكسىز بيلىگىن شەكتەۋ باعىتىندا باتىل شەشىمدەرگە بارۋ – ەگەمەندىك دەكلاراتسياسىنىڭ التىن وزەگى بولدى. وداقتىق زاڭدار مەن قۇجاتتاردان گورى رەسپۋبليكا زاڭ­دارى مەن مەملە­كەت­تىك قۇجاتتارى­نا باسىمدىق بەرۋ قاراستىرىلعان. ءتىلدىڭ مەملەكەتتىك مارتەبەسىن كۇشەي­تۋ تۋرالى ۇسىنىستار ايتىلدى. يمپەريالىق ەلدىڭ تاريحىندا وداقتاس رەسپۋبليكالار ىشىنەن العاشقىلار قاتارىندا ايتىلعان مۇنداي باتىل ساياسي مالىمدەمە ورتا­لىققا ۇناعان جوق. سوندىقتان ماسكەۋ مۇنداي ءوز بيلىگىن السىرەتەر تاۋەلسىزدەنۋدىڭ باعىتى مەن باعدا­رىن ۇسىنعان قۇجاتتى تۇنشىقتىرۋ­دىڭ جولىن ىزدەدى. مۇمكىندىگىنشە قازاقستان سەكىلدى قۇيقالى جۇرتتى تۇقىرتىپ ۇستاپ, ءۇش عاسىردان بەرى بوداندىق قامىتىنا ءبىرجولا ۇيرەنگەن ەلدىڭ تىزگىنىن ءوز قولىنا بەرمەۋگە تىرىسىپ باقتى… 1990 جىلدىڭ كوكتەمىنەن باستاپ ءار الۋان ساياسي توپتاردىڭ «اداستىرۋعا» تى­رىس­قان ارەكەتتەرىنە قازاقستاننىڭ ەگەمەندىك دەكلاراتسيا­سىن ازىرلەگەن اسا ساۋاتتى ماماندار بويىن دا, ويىن دا الدىرمادى. قازان ايىنىڭ 25-ىندە رەسپۋبليكا پارلامەنتىندە بولعان ايتۋلى تالقىلاۋدىڭ سەگىز ساعاتقا سوزىلۋى – وسى ءسوزىمىزدىڭ ايعاعى! ۇلت ساناسىن سىلكىگەن سول كۇندەر ەسىمە تۇسكەن سايىن, ەلدىڭ تاۋەلسىزدىگى مەن ۇلتتىق مەملەكەت بولىپ ىرگەسىنىڭ بە­كۋىنە جول اشقان, بولاشاعىمىزدى ايقىنداپ, الاساپىران داۋىرلەر داۋىلىنان امان شىعۋدىڭ العىشارتتارىن بەلگىلەپ بەرگەن, ەلىمىزدىڭ ەگەمەن­دىگى مەن مەملەكەتتىك تاۋەلسىزدىگىنە ىرگەتاس قالاعان داۋىرلىك زاڭدارى­مىز بەن رەفور­مالارىمىزعا باس­تاۋ بولعان ەگەمەن­دىك دەكلاراتسيا­سى – جاڭا ءداۋىردىڭ تامىرىن تاپ باسىپ ۇستاۋعا مۇم­كىندىك تۋعىزعان ازاتتىقتىڭ بويتۇمارى.

ەل تاريحىنداعى رەسپۋب­ليكا كۇنى –  ۇلت ساناسىن سىلكىگەن ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى.

 

نۇرلان ورازالين,

«وتان» وردەنىنىڭ يەگەرى,

قازاق كسر جوعارعى كەڭەسى XII شاقىرىلىمىنىڭ دەپۋتاتى

سوڭعى جاڭالىقتار