فوتو: اشىق دەرەككوز
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, كەمەڭگەر اباي كەزىندە اۋزىمەن وراق ورعان پىسىقايلارعا قاراتا «باس-باسىنا بي بولعان وڭكەي قيقىم, مىنەكەي, بۇزعان جوق پا ەلدىڭ سيقىن» دەپ, ولاردى قاتاڭ سىناعان. وكىنىشكە قاراي, سوڭعى كەزدە ەلىمىزدە وسىنداي ءوزىن-ءوزى سايلاپ العان جالعان «بيلەر» جاڭبىردان كەيىنگى ساڭىراۋقۇلاقتاي قاۋلاپ ءوسىپ, كوبەيىپ كەتكەن.
- «قازاق بيلەرى», «قازاق بيلەر القاسى» سەكىلدى اتاۋلارمەن قۇرىلعان ءتۇرلى رۋلىق-جۇزدىك قوعامدىق ۇيىمدار قاپتادى. ءتىپتى, رەسمي تىركەلمەي-اق ءوز الدىنا وڭاشا وتاۋ قۇرىپ, بي بولىپ جۇرگەندەر دە جەتەرلىك. بۇدان بولەك, ات توبەلىندەي از عانا توپتىڭ قولداپ-قولپاشتاۋىمەن باس بي اتانىپ, اساتاياق ۇستاپ, اقىل ايتىپ, شەشىم شىعارىپ جۇرگەندەر دە بار. ولاردىڭ كەيبىرىنىڭ نيەتى دۇرىس بولعانىمەن, كوبىنىڭ ماقساتى – اتىن شىعارىپ, اتاق الۋ, جۇرت ۇستىنەن كۇن كورىپ, مال تابۋ سەكىلدى. وسىنداي جۇرت بىلمەيتىن, ەلگە ايتارلىقتاي ەڭبەگى سىڭبەگەن, كوپشىلىك مويىنداماعان قاپتاعان بيلەر ءار ىسكە ءجونسىز ارالاسىپ, كوسەمسىپ, جۇرتتى جىك-جىككە بولۋىمەن قويماي, ءوزارا تالاسىپ, قازاقتىڭ عاسىرلار قويناۋىنداعى قاسيەتتى بيلەر ينستيتۋتىنا كىر كەلتىرە باستادى, - دەدى كەرىمبەك بولات.
كەرىمبەك بولات جالپى, بي دەگەندە قازاقتىڭ ويىنا ەڭ الدىمەن اقىلى اسقان ايگىلى تولە بي, قارا قىلدى قاق جارعان قاز داۋىستى قازىبەك بي, شەشەن, كوسەم ايتەكە بي, توپتان وزعان تولىباي بي سەكىلدى تاڭداۋلى تۇلعالار كەلەتىنىن تىلگە تيەك ەتتى.
«اتام زاماننان قالعان بيلەر ينستيتۋتى بۇل بۇگىنگى سوت بيلىگى. ال قازىرگى قاپتاعان بيلەر وسى قاستەرلى اتاق, ابىرويلى تاربيەنىڭ قادىرىن كەتىرىپ, قۇنىن ءتۇسىرىپ جاتىر. سوندىقتان وسى بيلەر ۇيىمدارىنىڭ جۇمىسىن ءجىتى تەكسەرەتىن ۋاقىت كەلدى. ءبىز ناقتى قۇرىلىمدالعان سوت جۇيەسى بار, ءاربىر ازاماتى القابيلەر مەن حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس قۇقىقتىق قورعاۋ قۇقىعىنا يە ەلدە ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز. ال بيلەر كەلىپ, سول قالىپتاسقان نورمانى بۇزباقشى ما؟! ولاي بولماسا, ولاردىڭ كوزدەگەنى نە, ماقساتى نە؟ نەگە وزدەرىن وزدەرى بي سايلاپ العان؟ كىم ولارعا مۇنداي وكىلەتتىك بەرگەن؟! ءاربىر وڭىردە جەرگىلىكتى اكىمدىك پەن ءماسليحاتتار, سوت بيلىگى مەن قۇقىق-قورعاۋ ورگاندارى بار, اقساقالدار مەن قوعامدىق كەڭەستەر زاڭ اياسىندا قىزمەت ەتىپ جاتىر. تۋىنداعان ماسەلەلەنى شەشەتىن دە, كوتەرەتىن دە وسى زاڭدى ۇيىمدار مەن مەكەمەلەر. ياعني زاڭ مەن ءتارتىپ كونتسەپتسياسىن ىسكە اسىراتىن بيلىك تارماقتارى بىزدە ناقتى ايقىندالعان», دەن ناقتىلادى دەپۋتات.
كەرىمبەك بولاتتىڭ ايتۋىنشا, ءبىز تاريحي جادىمىزدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن ءتۇسىنىپ, بىراق بولاشاعىمىز جارقىن بولۋ ءۇشىن كەشە مەن بۇگىندى شاتاستىرىپ الماۋىمىز كەرەك. وسى رەتتە, پرەزيدەنتىمىز ايتقانداي: ء«بىز زاڭ مەن ءتارتىپ, ءبىلىم مەن پاراسات ۇستەمدىك ەتەتىن قوعام قۇرۋىمىز كەرەك. سوندىقتان ءبىز وركەنيەتتى ەل بولۋعا كەدەرگى جاسايتىن جاعىمسىز ادەتتەردەن ارىلۋىمىز كەرەك», دەگەن سوزدەرىن باسشىلىققا الۋىمىز قاجەت.
«سوندىقتان, وزدەرىن بي سايلاپ, ماسەلەلەرگە ءپاتۋا شىعارىپ جۇرگەن ءتۇرلى ادامداردىڭ ارەكەتىنە ناقتى قۇقىقتىق باعا بەرىلۋى ءتيىس. ءبىز تەك زاڭ ۇستەمدىك ەتىپ, ءتارتىپ بيلەيتىن قوعامدا ءومىر ءسۇرۋىمىز قاجەت. وسى رەتتە, ادىلەت مينيسترلىگى, باس پروكۋراتۋرا ەلىمىزدەگى قازىرگى ءتۇرلى «بيلەر» اتىن جامىلعان ۇيىمداردىن جۇمىسىنا تەكسەرۋ جۇرگىزىپ, ولاردىڭ قىزمەتىنىڭ زاڭعا سايكەستىگىن پىسىقتاۋى كەرەك», دەپ قورىتىندىلادى كەرىمبەك بولات.
