باسىلىم • 22 قازان, 2024

التاي بي

344 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

ۇلتتىق كىتاپحانادا فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, ر.ب.سۇلەيمەنوۆ اتىنداعى شىعىستانۋ ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى دۇكەن ءماسىمحان ۇلىنىڭ «التاي بي» (تاريحي داستان) اتتى كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى ءوتتى.

التاي بي

بي, شەشەن, جەتىسۋدى جوڭعار­لار­دان ازات ەتۋگە اتسالىسقان قا­زاق تاريحىنداعى كورنەكتى تۇلعا­لاردىڭ ءبىرى التاي ناي­مان­باي­ ۇلىن دارىپتەۋگە ارنالعان ءىس-شارا­عا وتاندىق عالىمدار, تاريحشى­لار, ادەبيەتتانۋشىلار مەن با­تىر­دىڭ ۇرپاق­تارى قاتىستى.

جيىندى قازاقستاننىڭ ەڭ­بەك سىڭىرگەن قايراتكەرى قوشان مۇستافا تىزگىندەدى. القالى جيىندا قازاق اگرارلىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ  پروفەسسورى ءدامىر الىمقۇلوۆ التاي بي تۋرالى تىڭ دەرەكتەر كەلتىردى.

«التاي ءبيدىڭ ەرلىگىن, بولمىسىن, قاھارماندىق جولىن, ۇلا­­عاتتى سوزدەرىن ويداعىداي جەت­­كىزگەن اۆتور دۇكەن ءماسىمحا­نۇ­لىنا العىسىمىز شەكسىز. ول التاي ءبيدى قايتا ءتىرىلت­تى. تاريحي داستان جازۋ ەكىنىڭ ءبىرى­نىڭ قولىنان كەلمەيدى», دەدى في­لو­لوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ پروفەسسورى سەرىك نەگيموۆ.

مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋ­رەاتى بايىنقول قالي ۇلى داس­تاننىڭ ءار ءبولىمىنىڭ ەرەكشە­لىگىنە توقتال­دى. «اۆتور «العاشقى جورىق» دەپ اتاعان ءبىرىنشى تاراۋىندا التاي بي – اتامىزدىڭ ەرلىگىن, باتىرلىعىن سيپاتتاعان. «تۋرا بيدە تۋعان جوق» دەگەن كەلەسى تاراۋ­دا بيلىگى تۋرالى ءسوز ەتەدى. ءۇشىن­شى تاراۋدى «تۇڭعىش تورەلىك» دەپ اتاپ, بابامىزدىڭ العاش جاساعان تورەلىگى تۋرالى ايتسا, ءتورتىنشى تاراۋدا دانالىعى جىرلانادى. مىنە, وسىلايشا, التاي ءبيدىڭ باسىنداعى بىرنەشە ەرەكشەلىگىن قوزعاعان. جىردا ەرتەدەگى قيسسا­لار­دىڭ ءداستۇرىن ساقتاعان», دەدى ب.قالي ۇلى.

التاي بي – جەتىسۋ ولكەسىن جوڭ­عار شاپقىنشىلىعىنان قورعاۋ­­دا باتىرلىعىمەن ءارى ادىلدىگى­مەن ەسى­مى ەلگە تانىمال بولعان بي. ابى­لايدىڭ اق تۋىنىڭ استىنا بىرىگىپ, ەلىن جوڭعار شاپقىنشىلىعى­نان ازات ەتۋگە تىكەلەي ارالاسقان تۇلعا. بۇل تۋرالى ءال-فارابي اتىن­داعى قازۇۋ جانىنداعى قا­زىر­گى زامانعى قىتايدى زەرتتەۋ ور­تا­لىعىنىڭ ديرەكتورى, تاريح عىلىم­دارىنىڭ دوكتورى, پروفەس­سور ءنابيجان مۇحامەتحان ۇلى ايتتى. ۇعا اكادەميگى, ءال-فارا­بي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋني­ۆەرسيتەتى قازاق­ستان تاريحى كا­فەدراسىنىڭ مەڭ­گەرۋشىسى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور بەرەكەت كارىباەۆ «التاي بي» داستانىنداعى كوركەمدىك شىندىقتى تىلگە تيەك ەتسە, ش.ءۋالي­­حانوۆ اتىنداعى تاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ باس دي­­ر­ەكتورى, ۇعا اكادەميگى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور زيابەك ەرمۇحان ۇلى «قا­زاقتىڭ بيلەر سوتى جانە ونىڭ «التاي بي» داستانىنداعى كورى­نىسى» تاقىرىبىندا بايانداما جاساپ, داس­تان تۋرالى ويىن ورتاعا سالدى.

 

الماتى وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار