ەسىرتكىگە قارسى كۇرەس تولاستامايدى

وبلىس اكىمدىگىنىڭ وتىرىسىندا اكىمنىڭ ورىنباسارى ءجۇسىپ جۇماعۇلوۆ سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا ەسىرتكىنىڭ زاڭسىز اينالىمى قاتەرلى دەڭگەيگە جەت­كەنىن اتاپ ءوتىپ, جىل باسىنان بەرى وڭىردە 191 ەسىرتكى قىلمىسى تىركەلگەنىن, جارتى توننادان اسا (573 كگ) ءتۇرلى پسيحوتروپتىق زاتتار مەن ەسىرتكى تاركىلەنگەنىن ايتتى.

«ناشاقورلىق, اسىرەسە بالالار اراسىندا تەز تارالىپ, وسكەلەڭ ۇرپاقتى ۋلاپ جاتىر. بۇل ىندەتپەن ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارى قۇقىق قورعاۋ ورىندارىمەن بىرلەسىپ كۇرەسپەسە, ەرتەڭ تىم كەش بولۋى مۇمكىن», دەدى ول.

قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى بيىل ەسىرتكى تارالىمىنىڭ الدىن الۋعا 698 شارا وتكىزگەن. ولارعا كومەككە 37 مىڭنان اسا جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەر تارتىلعان. ولار, اسىرەسە گرافيتي-حابارلاندىرۋلاردى وشىرۋدە قۇقىق قورعاۋ قىزمەتكەرلەرىنە كوپ كومەك بەرەدى. وبلىس اۋماعىندا ەسىرتكىگە قارسى 19 بيلبورد ءىلىنىپ, 60-تان اسا الدىن الۋ ماتەريالدارى جا­ريا­­لانعان.

قازىر وبلىستا رەسمي تۇردە 498 ناشا­قور تىركەلگەن. ونىڭ 40-ى – ايەل جانە ۇشە­ۋى – كامەلەت جاسىنا تولماعاندار.

«جۋىردا وبلىس اكىمى عاۋەز نۇرمۇحام­بە­توۆ­تىڭ قاۋلى­سى­مەن قۇرامىنا 90 شارانى قام­تى­عان ەسىرتكىگە قارسى كۇرەس­تىڭ كەشەندى جوسپارى بەكىتىلدى. ونىڭ  شەڭبەرىندە ءاربىر اۋدان مەن اۋىلدىق وكرۋگتەر كولەمىندە دە جوسپارلار جا­سالادى. كەشەندى جوسپار جاپ­پاي بەينە­باقىلاۋ ورناتۋ, قا­رال­مايتىن قۋىس­تار قال­دىر­ماۋ, «تا­ماقتىق كوكنار» ساتاتىن دۇ­كەن­دەردى باقىلاۋ جانە باسقا دا شارالاردى قامتيدى», دەدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى.

ءاربىر اۋدان جانە اۋىلدىق وكرۋگ­تەردىڭ اكىمدەرىنە بۇل جۇ­مىسقا جەرگىلىكتى بەلسەن­دى­لەر­دى, جاستاردىڭ رەسۋرس ورتا­لىق­تارىن, اقساقالدار مەن سپورتشىلاردى تارتۋ جۇكتەلدى.

«ىشكى ساياسات باسقارماسى الەۋمەتتىك جەلىلەرگە جاڭا كونتەنتتەر اشىپ, بۇل جۇ­مىستارعا قوعام بەلسەندىلەرىن, بلو­گەر­لەردى تارتۋ ۇسىنىلادى. ءبىز ماقسا­تىمىز – ءاربىر ازاماتتى وسى قاۋىپتەن ساقتاندىرۋ ءارى مۇنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ءبىلدىرۋ. سوندىقتان وعان پوليتسەيلەر عانا ەمەس, بارلىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قىزمەتكەرلەرى دە تارتىلۋى كەرەك. ۇەۇ بەل­سەندىلىگى دە تومەن بولىپ وتىر, ۇسى­نىل­عان جوبالاردى قارجىلاندىرۋعا العاندا ولاردىڭ وسىناۋ ىندەتكە قارسى كۇرەس بەلسەندىلىگى دە ەسكەرىلەتىن بولسىن. سونداي-اق جەرگىلىكتى جەرلەردە بۇل ىسكە جاس­تار رەسۋرستارى ورتالىعى, ارداگەرلەر, مادەنيەت پەن ادەبيەت جانە بيزنەس وكىلدەرى ءالى كۇنگە تارتىلماي وتىر. اتا-انالارمەن جۇمىس تا كەنجەلەپ قال­عان. وسى­لاردىڭ ءبارى دە كەشەندى جوس­پار­دى ىسكە اسىرۋدا ەسكەرىلۋى كەرەك», دەدى ج.جۇماعۇلوۆ.

ەسىرتكى تارالىمىنىڭ كوبەيۋ تەندەنتسياسىن توقىراتۋ ءۇشىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى بيىلعى وقۋ جىلىندا ء«بىرتۇتاس تاربيە» باعدارلاماسىنىڭ ماز­مۇنىن ارتتىرىپ, وعان اپتاسىنا ءبىر رەت قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىن, سونىڭ ىشىندە ەسىرتكى تاراتۋدىڭ الدىن الۋ ماسەلەلەرى بو­­يىنشا ساباقتار وتكىزۋدى ەنگىزدى. الاي­دا وسىنىڭ ءبارى ەسىرتكىگە قارسى كۇرەس­تە ءتيىمدى ناتيجەلەر بەرە الماي تۇر. ونىڭ ءوسۋ تەندەنتسياسى ايىرتاۋ اۋدانىندا جانە وبلىس ورتالىعىندا ساقتالىپ وتىر. قالعان اۋداندارداعى جاعداي – باياعى قالپىندا. مىسالى, ەسىل, اققايىڭ, جانە تايىنشا اۋدان­دارىنداعى جاعداي وزگەر­مە­گەن. جالعىز-اق م.جۇماباەۆ اۋدانىندا ەسىرتكى تاراتۋ سانى بىلتىرعى 12 جاعدايعا قاراعاندا ازايىپ, بيىل ەكەۋگە ءتۇستى.

پەتروپاۆل قالاسى پب ەسىرتكى قىل­مى­سىنا قارسى ءىس-قيمىل ءبولىمىنىڭ باس­تىعى, پوليتسيا مايورى جانگەلدى اپەنوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, جىل باسىنان بەرى پوليتسيا ەسىرتكى تاراتۋشىنىڭ ابو­نەنتتىك ءنومىرىن انىقتايتىن جانە ونىڭ ءجۇرىس-تۇرىسىن كورسەتەتىن «ايريس» جانە «تريتون» اپپاراتتىق-باعدارلامالىق كەشەنىن قول­دانادى. وسى اپپاراتتىڭ كومە­گىمەن ۇستالعان ادام­نىڭ سىباي­لاس­تارىنىڭ تەلەفوندارى, كوم­پيۋتەرلەرى, نوۋتبۋكتەرى دە انىق­­تا­لادى. ءسويتىپ, تاراتۋشى ينتەرنەت-دۇكەندەردى تابۋعا بولادى.

«وسى اپپاراتتىڭ كومەگىمەن بيىل ءبىز پەتروپاۆل قالاسىنا كوكشەتاۋ, استانا جانە الماتى قالالارىنان جەت­كىزى­لەتىن سينتە­تي­كالىق ەسىرتكىنىڭ 7 ارناسىن اشكەرەلەدىك, مىسالى, بيىلعى اقپان ايىندا 1990 جانە 1987 جىلى تۋعان پەتروپاۆلدىق ەكى ايەلدەن ساتۋعا اكەلە جاتقان 1,5 كگ «a-PVP», «مەفەدرون» اتتى پسيحوتروپتىق زاتتارىن تاركى­لەدىك. ءىستى سوتقا جەتكىزىپ, نا­شا­قور ايەلدەر 11 جانە 10 جىلعا باس ەركىنەن ايرىلدى », دەيدى ج.اپەنوۆ.

ءدال سونداي سينتەتيكالىق ەسىرتكىلەر پەتروپاۆلدىق 2006 جانە 2003 جىلدارى تۋعان ەكەۋدىڭ بويىنان تابىلىپ, ارقايسىسى 7 جانە 10 جىلعا سوتتالعان.

سونىمەن قاتار ج.اپەنوۆ ەسىرتكى تارالۋىنا قارسى جۇرگىزىل­گەن «زاسلون», «پاۋتينا», «دارمەن», «قاراسورا» وپەرا­تسيا­لارى تۋرالى دا ايتتى. وسى وپەرا­تسيالاردىڭ بارىسىندا ەسىرت­كىنىڭ زاڭسىز اينالىمىن بولدىرماۋ شارالارى جاسالىپ, ولاردىڭ كونتراباندالىق جولمەن تاسىمالدانۋى, سونداي-اق ەمدەۋ-ساۋىق­تىرۋ مەن مەديتسي­­­نالىق مەكەمەلەر تەك­سە­رىلگەن. دارىحانالارداعى ەسىرت­كىلىك زات­­تاردىڭ اشىق اينالىمى دا باقى­لان­عان.

ەسىرتكىگە قارسى كۇرەستىڭ حا­لىق­ارالىق كۇنىنىڭ قارساڭىندا اكتسيا, دوڭگەلەك ۇستەل, سەمينار, سپورتتىق ءىس-شارا تۇرىندە 50-دەن اسا الدىن الۋ شارالارى وتكىزىلىپتى.

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى