جانساراي • 16 قازان, 2024

عىلىممەن ۇشتالعان عۇمىر

310 رەت
كورسەتىلدى
15 مين
وقۋ ءۇشىن

قاي حالىقتىڭ بولسىن عىلىمى مەن مادەنيەتى ادامزات وركەنيەتىنە ولشەۋسىز ۇلەس قوسقان تاريحي تۇلعالارىمەن, عيبراتى مول رۋحاني جەتىستىگىمەن وزىق سانالادى. قازاقتىڭ اسا كورنەكتى عالىم قىزى, ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى رابيعا سىزدىقتىڭ عىلىمي شىعارماشىلىعى, ۇلتتىق مادەنيەت قازىناسىنا قوسقان قىرۋار قىمبات مۇراسى, تەڭدەسى جوق تەلەگەي-تەڭىز تىلشىلىك قىزمەتى ءبىزدىڭ سانامىزدا سونداي وزىق قاتاردان ورىن تەبەتىن جاسامپاز, جارقىن ۇلگىسىمەن ماڭگى جاساي بەرەدى.

عىلىممەن ۇشتالعان عۇمىر

ايگىلى عالىم اپامىزدى بالا كۇنىمنەن كورىپ ءوستىم. ولاي بولاتىن سەبەبى, رابيعا اپاي اكە-شەشەمنىڭ ارىپتەسى ءارى سىيلاس دوسى رەتىندە جاقىن ارالاستى. مەكتەپتە وقىپ جۇرگەنىمدە اپايدى ۇيدەن ءجيى كورەتىنمىن. بۇل ۋاقىتتا اكەم ء(مۇسىلىم بازارباەۆ) ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى بولاتىن. ۇيدەن عالىمدار مەن قالامگەرلەر ەش ارىلمايدى. سولاردىڭ ورتاسىندا جامالى جارقىراپ رابيعا سىزدىق وتىرادى. ءبىز, اپكەم ەكەۋمىز انامىزعا كومەكتەسىپ, قوناقتارعا شاي تاسيمىز. سونداعى بالا سانامىزدا جاتتالىپ قالعان ءبىر جايت, رابيعا اپاي وتە ادەمى بولاتىن. مەيىرىم نۇرى توگىلگەن جارقىن ءجۇزى كىسىنى وزىنە ماگنيتتەي تارتىپ تۇراتىن. اسىرەسە ءبىزدى, بالالاردى كورگەندە كوركەم ءبىر كۇيگە ەنەدى. كوكىرەك كوزىمىزگە ۇڭىلەدى. ساباعىمىزدى, نە وقىپ جاتقانىمىزدى سۇرايدى. مۇنداي ءۇنسىز ۇعىنىسۋدى, سۇيىس­پەنشىلىك سەزىمىن سوزبەن ايتىپ جەتكىزۋ استە مۇمكىن ەمەس-اۋ. بىردە رابيعا اپاي جاڭا جىل مەرەكەسىنە وراي ينستيتۋتتا ىستەي­تىن ادامداردىڭ بالالارىنا ارناپ ءىس-شارا وتكىزدى. انامنىڭ ءبىزدى قار قىزىنداي كيىندىرىپ, ءوز قولىمەن اق كويلەك تىگىپ بەرگەنى, اكادەميا عيماراتىنىڭ شەۆچەنكو جاعىنداعى فويەدە شىرشانى اينالا بي بيلەپ, ولەڭ ايتىپ جۇرگەنىمىز, رابيعا اپايدىڭ سوندا ءار بالاعا كىتاپ سىيلاعان ءساتى ءالى كۇنگە سانامدا سايراپ تۇر. كەيىن ماسكەۋ­دەن وقۋ ءبىتىرىپ كەلىپ, ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتىنا قىز­­مەتكە ورنالاسقانىمدا, اپايدى مىق­تى عالىم رەتىندە تاني باس­­تا­دىم. عالىمنىڭ ەڭبەكتەرىن, عى­لى­مي شىعارماشىلىعىن زەرتتەپ, تال­دا­عان بىرنەشە ماقالام جارىق كوردى.

اكادەميك ر.سىزدىقتىڭ زامانداستارى اپايدىڭ ەڭبەكقورلىعى مەن ادامگەرشىلىگى, پاراساتتىلىعى مەن رۋحاني تازالىعى جونىندە ءجيى ايتادى. بەلگىلى اقىندار, جازۋشىلار, عالىمدار, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى اپاي تۋرالى ادەمى ولەڭدەر, جاقسى دۇنيەلەر جازدى. كورنەكتى اقىنىمىز قاسىم امانجولوۆتىڭ 1946 جىلى رابيعا عاليقىزىنا ارناپ ولەڭ جازعانىن بىرەۋ بىلسە, بىرەۋ بىلمەس.

ء «تىلىڭىز ءتاتتى, ويىڭىز قانداي!

 تىڭدادىم, ۇقتىم جان كۇيىڭىزدى.

 بولار ەم كۇندە ءبىر جاسارعانداي,

كوپ تۋسا قازاق ءدال سىزدەي قىزدى!...» عاجاپ ەمەس پە! قاسىم اقىننىڭ جى­رىنا ارقاۋ بولعان ارۋدا ارمان بار ما, ءسىرا؟ زامانىمىزدىڭ كور­نەكتى عالىم-فەنومەنىنىڭ ۇزاق جانە جارقىن ءومىرىن باقىلاي وتى­رىپ, وسى سوزدەر ونىڭ بۇكىل ءومىرى مەن جۇمىسىنىڭ لەيتموتيۆى بولىپ, تۇلعانىڭ دۇرىس ءارى ءدال باعالانعانىنا تاعى ءبىر مارتە كوز جەتكىزەدى.

رابيعا عاليقىزىنىڭ ءجۇرىپ وتكەن جولدارىنا ۇڭىلسەك, ونىڭ بالالىق, جاستىق شاقتارى ەلىمىزدىڭ تاريحىنداعى ەڭ قيىن كەزەڭدەرگە تۇسپا-تۇس كەلدى: اكەسى سول كەزدەگى زيالى تۇلعالار قاتارىندا رەپرەسسياعا ۇشىراپ, 1937 جىلى «حالىق جاۋى» رەتىندە اتىلدى. بۇل وقيعا تۋرالى رابيعا اپاي ءوزىنىڭ ەستەلىگىندە بىلاي دەپ جازادى: «جازدا, ءبىر كۇنى انامىز روزا ەكەۋمىزدى قالاداعى نانعا جىبەردى. ءتۇس كەزى بولاتىن. ەكەۋمىز نان الىپ قورادان كىرە بەرسەك, ات اربا شىعىپ كەلە جاتىر ەكەن. الدىندا كوشىر وتىر, ارتىندا 3 ادام, ەكى جاعىندا ەكى ادام, ورتاسىندا اكەم وتىر. ءبىزدى كوردى دە باسىن يزەدى. سويتكەنشە بولماي, زۋلاتىپ الىپ كەتتى. ۇيگە كىرسەك, ءۇيدىڭ ءىشى تاس-تالقان. ساندىق اشى­لىپ, ىشىندەگى كيىم-كەشەكتىڭ بار­لىعى جەردە جاتىر. ازىن-اۋلاق كىتاپ-قاعازدار دا جەردە جاتىر, ىدىس-اياقتار دا جەردە. انامىز جىلاپ, بۇك ءتۇسىپ وتىر. حاميت اعام سۇپ-سۇر بولىپ ءۇيدىڭ ورتاسىندا تۇر. اكەلەرىڭدى ۇستاپ الىپ كەتتى», دەدى. سول ساتتەن باستاپ ءۇي شارۋا­سىن­داعى بارلىق قيىندىق انا­سىنىڭ موي­نىنا تۇسەدى. قۋعىن-سۇر­گىننەن قاسىرەت شەككەن وتبا­سىن­داعى بالا­لار ەرتە ەسەيىپ, ۇل­كەن­­دەر اتقا­راتىن ىستەرگە بۋىنى قاتپاي جاتىپ ارالاسادى. ون التى جاسىندا رابيعا عاليقىزى مەكتەپتە قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتىنەن جانە باسقا دا مۇ­عالىم بولماي بيولوگيا, زوو­­لوگيا سياقتى پاندەردەن ساباق بەرەدى.

1945 جىلى حاكىم ابايدىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالعان كون­فە­­رەن­­تسياعا قاتىسۋعا قازاق­ستان­نىڭ بارلىق ايما­عىنان مۇعالىمدەر الماتىدا باس قوستى. ولاردىڭ ارا­سىندا رابيعا عاليقىزى دا بار ەدى. سول كونفەرەنتسيا تۋرالى اپايدىڭ ءوزى ءبۇي دەيدى: ء«بىر سەكتسيا­دا باسقا وبلىستاردان كەلگەندەردەن كىم سويلەيتىنىن سۇرادى. قاراپ وتىرماي, قول كوتەردىم. ءبىر ەسىمدە قالعانى, وقۋلىقتاردا كەتەتىن ەملە قاتەلەرىنىڭ بار ەكەنىن ايتتىم. سوندا ورتا جاستان اسا بەرگەن ءبىر ادام كەلىپ: «قاراعىم, قايدان كەلدىڭ, جاقسى سويلەدىڭ, دۇرىس سويلەدىڭ», دەدى. سويتسەم, بۇل كىسى اكادەميك ىسمەت كەڭەسباەۆ ەكەن. كەلەسى ءبىر ۇزىلىستە ادەمى ءبىر «ورىس» كەلدى قاسىما. كەلدى دە, تاپ-تازا قازاقشا: ء«وزىڭ ءبىر پىسىق قىز ەكەنسىڭ, قايدان كەلدىڭ؟», دەدى. بۇل كىسى – ماۋلەن بالاقاەۆ ەكەن». جاس, جىگەرلى قىزدىڭ سويلەگەن ءسوزى نازاردان تىس قالعان جوق. سول كەزدەگى قازاق پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىن باسقارعان پروفەسسور احمەدي ىسقاقوۆ جالىنداعان جاننىڭ ەرەكشە قابىلەتى مەن ءتىلىنىڭ وتكىرلىگىن بايقاپ, ونى بىردەن فيلولوگيا فاكۋلتەتىنىڭ ءۇشىنشى كۋرسىنا شاقىرادى.

60-جىلداردان باس­­­تاپ رابيعا عاليقىزى قازاق كسر عىلىم اكادەمياسىنىڭ ءتىل جانە ادە­بيەت ينستيتۋتىندا جۇمىس ىستەيدى. ول قاتىسقان عىلى­مي كون­فەرەنتسيالاردىڭ بىرىنە مۇحتار اۋەزوۆتىڭ ءوزى كەلەدى. كونفە­رەنتسياعا قاتىسۋشىلاردىڭ بار­­لىعىن تىڭداعاننان كەيىن م.ومار­حان ۇلى جاس عالىمدى ءسوز سويلەگەنى ءۇشىن ماقتايدى, ونىڭ بايان­دا­ماسىندا كوتەرىلگەن پروبلەما لينگۆيستەر مەن ادەبيەت­تا­نۋ­شى­لار ءۇشىن ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتىپ, تالانتىن جوعارى باعالايدى. م.اۋەزوۆتىڭ كەڭەسى بويىنشا ر.سىزدىق اباي شىعارماشىلىعىن لينگۆيستيكالىق تۇرعىدان زەرتتەي باستايدى. ۇلى جازۋشىنىڭ وسيەتى ءوز جەمىسىن بەرەدى. رەسپۋبليكالىق عىلىمي جانە قوعامدىق ورتادا جوعارى باعالانعان «اباي شى­عارمالارىنىڭ ءتىلى», «اباي­دىڭ ءسوز ورنەگى», «اباي ولەڭدەرىنىڭ سينتاك­سيستىك قۇرىلىسى» سياقتى كۇردەلى ەڭبەكتەر دۇنيەگە كەلەدى. اباي ولەڭدەرى ءتىلىنىڭ سينتاكسيستىك ەرەكشەلىكتەرىنە ارنالعان ەڭبە­گىندە اۆتور: «پوەزيالىق شىعار­مالاردىڭ وزىنە ءتان زاڭدارى بولادى. بۇل زاڭدار ىرعاق, ۇيقاس, شۋماقتالۋ, ينتوناتسيالىق-مەلو­ديالىق قۇبىلىس ءتارىزدى ولەڭ بەلگىلەرىنە قاراي پايدا بولادى», دەيدى. پوەزيا ءتىلىنىڭ سينتاكسيس­تىك ەرەكشە­لىكتەرىن تانىپ-ءبىلۋ ءۇشىن ول كۇردەلى سينتاكسيستىك تۇتاس­تىق, شۋماق كاتە­گوريا­لارىن, ءبىر-بىرىمەن بايلانىسىن, ينۆەر­سيا, ىقشامداۋ, تارماق ۇعىمدارىن جان-جاقتى تالداپ, اباي ولەڭدەرىنىڭ سينتاك­سيستىك قۇرىلىسىن, كومپوزيتسيالىق قۇرامى مەن ولشەم تۇرلەرىن انىقتاپ سيپاتتايدى.

رابيعا سىزدىقتىڭ ء«سوز سازى» دەگەن ەڭبەگى 1995 جىلى ەكىنشى رەت باسىلىپ شىقتى ء(بىرىنشى باسىلىمى 1983 جىلى جارىق كوردى). كومەكشى قۇرال رەتىندەگى جۇمىستىڭ نەگىزگى ماقساتى – سويلەۋ ۇستىندە سوزدەردى دۇرىس دىبىستاۋ زاڭدىلىقتارىن ايقىنداپ, مۇنى قالىڭ جۇرتشىلىققا, اسىرەسە جاستارعا ۇيرەتۋ. عالىمنىڭ اي­تۋىن­شا, ء«سوز سازى – سويلەۋ ۇستىندە (اكتىسىندە) سوزدەردىڭ دۇرىس ايتىلىپ, قۇلاققا جاعىمدى ەستى­لۋى. ال سوزدەردى دۇرىس ايتۋ دەگە­نىمىز – ءتىلدىڭ تابيعي دىبىس زاڭدىلىقتارىن ساقتاۋ», دەيدى عالىم. اۆتور وسى ەڭبەكتى «ورفو­ەپيالىق انىقتاعىش» دەپ اتاسا دا, مۇندا تەوريالىق تۇجىرىمدار بارشىلىق جانە بۇل قازاق ءتىل ءبىلىمىنىڭ جاڭا باعىتى – ينتونولوگيا سالاسىنىڭ نەگىزگى ماسەلە­لەرىمەن ۇندەسىپ, ونى ءارى قاراي دامىتۋعا نەگىزدەلەدى.

ءتىلدىڭ جازباشا ءتۇرى ءار قىرى­­­­نان جەتە زەرتتەلىپ, سوعان باي­لا­نىستى ءتيىستى وقۋلىقتار دا جارىق كورگەنى ءمالىم. ال اۋىزەكى سويلەۋ ءتىلىن الار بولساق, سويلەۋ مادەنيەتىنىڭ بىلىك-تانىمىن كەڭەيتۋگە ارنالعان وقۋلىقتار, وقۋ قۇرالدارى ءالى دە جەتكىلىكسىز. ادامدى دۇرىس مانەر­­لەپ سويلەتۋ ءۇشىن اۋىزشا ءتىلدىڭ زاڭدىلىق­تارىن ءبىلۋ شارت. ال اۋىزەكى سويلەۋ ءتىلىنىڭ بىردەن-ءبىر كورسەتكىشى – ينتوناتسيا. تۇتىنۋشىلاردىڭ قاتىناس قۇرالى رەتىندەگى سۋپەر­سەگمەنتتى فونەتيكا تۋرالى ءبىلىمىن قالىڭ جۇرتشىلىققا تانىستىرۋ نەگىزگى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى بولىپ وتىر. سويلەۋگە ۇيرەتۋدە ماتەريال رەتىندە لەكسيكا­لىق جانە گرامماتيكالىق بىرلىك­تەر جەتە قولدانىلسا, پروسو­ديكالىق ەلەمەنتتەرگە ەرەك­شە نازار اۋدارىلماعان. سويلەۋ بارىسىندا كورىنىس تاباتىن پروسوديكالىق تاسىلدەردىڭ قىزمەتى ءسوز اعىمىندا جۇزە­گە اسۋى اۋىزەكى ءسوزدىڭ اۋەزدىلىگىندە, اسەرلى­لىگىن­دە كورىنەدى. ر.سىزدىق ءوزىنىڭ ەڭبەگىندە: ء«سوزدى دىبىستاۋ, ياعني دۇرىس ايتۋ نورمالارى بارلىق ساتتە بىردەي, ەشبىر بۇلجىمايتىن نارسە ەمەس», دەيدى. اۆتوردىڭ قۇندى تۇجىرىمدامالارى سويلەۋ ينتوناتسياسىنىڭ قاعيدالارىمەن سايكەس كەلەدى. بۇل تۇستا ءتىل ۇيرەنۋ­شىنىڭ سويلەۋ اكتىسىن ءتۇسىنۋىن دالەل­­دەيتىن پروسوديكالىق تاسىل­­دەردىڭ ورنى ەرەكشە. ءتىل ۇيرەنۋ­شى­نىڭ سويلەي ءبىلۋ قابىلەتىن دامىتۋدا سۋپەرسەگمەنتتى فونەتيكا زاڭدىلىقتارىن مەڭگەرۋدىڭ ماڭىزى زور.

عۇلاما عالىمنىڭ تۇركى جانە قازاق ءتىل ءبىلىمى سالاسىنداعى بىر­قاتار باعىتتاعى, ەڭ الدىمەن, قازاق ادەبي ءتىلى تاريحىنىڭ ماسە­لە­لەرى بويىنشا زەرتتەۋلەرى – لينگ­ۆيس­تيكا عىلىمىنىڭ دا­­مۋى­نا قو­سىل­عان ولشەۋسىز ەڭبەك. ­اكا­دەميك ر.سىزدىق ەڭبەك­تەرىن­دە قازاق ءتىل ءبىلىمىنىڭ ءارتۇرلى سالاسى قامتىلعان. كورنەكتى عالىم-فيلولوگ كوپ جىل بويى جالپى تۇركولوگيالىق زەرتتەۋلەرمەن, قازاق ادەبي ءتىلىنىڭ پروب­لەمالارىمەن, سويلەۋ مادەنيەتى, قولدانبالى لينگۆيستيكا جانە باسقا دا ماسەلەلەرمەن جان-جاق­تى, بايىپتى اينالىستى.

1993 جىلى «XV-XIX عاسىرلار­داعى قازاق ادەبي ءتىلىنىڭ تاريحى» مونوگرافياسى قايتا باسىلىپ, تولىقتىرىلدى. 60-جىلداردان باستاپ ءتىلشى عالىم قازاق ادەبي ءتىلىنىڭ قالىپتاسۋ, دامۋ كەزەڭدەرىن زەرتتەدى. ادەبي ءتىلدىڭ مارتەبەسىن ايقىنداۋ قاعيداسى تۋرالى عالىمنىڭ وزىندىك پىكىرى بار, سوعان سايكەس, XV-XVII عاسىر­لارداعى اقىندار مەن جىراۋ­لار شىعارمالارىنىڭ ءتىلى – قاشاندا ادەبي ءتىلدىڭ ۇلگىسى. تاريحي ەسكەرتكىشتەردى جان-جاقتى, كەشەندى تۇردە زەردەلەۋدىڭ نەگىزىندە زەرتتەۋشى ادەبي ءتىلدىڭ نورماتيۆتىك نەگىزدەرىن بىرىكتىرۋ مەن دامىتۋ تەك جازباشا تۇردە ەمەس, اۋىزشا تۇردە دە جۇرەدى دەگەن قورىتىندىعا كەلەدى. قازاق ادەبي ءتىلىنىڭ دامۋى مەن تاريحى ماسەلەلەرى عالىمنىڭ تۇركولوگيالىق زەرتتەۋلەرىمەن تىعىز بايلانىستى. ورتاعاسىرلىق «جاميات-تاۋاريح» ەسكەرتكىشى ءتىلىنىڭ لەكسيكالىق جانە گرام­ماتيكالىق ەرەكشەلىكتەرىنە (XVI عاسىر) تالداۋ جاسايدى. تۇركى تىلدەرىنىڭ وعىز جانە قىپ­شاق ەلەمەنتتەرىن سالىستىرۋ ناتيجەسىندە زەرتتەۋشى جازبا ەسكەرتكىش قازاق حالقىنىڭ رۋحاني مادەنيەتىنىڭ تاريحي مۇراسى ەكەنىن دالەلدەيدى. عالىمنىڭ قوجا احمەت ءياساۋيدىڭ ء(حىى عاسىر) حيكمەت تىلىندەگى ماتىندىك زەرتتەۋلەرى – عىلىمي قىزىعۋشىلىق تۋدىراتىن ۇلكەن ەڭبەك. بۇل رەتتە ر.سىز­دىق­تىڭ شىعارماشىلىعى پروبلە­ما­لاردى تەرەڭ زەرتتەۋىمەن جانە تىل­د­ىك دەرەكتەردىڭ كەڭدىگىمەن ەرەكشە­لە­نەتىنىن ايتا كەتۋىمىز كەرەك.

ايگىلى عالىمنىڭ عىلىمي زەرت­تەۋ­لەرىندە سويلەۋ مادەنيەتىنە قاتىستى تەوريالىق جانە قولدان­بالى ماسەلەلەر ماڭىزدى ورىن الادى. قازاق ادەبي ءتىلىنىڭ تەوريا­سى ونىڭ الەۋمەتتىك فۋنكتسيالارى مەن ءنورماتيۆتى ۇدەرىستەرىنىڭ دامۋى تۇرعىسىنان قاراستىرى­لادى. ول ءوز ەڭبەكتەرىندە نورما, كودي­في­كاتسيا, سويلەۋ, ت.ب. سياقتى لينگ­ۆيس­تيكالىق ۇعىمداردى تەرەڭ تالداپ اشىپ بەرەدى. تىلدىك نورما مەن ونىڭ كوديفيكاتسياسى­نىڭ ماسەلەلەرى, قازاق ورفوگرافياسى مەن پۋنكتۋا­تسياسىنىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرى, قازىر­گى قازاق ءتىلى­­نىڭ لەكسيكوگرافيالىق باي­لىعى, ستيليستيكا مەن شەشەن­دىك ماسە­لە­­لەرى كوپتەگەن مونوگرافيادا, انىقتامالىق كىتاپ­تا, وقۋلىقتا, ت.ب. وقۋ قۇرالدارىندا كورىنىس ­تاۋىپ انىقتالادى.

قازىرگى ۋاقىتتا قازاق ءتىلىن لاتىن الىپبيىنە كوشىرۋدە ر.سىز­دىقتىڭ ورفوگرافيا, ورفو­ەپيا جونىندەگى ەڭبەكتەرى ەرەكشە وزەكتى بولىپ سانالادى. عالىم اپامىز وتكەن عاسىردىڭ 60-جىل­­دارىنان بۇگىنگە دەيىن ءوز قۇندىلىعىن جوعالتپاعان قازاق ءتىلىنىڭ ورفوگرافيالىق ەرەجەلەرى مەن انىقتامالىقتارىن جاسادى. ورفوگرافيالىق انىقتاما – قازاق ەملە ەرەجەلەرىنە جۇگىنەتىن بارشا قاۋىمنىڭ كۇندەلىكتى جازۋ ­بارىسىندا پايدالاناتىن ەڭ باستى قۇندى قۇرالى.

تاعى ءبىر ايتا كەتەتىن جايت, عالىم اپامىز كورنەكتى عالىمدار, قازاق ءتىل ءىلىمىنىڭ نەگىزىن سالۋشىلار ا.بايتۇرسىن ۇلى, ح.دوسمۇ­حا­مەد­ ۇلى, ق.جۇبانوۆتاردىڭ ەڭ­بەكتەرىن ناسيحاتتاۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوستى. ولاردىڭ ومىرىنە جانە ەڭبەك جولىنا ارنالعان مونوگرافيالار, كىتاپتار, بروشيۋرالار مەن ماقالالار جارىق كوردى.

ىزگى نيەتى مەن جان دۇنيەسىنىڭ سۇلۋلىعىنا قاراي ول كىسىنىڭ جانىنا جاستار جاعى كوبىرەك ءۇيىرىلىپ تۇراتىن. ول قامقور, مەيىرىمدى تالىمگەر رەتىندە جاس ارىپتەستەرىنە تەك عىلىمدا عانا ەمەس, كۇندەلىكتى ءومىردىڭ ءتۇرلى بەلەسىندە كومەك قولىن سوزۋدان تارتىنبادى. رابيعا اپايدىڭ شاكىرتتەرى – عىلىم دوكتورلارى مەن كانديداتتارى تانىمال ماماندارعا اينالدى, ۋنيۆەرسيتەتتەردە جانە ەلىمىزدىڭ باسقا دا عىلىمي, مەملەكەتتىك مەكەمەلەرىندە جۇمىس ىستەيدى.

عالىمنىڭ تەرەڭ دانالىعىنا, ەڭبەككە دەگەن ۇلكەن قابىلەتىنە, كەڭ دۇنيەتانىمىنا, سونىمەن قاتار ءتىل ءبىلىمىنىڭ تاعدىرىنا دەگەن ازاماتتىق ۇستانىمىنا ۇلكەن دە, كىشى دە ءتانتى. عيبراتتى تۇلعا عىلىمعا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق مادەنيەتى مەن رۋحانياتىنا دا باعا جەتپەس ۇلەس قوسىپ كەتتى. وسىنشاما ەڭبەگى بار اكادەميك ر.سىزدىق عىلىمي, پەداگوگيكالىق جانە قوعامدىق قىزمەتى ءۇشىن «قۇرمەت», «پاراسات», «بارىس» وردەندەرىمەن مارا­پاتتالدى. مەملەكەتتىك سىي­لىق­­تىڭ, ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى سىي­­لىقتىڭ لاۋرەاتى, ەڭبەك سىڭىر­گەن عىلىم قايراتكەرى اتاندى.

ەندىگى كەزەكتە عۇلاما عالىمنىڭ عى­لى­مي-مادەني مۇراسىن كوز قاراشى­عىن­داي ساق­تاپ, كەشەندى زەرتتەۋ جۇمىستارىن كە­شىك­­تىرمەي قولعا الۋىمىز كەرەك. ونىڭ اس­قان كاسىبي شەبەرلىگى, رۋحاني بايلىعى, جا­­ۋاپ­كەرشىلىگى ءبىز ءۇشىن زور مارتەبە دەسەك, ال عى­لىمعا كەيىن كەلىپ قوسىلىپ جاتقان جاس­تار ءۇشىن تاعىلىمى مول جارىق مەكتەپ.

 

زەينەپ بازارباەۆا,

ۇعا اكادەميگى 

سوڭعى جاڭالىقتار