قوعام • 08 قازان, 2024

اعا ۇرپاق – اسىل قازىنا

90 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاق حالقى – باعزى زاماننان ۇلكەنىن ارداقتاعان ەل. «قاريا – دانالىق پەن ءومىر تاجىريبەسىنىڭ قاينار كوزى» دەپ تەگىن ايتىلماسا كەرەك. قازىردە ەلدە «قارتتارىمىزدى قامقورلاي جۇرەيىك» اكتسيا­سى ءجۇرىپ جاتىر.

اعا ۇرپاق – اسىل قازىنا

بۇگىندە اقمولا وبلىس­تىق ارداگەرلەر ۇيى­مى­نىڭ قۇ­را­مىندا 113 مىڭنان استام زەي­نەت­كەردى بىرىكتىرەتىن 763 باس­تاۋىش ارداگەرلەر ۇيىمى, 3 قا­لالىق, 17 اۋداندىق ارداگەرلەر كە­ڭەسى, 5 مايدانگەر, 1697 تىل ەڭ­­بەككەرى, 800-دەي اۋعان سو­عى­سى­نا قاتىسۋشى, بۇدان باسقا چەرنوبىل اتوم ەلەكتر ستانسا­سىن­­داعى اپاتتى جويۋعا قاتىسۋ­شىلار بار.

ارداگەرلەر ۇيىمدارىنىڭ جۇمىسى جۇيەلى, جوسپارلى تۇردە جۇرگىزىلەتىنىن, ولار جەر­گىلىكتى اتقارۋشى ورگان­دار­دىڭ ۇدايى نازارىندا تۇراتىنىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. جىل سايىنعى قارت­تار ايلىعى كەزىندە ءار كوز­­دەن ماتەريالدىق كومەك كورسەتۋگە قارجى بولىنەدى. جالپى, وبلىستا وتكەن جىلعى ايلىقتا 89950 ادامعا 349 ميلليون تەڭگە الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتىلگەن. بۇدان باسقا, ءارتۇرلى ارنادان دا قاراجات تارتۋ قاراستىرىلعان. اتاپ ايتساق, 13427 ادامعا تەگىن نەمەسە جەڭىلدىكپەن دارىلىك پرەپاراتتار, 20622 ادامعا ازىق-ت ۇلىك جيىنتىقتارى, 324 ادامعا قىسقى وتىن ساتىپ الىندى. جەكە تۇرعىن ۇيلەرىن جوندەۋ, جەڭىلدىكپەن كوممۋنالدىق قىزمەت اقىلارىن تولەۋ, تاعى باسقالارىنا دا قو­ماق­تى قارجى بولىنگەن.

ارداگەرلەر ۇيىمدارىنىڭ بەلسەندىلەرى جىل باسىنان بەرگى التى ايدا ەكى مىڭنان اسا اعا ۇرپاق وكىلدەرىنىڭ تۇرمىس جاعدايىن زەردەلەدى, 76 زەينەتكەر ساناتوريلەر مەن دەمالىس ۇيلەرىندە ەم-دوم قابىلدادى. كوكشەتاۋ قالاسىنىڭ, بىرقاتار اۋدانداردىڭ ساۋدا نۇك­تەلەرىندە حالىقتىڭ تۇر­مى­سى تومەن توپتارىنا ارنالعان الەۋ­مەتتىك سورەلەر اشىلعان, تۇ­راقتى جۇمىس ىستەيدى. وبلىستىڭ اۋداندارى مەن قالالارىندا تۇر­مىس دەڭگەيى تومەن وتباسىلار ارزان باعاداعى وتىنمەن قامتىلعان.

رۋحاني-مادەني ءىس-شارالارعا دا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. بيىلعى العاشقى توقساندا عانا وبلىستاعى ارداگەرلەر ۇيىم­­دا­رىنىڭ قاتىسۋىمەن 400-دەن اسا ءارتۇرلى ماقساتتاعى ءىس-شارا ءوتتى. 247 زەينەتكەرگە گازەت-جۋرنالدار جازدىرىلدى.

اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەس­تەرى جەرگىلىكتى اتقارۋ ورگان­دارىنا سۇيەنە وتىرىپ, قارت­تار مەن مۇگەدەك­تەر­دىڭ مۇق­تاج­دىق­تارىن قاناعات­تان­­دىرۋمەن ايلىق كەزىندە عانا ەمەس, جىل بويى اينالىسادى. اقكول, تسە­لينوگراد, ەسىل, سان­دىقتاۋ اۋداندارىندا كاسىپورىندار ەسە­بىنەن ۇيىمداستىرىلعان قارت­تارعا ارنالعان الەۋمەتتىك ينتەرناتتار جۇيەلى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. قازىر وبلىس كولە­مىن­دە ءبىرىنشى, ەكىنشى توپتاعى قارتتارعا ارنالعان 5 ارداگەرلەر ءۇيى بار. ولارعا دا ۇدايى كوڭىل ءبولىنىپ, ونداعى قارتتاردىڭ تۇرمىستىق-الەۋ­مەت­تىك, رۋحاني ماسەلەلەرى شەشىلىپ وتىرادى.

وسى تۇرعىدا تاياۋدا عانا قۇ­رىل­عان قوسشى قالالىق ارداگەر­لەر كەڭەسىنىڭ جۇمىسىن ەرەك­شە اتاپ وتكەن ابزال. مۇندا بار­لىق مەنشىك تۇرىندەگى ەڭبەك ۇجىمدارىندا, مەكەمەلەر مەن ۇيىمداردا زەينەتكە شىققان ەگدە ادامدارمەن كەزدەسۋلەر وتكىزۋ يگى داستۇرگە اينالعان. سول كۇندەرى ولارعا كوڭىلدى كەش ۇيىمداستىرىلىپ, ارداگەرلەر مەن مۇگەدەكتەرگە قۇرمەت كورسەتۋ كونتسەرتتىك باعدارلامالارمەن, ءتۇرلى قايىرىمدىلىق اكتسيا­لا­رىمەن قاتار جۇرگىزىلەدى. شا­ر­ۋا­­شىلىقتار مەرەكەلىك داس­تارقان­دارىن جايىپ, ازىق-ت ۇلىك جيىنتىقتارىن ۇلەستىرەدى. ەگدە ادامدارعا وتىن, كومىر, ءدارى-دارمەك الۋعا, پاتەرلەرىن جون­دەۋ­گە اقشالاي كومەك كورسەتىلىپ, تۇرمىسقا قاجەت زاتتار مەن كيىم-كەشەك تابىس ەتىلەدى. تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ بەلسەندى قاتى­سۋى­مەن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىم­دەرىنىڭ ارزانداتىلعان جار­مەڭكەلەرى وتكىزىلەدى. زەينەت­اقىسى تومەندەرگە, مۇگەدەكتەرگە ءبىر رەتتىك اقشالاي جاردەم كور­سەتىلەدى.

قارتتار مەن مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى الەۋمەتتىك قولداۋ جونىندەگى ايلىقتى وتكىزۋدىڭ ءىس-شارالار جوسپارىنا سايكەس بارلىق مەنشىك نىسانىنداعى ەڭبەك ۇجىمدارىندا قارتتارمەن كەزدەسۋلەر وتكىزىلدى, ءىس جۇزىندە بارلىق قالا مەن اۋداندا مەرە­كەلىك قۇتتىقتاۋلار ۇيىم­­داس­تىرىلدى, سىيلىقتار, اق­شا­لاي جاردەماقىلار تابىستالدى. زەي­نەتكەرلىك جاستاعى ەرلەر مەن ايەل­دەر اراسىندا شاحمات, دويبى ءتۋرنيرى, «توعىزقۇمالاق» ۇلتتىق ويىنى وتكىزىلدى. جارىستىڭ جۇلدەگەر­لەرى مەن جەڭىمپازدارى گراموتالارمەن, مەدالدارمەن, باعالى سىيلىقتارمەن ماراپاتتالدى. كورۋ, ەستۋ, ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار ادامدارعا ارنالعان مەرەكەلىك ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلدى.

ايلىق كەزىندە ءتيىستى مەملە­كەتتىك ورگاندار مەن مەكەمە­لەردىڭ, اۋداندىق, قالالىق ارداگەرلەر كەڭەستەرىنىڭ, باستا­ۋىش ارداگەرلەر ۇيىمدارىنىڭ بەلسەندىلىگى ەرەكشە ارتاتىنى بەلگىلى. ويتكەنى باستى ماقسات – اعا ۇرپاق وكىلدەرىن الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق تۇرعىدان قورعاۋ, ولاردىڭ ومىرلىك بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋ.

وبلىستىق ارداگەرلەر كە­­ڭە­سىنىڭ ماقساتى – اعا بۋىن وكىل­دەرىن الەۋ­مەتتىك قور­عاۋ, تۇراقتى مو­رال­دىق, ماتەريال­دىق قولداۋمەن قاتار, ەلدە ءجۇرىپ جاتقان قوعام­دىق-ساياسي وقيعا­لاردان, ماسەلە­لەر­دەن دە تىس قالماۋ.

«ءبىزدىڭ رۋحاني باعىتتاعى جۇمىستارىمىز نەگىزىنەن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جولداۋلارىن, ۇلت­تىق قۇرىلتايدا سويلەگەن سوز­دە­رىن كەڭىنەن ناسيحاتتاۋعا ارنالادى. اتالعان قۇجاتتار بۇكىل قوعامعا سەرپىلىس بەرىپ, جالپى ەلدىڭ ىلگەرىلەۋ باعدارىن ايقىنداپ بەردى, وندا تەرەڭ, حالىق كوڭىلىنەن شىققان كەلە­لى ويلار ايتىلدى. اسىرەسە ەكو­نو­ميكالىق وزگەرىستەر, جاڭا, ادىلەتتى قازاقستاندى قا­لىپ­تاس­تىرۋ جايى كوپكە ۇلكەن وي سالدى. وسىعان وراي, ەلدىكتى نىعايتۋعا باعىتتالعان رەفورمالاردى ءتۇسىندىرۋ مەن ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا وبلىستىق ءىس-شارالار جوسپارى جاسالدى, – دەيدى وب­لىس­تىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى ەرمەك نۇعىمانوۆ. – پرەزيدەنتتىڭ بيىك مىنبەردەن ايتقان سوزدە­رىن­دە ايشىقتالعان يدەيالار مەن قاعيداتتاردى ىسكە اسىرۋ ماسەلەسى قوعامنىڭ بارلىق سالاسىنا, ونىڭ ىشىندە ارداگەرلەر بىرلەستىكتەرىنە دە زور جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى, ءبىزدىڭ بەلسەندىلىگىمىزدى, جۇمى­سى­مىزدىڭ ناتيجەلىلىگىن بارىن­شا ارتتىرۋعا مىندەتتەيدى. ياعني بۇل ىسكە ءوز تاراپىمىزدان شاما-شارقىمىزشا ۇلەس قوسۋعا, قوعام سۇرانىستارىنا تەك پايدالى اقىل-كەڭەستەرىمىزبەن, ۇسىنىستارىمىزبەن عانا ەمەس, مۇمكىندىگىنشە ناقتى ىستەرى­مىز­بەن جاۋاپ بەرۋگە ءتيىسپىز».

وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭە­سى­نىڭ وتىرىستارىندا اتال­عان ماسەلەلەر كۇن تارتىبىنە قو­يىلعان. ايتالىق, ەڭبەك جانە حا­لىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مي­نيس­­ترلىگىنىڭ «بەلسەندى ۇزاق ءومىر» ۇلتتىق جوباسىن جۇزەگە اسى­رۋ جونىندەگى شەشىمىنە وراي, ماسە­­لە تورالقا وتىرىسىندا قا­رالدى.

جالپى, اقمولا وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ جەرگىلىكتى جەردەگى جۇمىسىن ۇتىمدى ۇيىم­داستىرىپ وتىرعان وڭىرلىك في­ليالدار قاتارىندا اقكول, اتباسار, زەرەندى اۋداندارى مەن ستەپ­نوگور قالاسىن اتاپ وتۋگە بولادى.

ءومىر جولىن ەلىمىزدىڭ گۇلدەنۋى مەن دامۋىنا ارناپ, ماڭداي تەرىن توككەن اتالار مەن اجەلەرگە قۇرمەت كورسەتۋ – بۇگىنگى جاس بۋىننىڭ باستى پارىزى.

جاسى ۇلعايعان ادامدارعا ەڭ كەرەگى – ارداگەرلەر ۇيىمى مەن بيلىك ورگاندارى تاراپىنان ايتىلاتىن جىلى ءسوز, ولاردىڭ ەڭبەكتەرىن قوعامنىڭ مويىنداۋى, سىيلاستىق كوزقاراس, سەنىمدى قارىم-قاتىناس. سوندىقتان ال­داعى ۋاقىتتا وسى ماسەلەلەرگە باسا نازار اۋدارعان ابزال.

سوڭعى جاڭالىقتار

كوزدى ەمدەيتىن قۇرىلعى

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 08:15

تالدىقورعان تۇرلەنىپ كەلەدى

ايماقتار • بۇگىن, 08:05

تەلەفون تاربيەلەگەن بۋىن

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 08:00

كومىرمەن كومكەرىلگەن اشەكەيلەر

كاسىپكەر • بۇگىن, 07:55

جاڭعىرعان «اباي»

تەاتر • بۇگىن, 07:50

كونە تۇركى شەجىرەسى

جادىگەر • بۇگىن, 07:40

يادرولىق زىمىران

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 07:35