داۋىس بەرۋ راسىمىنەن كەيىن سەنات توراعاسى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرىنە سۇحبات بەرىپ, رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمعا شىعارىلعان ماسەلە ەلىمىز ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزعا يە ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«بۇگىن – ەلىمىز ءۇشىن تاريحي كۇن. بۇل رەفەرەندۋم – ەلىمىزدىڭ دەموكراتيالىق دامۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام. وسى داۋىس بەرۋ ارقىلى ءبىز پرەزيدەنتىمىزدىڭ «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىنىڭ ءىس جۇزىندە كورىنىس تاۋىپ جاتقانىن كورىپ وتىرمىز. قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلدىڭ كەلەشەگىنە, بولاشاق تاعدىرىنا قاتىستى ماسەلەلەر تەك بەلگىلى ءبىر مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ىشىندە ەمەس, حالىقتىڭ قاتىسۋىمەن ءارى ولاردىڭ پىكىرى ەسكەرىلۋى ارقىلى جۇزەگە اسۋعا ءتيىس ەكەنىن ايتىپ كەلەدى. سونىڭ ناقتى مىسالىنىڭ ءبىرى – وسى رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم», دەدى ول.
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل رەفەرەندۋم – اەس سالۋ نە سالماۋ ماسەلەسىن شەشەتىن داۋىس بەرۋ عانا ەمەس, سونداي-اق ەلىمىزدە جاڭا ساياسي مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان قادام.
«وتانداستارىمىز وزدەرىنىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىن پايدالانىپ, وسى ءساتتى قالت جىبەرمەي, تاڭداۋلارىن جاساۋى كەرەك. بۇل – ءبىزدىڭ كەلەشەك الدىنداعى ازاماتتىق پارىزىمىز. ەلىمىزدىڭ جانە كەلەر ۇرپاقتىڭ بولاشاعى جولىندا ءاربىر تۇرعىننىڭ داۋىسى ماڭىزدى. وسىلايشا ءبىز ەلىمىزدى دەموكراتيالىق, ادىلەتتى مەملەكەت رەتىندە قالىپتاستىرۋعا ءوز ۇلەسىمىزدى قوسامىز», دەدى م.اشىمباەۆ.
وتكەن اپتادا سەنات پەن ءماجىلىس دەپۋتاتتارى وڭىرلەرگە ساپارعا شىعىپ, جەرگىلىكتى حالىقپەن جۇزدەسىپ, اتوم ەلەكتر ستانساسى مەن رەفەرەندۋم جونىندە پىكىرلەسىپ قايتقان ەدى. جۋرناليستەر تاراپىنان سەنات توراعاسىنا وڭىرلەردەگى جۇرتشىلىقتىڭ وسى ساياسي ءىس-شاراعا قاتىستى ويى مەن ىنتا-ىقىلاسى تۋرالى سۇراق قويىلدى. ماۋلەن ساعاتحان ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي رەفەرەندۋم – ءبىزدىڭ ەلىمىزدە كەيبىر ەۋروپا مەملەكەتتەرىنە قاراعاندا جاڭا عانا قولعا الىنىپ جاتقان تەتىك. دەگەنمەن سوعان قاراماستان, ەل حالقى بۇنىڭ ماڭىزىن ءتۇسىنىپ, قىزۋ تالقىعا سالىپ, رەفەرەندۋم وتكىزگەندى قۇپ كوردى.
«بۇنى ەل تۇرعىندارى ءوز ويلارى مەن ۇسىنىستارىن جوعارى جاققا جەتكىزۋدىڭ ءبىر قۇرالى رەتىندە كورىپ وتىر. سوندىقتان مەن وڭىرلەرگە بارعانىمدا رەفەرەندۋم وتكىزۋدى حالىقتىڭ جاپپاي قولداپ جاتقانىن بايقادىم. ولار بۇگىنگى ءىس-شارانى ەل ومىرىندەگى اسا ماڭىزعا يە ماسەلە ەكەنىن ءتۇسىنىپ وتىر», دەدى ول.
م.اشىمباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋدا ءبىز جان-جاقتىلىق پەن ءارتاراپتاندىرۋ قاعيداتىن ۇستانامىز.
«اەس – سونىڭ ءبىر جولى عانا. بۇل ءبىزدىڭ بۇعان دەيىن پايدالانىپ كەلگەن ەنەرگيا كوزدەرىنەن باس تارتامىز دەگەندى بىلدىرمەيدى. سونداي-اق ءبىر ەنەرگيا كوزىنە تاۋەلدى بولىپ قالماۋىمىز كەرەك. بۇل بىزدەن جان-جاقتى ارەكەت ەتۋدى تالاپ ەتەدى. اەس سالامىز با, جوق پا, ونى بۇگىن حالىقتىڭ ءوزى داۋىس بەرۋ ارقىلى شەشەدى. سوندىقتان ءبىز ويلاستىرىلعان, پىسىقتالعان, ورنىقتى, ەڭ باستىسى, مەملەكەتتىڭ مۇددەسىنەن شىعاتىن ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋىمىز كەرەك», دەدى سەنات توراعاسى.
ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحاناداعى №111 داۋىس بەرۋ ۋچاسكەسىندە تاڭعى ساعات 07.00-دەن باستاپ ادام قاراسى ۇزىلگەن جوق. ەل ەرتەڭى ءۇشىن ماڭىزدى ماسەلە ەكەنىن تۇسىنگەن تۇرعىندار وتباسىمەن بىرگە كەلىپ تاڭداۋىن جاساپ جاتتى. كوميسسيا توراعاسى جاننا تاۋەكەلوۆانىڭ ايتۋىنشا, وسى ۋچاسكە بويىنشا 2 مىڭ ادام تىركەلگەن. ولاردىڭ اراسىندا مۇگەدەكتىگى بار 20 ادامنىڭ دا داۋىس بەرۋىنە بارلىق جاعداي جاسالعان.
«تاۋىقسىز دا تاڭ اتاتىنى سەكىلدى مەنسىز دە اەس سالىنادى» دەپ جىلى توسەگىندە جاتىپ الماي, كوپپەن بىرگە ازاماتتىق بورىشىن وتەۋگە كەلگەن قاسىم دۋلاتحان ەسىمدى قالا تۇرعىنىن اڭگىمەگە تارتتىق. ونىڭ ايتۋىنشا, ەل ەرتەڭى ءۇشىن ماڭىزى زور شەشىمدى قابىلداۋعا سەپتىگى تيەتىن رەفەرەندۋمدى ءوزى عانا ەمەس, قاسىنا ەرە كەلگەن 10 جاسار ۇلى جاننۇر دا تاعاتسىزدانا كۇتكەن.
ء«بىز وتباسىمىزبەن بۇگىنگى ءراسىمنىڭ ورنى ەرەكشە ەكەنىن تۇسىندىك. سوندىقتان تاڭ اتا ارنايى كەلىپ وتىرمىز. ءوز باسىم ەلىمىزگە اەس كەرەك دەپ سانايمىن. ءوز داۋسىمدى دا سولاي دەپ بەردىم», دەيدى ول.
ۋچاسكە ورىن تەپكەن كەڭ بولمەنىڭ ءبىر تاراپىنان باق وكىلدەرىمەن قاتار بايقاۋشىلار دا ءراسىمدى قالت جىبەرمەي باقىلاپ وتىر. ولاردىڭ اراسىندا شەتەلدىكتەر دە بار. اتاپ ايتقاندا, تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنان ەلىمىزگە ارنايى وسى رەفەرەندۋمعا 11 بايقاۋشى كەلگەن بولسا, سونىڭ تورتەۋى №111 ۋچاسكەگە باس سۇققان ەدى. ءبىز اتالعان ۇيىم باس اتشىسىنىڭ ورىنباسارى, بايقاۋشىلار دەلەگاتسياسىنىڭ جەتەكشىسى سافي جافاروۆتى اڭگىمەگە تارتتىق. ونىڭ ايتۋىنشا, كوميسسيا قۇرامىندا تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنا كىرەتىن ەلدەردىڭ جانە ۇيىم حاتشىلىعىنىڭ وكىلدەرى بار.
ء«بىز بۇگىن تاڭعى ساعات 7-دە ءبىر داۋىس بەرۋ ۋچاسكەسىنىڭ اشىلۋىنا ارنايى قاتىستىق. سودان بەرى قالاداعى 10 رەفەرەندۋم ۋچاسكەسىن ارالاپ, داۋىس بەرۋ بارىسىن باقىلاپ كەلەمىز. بۇگىن كەشكە دەيىن قالاداعى باسقا دا ۋچاسكەلەرگە بارماقپىز. سونىمەن قاتار ۋچاسكەلەردىڭ بىرىندە داۋىستاردى ساناۋعا دا قاتىسامىز», دەدى ول.
ول بۇعان دەيىن تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنىڭ وكىلدەرى ەلىمىزدەگى پرەزيدەنتتىك جانە پارلامەنتتىك سايلاۋلاردا بايقاۋشى رەتىندە قاتىسقانىن ايتادى. ءوزى دە ەلىمىزگە وسى ماقساتتا بىرنەشە رەت كەلگەن.
«مەنىڭ بايقاۋىمشا, قازاقستاندا دەموكراتيالىق قۇندىلىقتار جىلدان-جىلعا جاندانىپ كەلەدى. اەس سالۋعا بايلانىستى رەفەرەندۋمنىڭ ءوتۋى – سونىڭ تاعى ءبىر جارقىن مىسالى. ويتكەنى بۇل – ستراتەگيالىق ماسەلە. سوندىقتان ونى حالىق شەشۋگە ءتيىس. بۇعان دەيىن بايقاۋشى رەتىندە قاتىسقاندا دا, بۇگىنگى ءىس-شارادا دا مەن زاڭ بۇزۋشىلىقتى بايقاعان جوقپىن. بۇل حالىقتىڭ ساياسي مادەنيەتى قالىپتاسقانىن بىلدىرەدى», دەيدى س.جافاروۆ.
