فوتو: اقوردا
مەملەكەت باسشىسى ءوز تاڭداۋىن جاساعاننان كەيىن وتاندىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى ءۇشىن بريفينگ وتكىزدى. پرەزيدەنت, ەڭ الدىمەن, رەفەرەندۋم تۋرالى پىكىر ءبىلدىرىپ, ودان قانداي ناتيجە كۇتەتىنىن ايتتى.
«بۇگىن – تاريحي كۇن. حالقىمىز اەس سالۋ ماسەلەسىنە قاتىستى داۋىس بەرىپ جاتىر. رەفەرەندۋم – تىكەلەي دەموكراتيانىڭ وتە ءتيىمدى تەتىگى. حالقىمىز قانداي شەشىم قابىلداسا, مەملەكەتىمىزدىڭ تۇپكى بايلامى دا سولاي بولادى. ناتيجە وڭ بولادى دەپ ويلايمىن. شىن مانىندە, بۇل – تاعدىرشەشتى وقيعا. سوندىقتان مەن رەفەرەندۋمدى قولدايمىن», دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت «رەفەرەندۋم قورىتىندىسى بويىنشا حالقىمىز اەس سالۋدى قولداسا, ونىڭ قۇرىلىسىن قاي ەل جۇرگىزەدى؟» دەگەن سۇراققا جاۋاپ بەردى.
«بۇل وڭاي ماسەلە ەمەس. ۇكىمەت تالداۋ جاساپ, ءتيىستى كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋگە ءتيىس. مەنىڭ پىكىرىمشە, قازاقستاندا ەڭ وزىق تەحنولوگيالارى بار الەمدىك كومپانيالاردان قۇرالعان حالىقارالىق كونسورتسيۋم جۇمىس ىستەۋى قاجەت. قالعانىن ۋاقىت كورسەتەدى», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
جۋرناليستەر پرەزيدەنتتەن بيىل كوكتەمدەگى الاپات سۋ تاسقىنىنان كەيىن قانداي قورىتىندى جاسالعانىن سۇرادى.
ء«تيىستى قورىتىندى جاسالدى. بىراق مۇنداي تابيعات اپاتى بۇكىل جەر شارىندا ورىن الىپ جاتقانىنا باسا ءمان بەرۋىمىز كەرەك. جاقىندا عانا ورتالىق ەۋروپادا الاپات تاسقىن ءوتتى. ونىڭ الدىندا اقش پەن ۆەتنامدا داۋىل بولدى. سوندىقتان مۇنداي اپاتتاردى الدىن الا بولجاۋ قيىن. دەگەنمەن ونداي جاعدايعا دايىن بولىپ, قاجەتتى شارالار قابىلداۋ ماڭىزدى. قازاقستان ەشكىمنىڭ كومەگىنسىز تاسقىننىڭ سالدارىن ەڭسەرە الدى. مۇنى اشىق ايتۋ كەرەك. ءبىز ادام جانە قارجى رەسۋرستارىن وسى ىسكە جۇمىلدىردىق. ۇكىمەت پەن اكىمدەر بەلسەندى جۇمىس ىستەدى. ونىڭ ناتيجەسىن كورىپ وتىرسىزدار. الاپات تاسقىن كەزىندە زارداپ شەككەن ازاماتتار جاڭا باسپانامەن قامتىلدى. مەن بۇعان دەيىن ەشكىم نازاردان تىس قالمايدى دەپ ۋادە بەردىم. جالپى العاندا, ءبىز بۇل ماقساتتى ورىندادىق», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
باق وكىلدەرى قاسىم-جومارت توقاەۆتان حالىقارالىق دودالاردا جەڭىسكە جەتكەن جاستاردى ۇنەمى قولداپ جۇرەتىنىن اتاپ ءوتىپ, ونىڭ ءمانىن سۇرادى.
ء«مانى تەرەڭ. سەبەبى مەن جاستاردى قولدايمىن. مۇنى ۇنەمى ايتىپ كەلەمىن. مەملەكەتىمىزدىڭ كەلەشەگى – جاستاردىڭ قولىندا. ول ءجاي ۇران ەمەس. بۇل – ءبىزدىڭ باستى ساياساتىمىز. سوندىقتان كەلەشەكتە دە ءبىز جاستاردى قولدايمىز. ولارعا جاردەم بەرەمىز. اسىرەسە, دارىندى جاستاردى قولداۋىمىز كەرەك. كەشە عانا مۇعالىمدەرگە, ۇستازدارعا ماراپات تابىستادىم. ءوز سوزىمدە مۇعالىمدەر بۇل قوعامىمىزدىڭ وزىق تۇلعالارى ەكەنىن ايتتىم. ولار دارىندى جاستارعا ءبىلىم بەرىپ جاتىر. سوندىقتان جاستاردى دا, ولاردى وقىتىپ جاتقان مۇعالىمدەردى دە مەملەكەت قولدايدى. سونىمەن قاتار مەن كەشە عانا ۇستازدار قوعامىمىزدىڭ باستى كەيىپكەرى بولۋى كەرەك ەكەنىن ايتتىم. سوندىقتان ولارعا جاردەم بەرىپ, ۇستازداردىڭ بەدەلىن, قوعامداعى مارتەبەسىن كوتەرەمىز», دەدى پرەزيدەنت.
سونىمەن قاتار بريفينگ بارىسىندا «قازىرگى ۇكىمەتتىڭ جۇمىسىنا كوڭىلىڭىز تولا ما؟» دەگەن سۇراق قويىلدى.
«مەنىڭ ويىمشا, ۇكىمەت بەلسەندى جۇمىس ىستەپ جاتىر. مەملەكەت باسشىسى رەتىندە قويعان مىندەتتەرىمدى ورىنداۋعا تىرىسادى. جۇمىسىمىز وتە قاۋىرت. ول بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا كورىنە بەرمەۋى مۇمكىن. اقپاراتتاردى جان-جاقتان الىپ وتىرامىن. جالپى, مەن كوپ وقيتىن اداممىن. سوندىقتان ەلدەگى بارلىق وقيعادان ارقاشان حاباردارمىن. مينيسترلەردىڭ جانە ۇكىمەتتىڭ جۇمىسىندا كەمشىن كەتىپ جاتقان تۇستار بولسا, البەتتە, ەسكەرتەمىن. جەتى اي دەگەن كوپ ۋاقىت ەمەس. ۇكىمەت مۇشەلەرى وزدەرىن كورسەتۋى كەرەك. ەڭ باستى مىندەت – ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرەتىن مۇمكىندىكتەردى ىزدەۋ», دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
ايتا كەتەيىك, بۇگىن قازاقستاندا اتوم ەلەكتر ستانتسياسىن سالۋ بويىنشا جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋم ءوتىپ جاتىر.
ءوز ۋچاسكەلەرىندە قر مەملەكەتتىك كەڭەسشىسى ەرلان قارين, قر پرەمەر-ءمينيسترى ولجاس بەكتەنوۆ, الماتى اكىمى ەربولات دوساەۆ جانە قر ەنەرگەتيكا ءمينيسترى الماسادام ساتقاليەۆ داۋىس بەردى.
بۇعان دەيىن سەۋلدەگى №390 جانە توكيوداعى №393 رەفەرەندۋم ۋچاسكەلەرى جەرگىلىكتى ۋاقىت بويىنشا ساعات 7:00-دە داۋىس بەرۋ ءۇشىن ءبىرىنشى بولىپ اشىلعانى تۋرالى حابارلانعان ەدى.
59 شەت مەملەكەتتە داۋىس بەرۋ ءۇشىن 74 ۋچاسكە قۇرىلدى. شەتەلدەگى بارلىق ۋچاسكەلەر قازاقستاننىڭ ديپلوماتيالىق وكىلدىكتەرىنىڭ اۋماقتارىندا ۇيىمداستىرىلعان.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, 2024 جىلدىڭ 2 قىركۇيەگىندە قر پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ اەس بويىنشا رەفەرەندۋم كۇنىن 2024 جىلدىڭ 6 قازانىنا بەلگىلەپ, ونى وتكىزۋ تۋرالى جارلىققا قول قويعان ەدى.
