سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
ءۇشىنشى كۇننىڭ شىمىلدىعى مەديا ترەنەر, جۋرناليست ميرحات اجىعاليەۆتىڭ ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزۋگە قاتىستى شەبەرلىك ساباعىمەن اشىلدى. جيىن بارىسىندا باق-قا ساپالى ماتەريال دايىنداۋ, اقپاراتتىق ءونىمدى الەۋمەتتىك جەلىدە ءوتىمدى ەتۋ, قىزىقتى تەلەسيۋجەتتەر جاساۋ, سونداي-اق ءباسپاسوز ءماسليحاتىن ۇيىمداستىرۋ مەن وتكىزۋگە قاتىستى ناقتى كەيستەر ۇسىنىلدى.
اتاپ ايتقاندا, ەلىمىزدە «اۋاعا سالىق سالىنادى» دەگەن اقپارات تارالعانى مىسال رەتىندە الىنىپ, «ەكولوگيا ءمينيسترىنىڭ» قاتىسۋىمەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىنان كورىنىس ۇسىنىلدى. مينيستر جۋرناليستەر الدىندا بۇل اقپاراتتىڭ ءمانىن ءتۇسىندىرۋى كەرەك, سونداي-اق ونىڭ دۇرىس ەكەنىن قورعاۋعا ءتيىس. وسى كەزدە ءباسپاسوز حاتشىلارى قالاي ارەكەت ەتۋگە ءتيىس؟ ولار ءمينيستردى قورعاي ما, الدە جۋرناليستەرگە كومەكتەسە مە؟ وسى سۇراققا جاۋاپ بەرگەن مەديا ترەنەر ومىردەن ناقتى مىسالداردى كەلتىرىپ, ءباسپاسوز حاتشىلارىنا قىسىلتاياڭ شاقتا تىعىرىقتان قالاي شىعۋ كەرەكتىگى جايىندا ءوز كەڭەسىن ۇسىندى.
بۇدان ءارى العاشقى پانەلدىك سەسسيا الدىندا ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ ۇزدىكتەرىن ماراپاتتاۋ سالتاناتى ءوتتى. وعان ارنايى قاتىسقان مادەنيەت جانە اقپارات ۆيتسە-ءمينيسترى قانات ىسقاقوۆ مينيسترلىك تاراپىنان سەگىزىنشى مارتە ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعان مەديا اپتالىعىنا قاتىسىپ جاتقان ارىپتەستەرىنە العىس ايتتى.
– سىزدەردىڭ جۇمىستارىڭىز بەن كۇش-جىگەرىڭىزدىڭ ارقاسىندا مەملەكەتتىك ورگاندار قىزمەتى, جالپى مەملەكەتتىڭ اقپاراتتىق ساياساتىنىڭ ناتيجەلەرى بۇقاراعا جەتەدى. وسىعان وراي ءبىز جىل سايىن Astana Media Week اپتالىعى اياسىندا بىلىكتىلىكتەرىڭىزدى ارتتىرۋعا ارنايى سەمينار ۇيىمداستىرىپ كەلەمىز. اقپاراتتىق دوكترينادا جۇمىسىمىزدىڭ باستى فاكتورى رەتىندە ەلىمىزدىڭ اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىگى مەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىمىزدىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى اتالعان. بۇل جۇمىستاردا ءباسپاسوز حاتشىلارىنىڭ, ءباسپاسوز قىزمەتى باسشىلارىنىڭ جانە رەسمي وكىلدەردىڭ ەڭبەگى اسا ماڭىزدى. سەبەبى ولار مەملەكەتتىك ورگاندار تاراپىنان شىعاتىن اقپاراتتى جەدەل تاراتا ءبىلۋى كەرەك. سوندىقتان ەلىمىزدىڭ اقپارات قاۋىپسىزدىگىنىڭ العى شەبىندە سىزدەر تۇرسىزدار. مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى سىزدەرمەن قويان-قولتىق جۇمىس ىستەۋگە ءاردايىم دايىن, – دەدى ول.
بۇدان ءارى «جىل ۇزدىگى-2024» اتالىمى بويىنشا الماتى قالاسى اكىمدىگىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى ءاليا ادامباەۆا, ىشكى ىستەر مينيسترلىگى اقپاراتتىق ساياسات دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى شىڭعىس الەكەشەۆ ماراپاتتالدى.
«بۇل ماراپاتتى العانىمىزعا وتە قۋانىشتىمىز. ءبىز ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە. بۇل – تەك ورتالىق اپپارات ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ عانا ەمەس, ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندەگى پوليتسيا بولىنىستەرىندە جۋرناليستەرمەن قويان-قولتىق ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن ارىپتەستەرىمىزدىڭ دە ەڭبەگى», دەپ قۋانىشىمەن ءبولىستى ش.الەكەشەۆ.
بۇل كۇننىڭ العاشقى سەسسياسىندا iMAS GROUP PR ديرەكتورى اينەل رىمباەۆا «مەديايندۋسترياداعى يننوۆاتسيالار: ءتيىمدى كوممۋنيكاتسيالاردى قۇرۋدىڭ 10 كەيسى» تاقىرىبىندا ءدارىس وقىدى. ودان ءارى جالعاسقان پانەلدىك سەسسيالاردا «LinkedIn ۇكىمەت پەن ءباسپاسوز حاتشىلارى ءۇشىن: برەندتى قۇرۋ جانە اقپاراتتى تاراتۋ», ء«باسپاسوز قىزمەتتەرىنىڭ ەتيكاسى: بلوگەرلەردەن روبوتتارعا, جي مەن ۆيرتۋالدى كومەكشىلەرگە دەيىن», «تولاسسىز اقپاراتتىڭ قوعامعا اسەرى», «تەوريا مەن پراكتيكاداعى سەندىرۋ مەن كەشىرىم سۇراۋدىڭ زاماناۋي ادىستەرى» تاقىرىپتارىندا اڭگىمە ءوربىدى. بۇل باسقوسۋلاردا «7010 Podcast» پودكاستىنىڭ اۆتورى زارينا بۋەنباەۆا, ء«ادىل ءسوز» حالىقارالىق ءسوز بوستاندىعى قورىنىڭ پرەزيدەنتى كارلا جامانقۇلوۆا, جۋرناليست سايات جوكەن, جۋرناليست, رەداكتور, جازۋشى ازامات بايعاليەۆ سىندى سالا ماماندارى ءوز ويىن ورتاعا سالدى.
ءۇش كۇنگە سوزىلعان اپتالىققا ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماعىنان كەلگەن جۋرناليستەر مەن ءباسپاسوز قىزمەتتەرىنىڭ, وزگە دە سالا وكىلدەرى ەلگە تانىمال كوشباسشى مەديامەنەدجەرلەر مەن مامانداردىڭ دارىستەرى مەن كەيستەرىن تىڭداپ, زامان ىرقىنا قاراي وزگەرىسكە ءتۇسىپ جاتقان جۋرناليستيكا دامۋى جايىندا كوپ مالىمەت الدى. تاراز قالاسى اكىمىنىڭ كەڭەسشىسى داۋلەت تولەندى ۇلى – Astana Media Week اپتالىعىنىڭ تۇراقتى قاتىسۋشىسى. ونىڭ ايتۋىنشا, ءۇش كۇنگە سوزىلعان بيىلعى كەزەكتى اپتالىق تا اقپارات سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن جاڭاشىلدىققا تولى بولدى, سونداي-اق ءاربىر قاتىسۋشى وزىنە كەرەك دۇنيەنى الدى.
«مەن قازىر مەملەكەتتىك قىزمەتتە جۇرگەنىممەن, ءاۋ باستان جۋرناليستيكا سالاسىنىڭ وكىلىمىن. جالپى, Astana Media Week سەكىلدى اۋقىمدى ءىس-شارالار – تەك جۋرناليستەر ءۇشىن عانا ەمەس, مەملەكەتتىك قىزمەتتەگى ادامدارعا دا پايداسى زور جيىن. ويتكەنى بيىلعى ءىس-شارانىڭ نەگىزگى تاقىرىبى تسيفرلاندىرۋ, جاساندى ينتەللەكت توڭىرەگىندە ءوربىپ جاتىر. ال بۇل جاڭاشىلدىقتار قوعامنىڭ ءاربىر وكىلىنە تىكەلەي قاتىستى دەسەم, ارتىق ايتقاندىق ەمەس», دەپ د.تولەندى ۇلى ويىمەن ءبولىستى.
باتىس قازاقستان وبلىسى وڭىرلىك كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ باسشىسى ماحامبەت سۇلتانعاليدىڭ ايتۋىنشا, Astana Media Week اپتالىعىندا ايتىلىپ جاتقان تاقىرىپتارعا قاراپ وتىرىپ, قازىرگى ماسس مەديانىڭ تولىقتاي تسيفرلىق زامانعا اياق باسقانىن كورۋگە بولادى جانە بۇل – بىردەن-ءبىر دۇرىس قادام.
«وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, كەزىندە Kodak فوتواپپاراتتارى تانىمال ەدى. الايدا كەيىنگى جىلدارى ولار كوزدەن بۇل-بۇل ۇشتى. نە سەبەپتى؟ ويتكەنى ولار زامان اعىمىنا بەيىمدەلمەدى, ياعني ءوز ونىمدەرىن تسيفرلاندىرۋعا اسىققان جوق. سونىڭ سالدارىنان باسقا ويىنشىلارمەن باسەكەلەستىكتە جەڭىلىس تاپتى. ءبىز وسى مىسالدى جۋرناليستيكا سالاسىنا قاتىستى دا ايتا الامىز. قازىرگى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى دا تسيفرلىق پلاتفورمالارعا كوشىپ, حالىق سۇرانىسىنا جاڭاشا نەگىزدە جاۋاپ بەرۋگە ءتيىس. كونسەرۆاتيۆتىك كوزقاراستان بىرتىندەپ باس تارتىپ, جاڭا زامان تالاپتارىنا بەيىمدەلگەن باق-تىڭ ءباسى جوعارى بولاتىن ۋاقىت كەلدى», دەيدى ول.
ال قاراعاندى وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى باقىتجان قۇدياروۆ حالىقپەن جۇمىس ىستەۋ, كۇن سايىن پايدا بولاتىن اقپاراتتاردى دۇرىس تاراتۋ ىشكى ىستەر سالاسى ءۇشىن اسا ماڭىزدى جۇمىس ەكەنىن ايتادى. پوليتسيا بولىنىستەرىنىڭ بىرلەسە ەڭبەك اتقارۋى ارقىلى بيىل ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى «جىل ۇزدىگى» اتانعانىنا قۋانىشتى ەكەنىن جەتكىزگەن ول: «بۇل – كۇندىز-ءتۇنى پوليتسيانىڭ ەڭبەگىن كورسەتىپ جاتقان ءباسپاسوز قىزمەتكەرلەرى مەن وسى سالاعا جاۋاپتى ءتارتىپ ساقشىلارىنىڭ ەڭبەگى. پوليتسيا سالاسىندا جۇرگەن ءبىز ءۇشىن بۇل اپتالىقتىڭ ورنى ەرەكشە. ويتكەنى بۇگىنگى باسقوسۋ ءباسپاسوز قىزمەتىن جەتىلدىرۋگە ارنالدى. ەلىمىزدىڭ كوپ وڭىرىنەن كەلگەن مەنىڭ ارىپتەستەرىم دە بۇعان بەلسەنە قاتىستى. مۇنداي ءىس-شارالار جىلىنا ءبىر رەت ەمەس, بىرنەشە رەت ءوتىپ تۇرسا دا, كوپتىك ەتپەيدى», دەپ ويىن تۇيىندەدى.