فوتو: jjtv.kz
كوميسسيا جۇمىسىنا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى, قر پارلامەنتىنىڭ دەپۋتاتتارى, ومبۋدسمەندەر, حالىقارالىق جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ, ادۆوكاتۋرانىڭ, ادام قۇقىقتارىن سوتتان تىس قورعاۋدىڭ باسقا ينستيتۋتتارىنىڭ, ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ, جۇرتشىلىق پەن باق وكىلدەرى قاتىستى.
اتالعان تاقىرىپتار بويىنشا قر دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اقمارال ءالنازاروۆا, رەسپۋبليكالىق ادۆوكاتتار القاسىنىڭ توراعاسى ايدىن بيكەباەۆ جانە قر ادىلەت ۆيتسە-ءمينيسترى لاۋرا مەرساليموۆا بايانداما جاسادى.
اقمارال ءالنازاروۆا مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدى ء(مامس) ەنگىزۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ, مەديتسينالىق ۇيىمداردى جاراقتاندىرۋ, فارماتسەۆتيكا سالاسىن دامىتۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ باسقا دا سالالارىنداعى نەگىزگى جەتىستىكتەر تۋرالى اقپارات ۇسىندى.
ۆەدومستۆو باسشىسىنڭ ايتۋىنشا, ءمامس ەنگىزۋ بۇكىل ەل بويىنشا مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ ساپاسى مەن قولجەتىمدىلىگىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرگەن. ءمامس-ءتىڭ نەگىزگى جەتىستىكتەرىنىڭ ءبىرى - ستاتسيوناردى الماستىراتىن كومەك كولەمىنىڭ 1,2 ەسەگە ۇلعايۋى, بۇل ناۋقاستارعا ستاتسيونارلاردان تىس قاجەتتى مەديتسينالىق قىزمەتتەردى الۋعا مۇمكىندىك بەردى.
«كۇندىزگى ستاتسيونارلاردى قارجىلاندىرۋ 4 ەسە ءوستى. ستاتسيونارلىق كومەكتى قارجىلاندىرۋ 2,5 ەسە ءوستى, ال جوعارى تەحنولوگيالىق مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە (جتمك) جۇمسالاتىن شىعىندار 4,1 ەسە كوبەيدى. ونكوگەماتولوگيالىق كومەكتى قارجىلاندىرۋ 4 ەسە ءوستى, بۇل ەلدەگى ونكولوگيالىق اۋرۋلارمەن كۇرەسۋدىڭ ماڭىزدى اسپەكتىسى بولىپ تابىلادى. كونسۋلتاتسيالىق-دياگنوستيكالىق قىزمەتتەر قارجىلاندىرۋدىڭ 16 ەسە ۇلعايۋىنا يە بولدى, بۇل سونىمەن قاتار اۋرۋلاردى ەرتە دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋ دەڭگەيىنىڭ جوعارىلاۋىنا ىقپال ەتەدى», دەپ ءتۇسىندىردى اقمارال ءالنازاروۆا.
2019 جىلدان 2023 جىلعا دەيىن قازاقستاندا 558 جاڭا دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانى سالىندى, بۇل ازاماتتار ءۇشىن, اسىرەسە اۋىلدىق جەرلەردە مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ قولجەتىمدىلىگىن ەداۋىر جاقسارتتى. سونىمەن قاتار «اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 655 العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك (مساك) نىساندارىنىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانعان, ونىڭ ىشىندە 2023 جىلى 99 نىساننىڭ قۇرىلىسى اياقتالعان. ال بيىل 556 مساك نىساندارىنىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانعان.
كوميسسيا مۇشەلەرى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى وزەكتى ماسەلەلەر, سونداي-اق ولاردى شەشۋ بويىنشا ۇسىنىستار ايتىلعان پىكىرتالاستارعا بەلسەندى قاتىستى.
ادۆوكاتۋرا ينستيتۋتىن دامىتۋعا قاتىستى ەكىنشى ماسەلە اياسىندا كوميسسيا توراعاسى يگور روگوۆ وسى جىلدىڭ 24 قىركۇيەگىندە كوميسسيا ادۆوكاتتار قاۋىمداستىعى, زاڭگەرلەر, وقىتۋشىلار جانە مەملەكەتتىك ورگاندار ءۇشىن ۆەبينار ۇيىمداستىرعانىن اتاپ ءوتتى. وندا ادام قۇقىقتارى سالاسىنداعى حالىقارالىق ساراپشى, ەۋروپا كەڭەسىنىڭ وكىلى سەرگەي ديكمان ادۆوكاتتىق قىزمەتتى رەتتەۋدىڭ ەۋروپالىق تاجىريبەسىمەن ءبولىستى.
بۇدان ءارى, ايدىن بيكەباەۆ دەپۋتاتتار باستاماشىلىق ەتكەن ادۆوكاتتىق قىزمەت تۋرالى قولدانىستاعى زاڭناماعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى قر پارلامەنتى ماجىلىسىندە قارالاتىن زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرى تۋرالى باياندادى. ا.بيكەباەۆ ادۆوكاتتاردىڭ ءىس جۇرگىزۋ قۇقىقتارىن كەڭەيتۋ جانە كاسىبي قىزمەت بارىسىندا ولاردىڭ قۇقىقتىق قورعالۋىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندە بىرقاتار ۇسىنىستار ەنگىزدى.
اتاپ ايتقاندا:
- ادۆوكاتتىڭ قىزمەتىنە كەدەرگى كەلتىرگەنى ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپتىلىقتاعى ادامدار توبىن كەڭەيتۋ;
- نوۋتبۋكتەر مەن سمارتفوندار سياقتى تەحنيكالىق قۇرالداردى پايدالانا وتىرىپ, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ عيماراتتارىنا ادۆوكاتتارعا ەركىن قول جەتكىزۋ قۇقىعىن بەرۋ;
- مەملەكەتتىك زاڭ كومەگىن كورسەتەتىن ادۆوكاتتاردىڭ ەڭبەكاقى مولشەرلەمەسىن ارتتىرۋ;
- ادۆوكاتتاردىڭ كاسىبي جاۋاپكەرشىلىگىن ساقتاندىرۋ تەتىكتەرىن ەنگىزۋ ءالى رەتتەلمەگەن;
- تەگىن زاڭ كومەگىن كورسەتۋدەگى جانە حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارى ءۇشىن «Pro bono» جۇيەسىن ەنگىزۋدەگى حالىقارالىق تاجىريبەنى زەردەلەۋ.
وسى ماسەلە بويىنشا قر ادىلەت ۆيتسە-ءمينيسترى لاۋرا مەرساليموۆا دا بايانداما جاسادى.
ۆيتسە-مينيستر ەلىمىزدە جۇرگىزىلىپ جاتقان تسيفرلاندىرۋ ساياساتى شەڭبەرىندە ادۆوكاتتار مەن زاڭ كونسۋلتانتتارىنىڭ قىزمەتى ءۇشىن «ە-زاڭ كومەك» اقپاراتتىق جۇيەسى ەنگىزىلگەنىن حابارلادى.
«اتالعان «ە-زاڭ كومەك» جۇيەسىنىڭ ارقاسىندا ادۆوكاتتار جەدەل تاعايىندالادى, وسىلايشا قىلمىستىق قۋدالاۋ وربيتاسىنا تۇسكەن ازاماتتاردى ۋاقتىلى قورعاۋ, مەملەكەت كەپىلدىك بەرگەن زاڭ كومەگىن كورسەتۋ بويىنشا ادۆوكاتتار اراسىندا ىستەردى بىركەلكى ءبولۋ, ادۆوكاتتاردىڭ ەڭبەگىنە دەرەۋ اقى تولەۋ, تيىسىنشە ولاردىڭ القا باسقارۋ ورگاندارىنان تاۋەلسىزدىگى قامتاماسىز ەتىلەدى», دەدى ول.
ل.مەرساليموۆا ەڭ ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى - كورسەتىلەتىن زاڭ كومەگىنىڭ ساپاسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«قازاقستانداعى زاڭ كومەگىنىڭ ساپاسىن تالداۋ كاسىبي ءبىلىمدى, پراكتيكالىق داعدىلاردى, ەتيكالىق نورمالاردى جانە كليەنتتەردىڭ پىكىرلەرىن باعالاۋدى قامتيتىن كەشەندى ءتاسىلدى تالاپ ەتەدى. ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدى جانە زاڭ قىزمەتتەرىنىڭ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن زاڭ تالاپتارى مەن ادۆوكاتتاردىڭ قىزمەتىن باقىلاۋ تەتىكتەرىن ەسكەرۋ ماڭىزدى. تالداۋ وبەكتىسى شاعىمدار, سوت اكتىلەرى, اكىمشىلىك پراكتيكا جانە مەملەكەت كەپىلدىك بەرگەن زاڭ كومەگىن كورسەتۋ پراكتيكاسى, سونداي-اق ونى كورسەتۋ ساپاسى بولدى. ادىلەت ورگاندارىنا كەلىپ تۇسكەن شاعىمدار بويىنشا تالداۋدان ازاماتتاردىڭ ادۆوكاتتاردىڭ جۇمىسىنا نارازىلىعىنىڭ نەگىزگى سەبەبى ادۆوكاتتاردىڭ كاسىپتىك ادەپ كودەكسىنىڭ نورمالارىن بۇزۋ, ادۆوكاتتاردىڭ كاسىپتىك مىندەتتەرىن ورىنداماۋى ء(ىستى قاساقانا سوزۋ), ونىڭ ىشىندە زاڭ كومەگىن كورسەتكەنى ءۇشىن تولەنگەن اقشالاي قاراجاتتى قايتارۋ بويىنشا بولعانى انىقتالدى», دەپ تۇيىندەدى لاۋرا مەرساليموۆا.
كوميسسيا مۇشەلەرى ادۆوكاتتاردىڭ پروتسەسسۋالدىق قۇقىقتارىن كەڭەيتۋگە جانە ولاردىڭ كاسىبي قىزمەت بارىسىندا قۇقىقتىق قورعالۋىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان ناقتى شارالاردى قابىلداۋعا, سونداي-اق زاڭ كومەگىن كورسەتۋ ساپاسىن جاقسارتۋ بويىنشا ماقساتتى جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزۋگە ۇسىنىستار بەردى.
كوميسسيانىڭ وتىرىسىندا ورتاعا سالىنعان ۇسىنىمدار مەملەكەت باسشىسىنىڭ, قر پارلامەنتى مەن ۇكىمەتىنىڭ نازارىنا جەتكىزىلەدى.
