كوللاجدى جاساعان – قونىسباي شەجىمباي, «EQ»
جيىندا ءسوز العان عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى دارحان احمەد-زاكي: «مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2024 جىلعى جولداۋىندا ەلىمىزدىڭ ونەركاسىپتىك الەۋەتىن اشۋ ءۇشىن جۇيەلى قادام قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. عالىمدار مەن وندىرىسشىلەردىڭ سيمبيوزى – وسى باعىتتاعى قۇرالداردىڭ ءبىرى. بۇگىن ءبىز ءۇشىنشى رەت حاكاتون وتكىزىپ وتىرمىز. بۇل عالىمدار مەن وندىرىسشىلەردىڭ كۇش-جىگەرىن بىرىكتىرىپ, ناقتى تەحنولوگيالىق مىندەتتەردى شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. مۇنداي عىلىمي-يننوۆاتسيالىق فورماتتار – ەلدەگى عىلىمنىڭ كوممەرتسيالانۋى مەن تەحنولوگيالىق پروگرەستىڭ نەگىزى», دەپ اتاپ ءوتتى.
ال «قازاتومونەركاسىپ» ۇلتتىق اتوم كومپانياسى» اكتسيونەرلىك قوعامىنا قاراستى عىلىم دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ارمانبەك ومىرعالي اتالعان ءىرى كومپانيانىڭ عىلىم مەن دامۋعا ەرەكشە كوڭىل بولەتىنىن جەتكىزدى. ء«بىزدىڭ كومپانيا عىلىم مەن دامۋعا ءاردايىم ەرەكشە كوڭىل بولەدى, ويتكەنى عىلىمسىز الەمدە جەتەكشى ورىن الۋ, قول جەتكىزۋ جانە ونى ۇستاپ تۇرۋ مۇمكىن ەمەس. مىسالى, بىزدە ءۇش ءىرى عىلىمي ورتالىق بار, ونىڭ ىشىندە جوعارى تەحنولوگيالار ينستيتۋتى بار. ءبىزدىڭ سالانى دامىتۋعا باعىتتالعان عىلىمي جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن عالىمدارىمىزدىڭ ەلىمىزدەگى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى مەن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ زەرتتەۋشىلەرىمەن ىنتىماقتاستىعى ءبىز ءۇشىن ەرەكشە ماڭىزدى», دەدى ا.ومىرعالي.
حاكاتون اياسىندا 6 توپتان تۇراتىن عالىمدار مەن تاجىريبەلى ماماندار ۋران ءوندىرۋ سالاسىنىڭ تۇيتكىلدى ماسەلەلەرىن تالقىلاپ, ونەركاسىپتىك كلاستەردىڭ 25 وندىرىستىك تاپسىرماسىن شەشۋمەن اينالىستى. ارنايى قۇرىلعان توپتاردا ساراپشىلار ناقتى ناتيجەگە باعىتتالعان تەحنولوگيالىق ۇسىنىستار ازىرلەدى.
سيرەك كەزدەسەتىن مەتالدار تاقىرىبىمەن جۇمىس ىستەگەن توپتىڭ قۇرامىندا بولعان عالىم ەركىن بەكتاي: ء«بىز ۋران ەرىتىندىلەرىنەن سكانديدى رەنتابەلدى تۇردە الۋدىڭ شەشىمىن ۇسىندىق. بۇل ءوز كەزەگىندە ارنايى ازىرلەنگەن ەكستراگەنتتەر مەن تەحنولوگيالاردى قولدانۋدى قامتىپ, سكانديدى ەڭ از شىعىندارمەن جانە ءونىمنىڭ ماكسيمالدى تازالىعىمەن ءتيىمدى تۇردە بولۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. مۇنداي ۇدەرىستىڭ تيىمدىلىگى مەن ەكونوميكالىق نەگىزدىلىگىن ارتتىرا وتىرىپ, وسى سالاداعى جۇمىستىڭ ناتيجەلەرىن ايتارلىقتاي جاقسارتۋعا بولادى», دەدى.
عالىمدار مەن ءوندىرىس وكىلدەرى ۋران ءوندىرىسىنىڭ ەرىتىندىلەرىنەن سيرەك كەزدەسەتىن مەتالداردى الۋ جانە بايىتۋ بويىنشا بىرەگەي تەحنولوگيالاردى, جەر استى شايمالاۋ كەزىندە سيرەك جەر مەتالدارىن قوسىمشا ءوندىرۋدى, گاز تازارتۋ ەرىتىندىلەرىن قايتا وڭدەۋدى, ونىڭ ىشىندە «دىمقىل» تازارتۋدى بولدىرماۋدى زەرتتەدى.
وي تالقىعا قاتىسۋشىلاردىڭ ءبىرى عالىم نۇرجان سۇلەيمەنوۆ: «وسى حاكاتوننىڭ ەرەكشەلىگى – بارلىق قاتىسۋشى پايدالى دۇنيە جاساۋعا مۇمكىندىك الدى. ەكى كۇن ىشىندە ءبىز «قازاتومونەركاسىپ» كومپانياسىنا جانە ەلدىڭ ۋران ءوندىرۋ سالاسىنا قاجەت شەشىمدەردى پروتوتيپتەۋ دەڭگەيىنە جەتتىك. سونىمەن قاتار مينيسترلىكتىڭ باعدارلامالىق-نىسانالى قارجىلاندىرۋى ءۇشىن بولاشاق زەرتتەۋلەر تاقىرىپتارى ازىرلەندى. بۇل تۇرعىدا وتاندىق عالىمدار قازاقستاننىڭ ءىرى ۋران ءوندىرۋشى كورپوراتسيالارىنىڭ ءبىرىنىڭ سۇرانىسىن تۋدىراتىن ناقتى باعىتتاردى كورە الادى. مۇنداي ءىس-شارالار عالىمدار مەن وندىرىسشىلەردىڭ ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىعىنا اكەلەتىنىنە سەنىمدىمىن. زەرتتەۋلەرىمىزدىڭ ناتيجەلەرى ناقتى قولدانبالى باعىتقا يە ەكەنىنە, سونداي-اق جوبالاردى قارجىلاندىرىپ, كوممەرتسيالاندىرىپ, ەڭ باستىسى وندىرىسكە ەنگىزۋگە بولاتىنىنا سەنىمدى بولا الامىز», دەدى.
عالىمدار مالىمدەگەن تاقىرىپ بويىنشا ناقتى جۇمىسقا كىرىسۋگە, تەحنيكالىق سيپاتتامالارى بار عىلىمي-تەحنيكالىق تاپسىرمانى دايىنداۋعا جانە بولاشاقتا مەملەكەتتىك گرانتتىق قارجىلاندىرۋعا ۇمىتكەر بولۋعا دايىن ەكەنىن ءبىلدىردى. حاكاتون قاتىسۋشىلارى سونىمەن قاتار «قىزىلقۇم» جشس جانە «بايكەن-U» جشس كەن ورىندارىنا باردى.
