«ورمان ءىشى جولىمەن ءجۇرىپ كەلە جاتىپ, جاقىن ماڭداعى بۇتادان ەرەكشە دىبىستى ەستىدىم. جاقىنداعان كەزدە قىرعي بالاپانىن بايقادىم. جاس, ءالى جەتىلمەگەن جىرتقىش قۇستىڭ تابيعي كۇشىن تانىتىپ, اڭ اۋلاۋ داعدىلارىن يگەرە باستاعانىن كورۋ وتە قىزىق بولدى», دەيدى ە.تولەگەنوۆ.
ورمان شەبەرى بالاپاندى جاقىننان باقىلاپ, ونىڭ جاراقاتتانباعانىنا كوز جەتكىزەدى. جاقىن جەردەن بالاپانىن قورعاپ, شيقىلداعان ەرەسەك قۇستىڭ دىبىسىن دا ەستيدى.
قىرعي (Accipiter nisus) – ەلىمىز اۋماعىن مەكەندەيتىن شاعىن جىرتقىش قۇس. كوزى وتكىر, ۇشقىر, ۇساق قۇستار مەن كەيبىر سۇتقورەكتىلەردى اۋلاپ كۇن كورەدى. اسىرەسە تورعاي, قۇزعىن سىندى قۇستارعا ءجيى شابۋىلدايدى. «قىرعيداي ءتيدى» دەگەن تەڭەۋ سودان شىققان. قىرعي ەلىمىزدىڭ ءتۇرلى ولكەسىندە, سونىڭ ىشىندە ارالاس ءارى قىلقان جاپىراقتى ورمانداردا, دالادا, ءتىپتى قالالىق ساياباقتاردا جۇرە بەرەدى. ۇياسىن قالىڭ ورماندى جەرلەرگە, اينالانى باقىلاپ, جىرتقىشتاردان قورعانۋ ءۇشىن بيىك اعاشتاردىڭ باسىنا سالادى. تابيعي مەكەنىنىڭ تارىلۋىنا, باسقا دا فاكتورلارعا بايلانىستى سانى ازايۋى مۇمكىن.
بالاپان قىرعيدىڭ تابىلۋى ۇلتتىق ساياباقتىڭ ەكوجۇيەسى جاقسى ەكەنىن, تابيعي اۋماقتاردى قورعاۋدىڭ ماڭىزىن كورسەتەدى. «بۋراباي» مۇتپ قىزمەتكەرلەرى جىرتقىش قۇستار پوپۋلياتسياسىن ۇنەمى باقىلاپ وتىرادى, ولاردىڭ تىنىس-تىرشىلىگى مەن كوبەيۋى ءۇشىن قولايلى جاعدايلاردى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ۇنەمى زەرتتەۋ جۇرگىزەدى.
