تىعىرىقتان جول تاپتى
سەرىكتەستىك ديرەكتورى بولات وسپانوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, تسەمەنت زاۋىتى ءۇشىن ەڭ كەرەگى – شيكىزات. نەگىزگى تسەح ەڭ باستى شيكىزات – كلينكەردى وندىرەدى. 19 ساۋىردە ەڭ ۇلكەن ەلەكتر دۆيگاتەلى ىستەن شىعىپ, زاۋىت جۇمىسى كىلت توقتاعان. ول ءوزى – سالماعى 19,5 توننالىق, گەرمانيادا دايىندالعان قۇرىلعى. وسكەمەن زاۋىتى جوندەي المايتىنىن ايتقان. قىتايدان, رەسەيدەن ىزدەستىرگەن. اقىر سوڭىندا گەرمانيادان تاپقان. قۇنى – 400 ملن تەڭگە. دايىنداۋىنا دا كوپ ۋاقىت كەتەدى. زاۋىت ول ۋاقىتتا قاڭتارىلىپ تۇرا الماسا كەرەك-ءتى. بولات ىبىراي ۇلى بارلىق ماماندى جيناپ, كەڭەس وتكىزگەن. وزدەرىندە شاعىنداۋ ەكى تسەمەنت ديىرمەنى بار. سولاردىڭ ەلەكتر دۆيگاتەلىن سەمەيگە اپارىپ, جوندەۋدەن وتكىزىپ, جۇمىسقا جارامدى جاعدايعا جەتكىزگەن. بۇل تۋرالى تاپتىشتەپ ايتىپ وتىرعانىمىز, كاسىپورىن ماماندارىنىڭ شىنايى شەبەرلىگىن كورسەتۋ. ولار تىعىرىقتان شىعار جول تاۋىپ, شەتەل ماماندارى عانا جاسايدى دەگەن قاساڭ تۇسىنىكتى بۇزىپ, وزدەرى دە قولدا باردى كادەگە جاراتىپ وتىر. كاسىپورىنداعى جەلىنى جوندەۋگە 70 ادام جۇمىلدىرىلعان. اۋىر ەڭبەكتىڭ ناتيجەسىندە ماۋسىم ايىندا زاۋىت قايتادان جۇمىس ىستەي باستادى. شىلدە ايىندا 75 مىڭ توننا كلينكەر دايىندالدى.
تسەمەنت ديىرمەنىنىڭ بىرەۋى عانا جۇمىسقا جارامدى بولعاندىقتان ءونىم كولەمى دە وتكەن جىلدىڭ كورسەتكىشىنەن تومەندەۋ. جىل باسىنان بەرى 187 مىڭ توننا تسەمەنت دايىندالعان. كاسىپورىن جىل ىشىندە 500 مىڭ توننا كلينكەر دايىنداۋدى جوسپارلاپ وتىر. 300 مىڭ توننا تسەمەنت وندىرىلمەك. ىرگەدەگى استانا, كوكشەتاۋ, پاۆلوداردان سۇرانىس ءجيى تۇسەدى.
ينفراقۇرىلىم نازار اۋدارۋدى تالاپ ەتەدى
قۇرىلىس جۇمىسى جاز ماۋسىمىندا ورىستەيدى. كۇن سايىن مىڭ تونناعا جۋىق تسەمەنت ساتىلادى. كاسىپورىننىڭ وزىندە جۇك تاسىمالدايتىن 100 ۆاگون بار. 140 ۆاگوندى جالعا الىپ وتىر. جاز بويى ءونىمنىڭ باسىم بولىگى اۆتوكولىك ارقىلى تاسىمالداندى. بۇل ءبىر بەينەتى كوپ شارۋا. جول ابدەن بۇزىلىپ, جارامسىز بولىپ قالعان. وتىز شاقىرىمنان ءسال عانا اساتىن جولدان ءبىز دە وتتىك. تۇپ-تۋرا 2,5 ساعات جۇردىك. بەلدەن اسقانشا بەلىمىز ءۇزىلىپ قالا جازدادى. كەڭەس زامانىندا سالىنعان, ودان بەرى كۇردەلى جوندەۋ كورمەگەن جولدىڭ قۇر سۇلدەرى قالىپتى. وتىز-قىرىق توننالىق اۋىر جۇك كولىكتەرى بيىلعىداي جاۋىندى, ىلعالى مول جىلى قارا جولدىڭ بويىن قازان شۇڭقىر ەتىپ ويىپ-ويىپ تاستاعان.
– ءىرى كومپانيالار دا تاپسىرىس بەرەدى, – دەيدى بولات ىبىراي ۇلى, – ەگەر ولار ەكى مىڭنان بەس مىڭ تونناعا دەيىن ءونىم سۇراسا, تەمىرجول ارقىلى جونەلتەمىز. تەمىرجول – ەرەيمەنتاۋ باعىتىندا. سول ارقىلى استاناعا اپارادى. الداعى ۋاقىتتا جول بولماعاندىقتان كوكشەتاۋ قالاسىنا جەتكىزىپ, سول جەردە ساتساق دەپ ۇيعارىپ وتىرمىز. قيىندىقتان شىعار جالعىز جول وسى. ايتپەسە, بىرنەشە تۇتىنۋشىمىزدان ايىرىلىپ قالدىق.
الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى كومپانيا
كاسىپورىندا قازىر 570 ادام جۇمىس ىستەيدى, ورتاشا تابىس – 230 مىڭ تەڭگە. كاسىپورىننىڭ ءورت ءسوندىرۋ كومانداسى بار. وتكەن جىلى توڭىرەكتەگى ەلدى مەكەندەرگە ءورت قاۋپى كوپ كەزدە قورعان بولعان. كاسىپورىن ىرگەسىندەگى زاوزەرنىي سەلوسىنىڭ تۇرعىندارىنا اۋىزسۋ تاسىمالداپ بەرەدى. وتكەن جىلى وسى جۇمىسقا 2 ملن تەڭگە قاراجات جۇمساعان. ەلدى مەكەندى اباتتاندىرۋعا 1,5 ملن تەڭگە بولگەن. قىستا كەڭاششى اۋىلىنا دەيىنگى جولدى قاردان تازارتادى. جول تازالاۋعا ءبىر ماۋسىمدا 4 ملن تەڭگە قاراجات جۇمساعان. زاوزەرنىي اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىنا وتكەن جىلى 8 ملن تەڭگە كولەمىندە كومەك كورسەتسە, بيىلعى جارتى جىلدىقتا 7,7 ملن تەڭگەنىڭ قايىرىمدىلىق شارالارىن جۇزەگە اسىرعان. 487 ملن تەڭگە سالىق تولەگەن. وتكەن جىلعى سالىق كولەمى – 1 ملرد تەڭگەدەن استام.
1 ملرد تەڭگەدەن استام سالىق تولەگەن
زاۋىتتا كادر جەتىسپەيدى. كادر ءبولىمىنىڭ قىزمەتكەرى جانار امىرعاليەۆانىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, 158 جۇمىس ورنى بوس تۇر. نەگىزىنەن, جۇك كولىگىنىڭ جۇرگىزۋشىلەرى, جوندەۋشى سلەسارلار, ەلەكتر مونتەرلار, جۇكشىلەر قاجەت ەكەن. كاسىپورىندا جاقىن ماڭداعى ەلدى مەكەن تۇرعىندارى ەڭبەك ەتەدى. جۇمىس ۆاحتالىق ءادىس بويىنشا ۇيىمداستىرىلعان.
كاسىپورىن ديرەكتورى جۇمىسشىلارعا بارلىق جاعداي جاسالعانىن ايتادى. جايلى جاتاقحانالارى بار, جۇمىس كيىمى بەرىلەدى, تەگىن تاسىمالدايدى. ءبىر اۋىسىم كەزىندە 240 ادام ەڭبەك ەتەدى. تەك ءبىر اتتەگەن-ايى – كوكتەمگى, كۇزگى ماۋسىمدا ديقانداردىڭ ەڭبەكاقىسى وسكەن كەزدە جۇمىسشىلار ۋاقىتشا بولسا دا تابىسى مول جەرگە كەتىپ قالادى.
بولاشاعىن ويلاعان كاسىپورىن كادر دايارلاۋعا كوبىرەك كوڭىل بولەدى. وبلىستاعى بىرنەشە كاسىپتىك-تەحنيكالىق وقۋ ورنىمەن مەموراندۋم جاسالعان. وقۋشى جاستاردى تاجىريبەدەن وتكىزىپ, جۇمىسقا تارتۋ جاعى قولعا الىنىپ جاتىر.
قىتايلىق ينۆەستور كەلۋى مۇمكىن بە؟
ءبىر جاقسىسى, شيكىزات وزدەرىنىڭ كەن ورىندارىندا وندىرىلەدى. سىرتتان كومىر, گيپس, تەمىر رۋداسىن جانە جانار-جاعارمايدى عانا ساتىپ الادى. زاۋىتتاعى بارلىق قۇرىلعى دانيا مەملەكەتىنەن اكەلىپ ورناتىلعان. سول سەبەپتى, قوسالقى بولشەكتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى قيىنداۋ. قاجەتتى تۇربالار تۇركيادان الىنادى. جەتكىزۋدىڭ ءوزى ءبىر ماشاقات. ەگەر ءوز ەلىمىزدە قاجەتتى بولشەكتەر وندىرىلسە, كوپتەگەن كاسىپورىنداعى ءوندىرىس ءورىسى كەڭەيە تۇسەر ەدى.
ەڭ باستى ماسەلەنىڭ ءبىرى جول ەكەنىن جوعارىدا ايتتىق. كەڭاششى اۋىلىنان ستەپنياكقا دەيىن – 25 شاقىرىم. وسى جول بولىكتەرىن جوندەۋ تۋرالى ماسەلە كوتەرىلگەنىمەن ءالى كۇنگە شەشىمىن تاپپاي تۇر.
– ءبىز جىل سايىن 1 ملرد تەڭگەدەن استام سالىق تولەيمىز, – دەيدى سەرىكتەستىك ديرەكتورى, – جولدى جوندەۋ زاۋىتتىڭ مىندەتى ەمەس. ءوز قولىمىزدان كەلگەن شارۋامىزدى اتقارىپ, قولعابىس تيگىزىپ وتىرمىز. وسى كاسىپورىن 2017 جىلدىڭ 17 قىركۇيەگىندە اشىلدى. سودان بەرى جول جوندەلگەن ەمەس. ەگەر ساپالى جول سالىنسا, كولىك سالماعى كەسىرىن تيگىزە الماس ەدى. قازىر الماتىدان دا تاپسىرىس ءتۇسىپ جاتىر. الىس-جاقىن شەتەلدەردەن دە ءوتىنىم بار. الداعى ۋاقىتتا تەمىرجول ارقىلى تاسىپ, استانادان تسەمەنت ساتاتىن ساۋدا بازاسىن ۇيىمداستىرعىمىز كەلەدى. وبلىس ورتالىعىندا بەتون دايىندايتىن قۇرىلعى ورناتىپ, جىلىنا
2 000 تونناعا جۋىق بەتون وندىرسەك دەگەن جوسپارىمىز بار.
ەندىگى ءبىر ماسەلە – ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ قىمباتتاۋى. زاۋىت ايىنا ەلەكتر قۋاتى ءۇشىن 150 ملن تەڭگە جۇمسايدى. ەگەر بۇرىن كاسىپورىن ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتەتىن ءبىر ۇجىممەن جۇمىس ىستەسە, بۇگىندە ولاردىڭ سانى بەسەۋگە جەتكەن. ءونىمنىڭ وزىندىك قۇنى دا وسى سەبەپتەن ءوسىپ وتىر. تاياۋدا كاسىپورىنعا قىتايلىق ماماندار كەلگەن ەكەن. ءتيىمدى ۇسىنىستار دا ايتقان كورىنەدى.
اقمولا وبلىسى,
ءبىرجان سال اۋدانى
