– ەڭ ءبىرىنشى سۇراعىم, وتاعاسى بۋراك ەكەۋىڭىز بۇرىننان ساياحاتتايسىزدار ما؟
– ءبىزدىڭ وتباسىن قۇرعانىمىزعا 7 جىل بولدى. سول كەزدەن بەرى ساياحاتشىمىز. ەڭ الدىمەن تۇركيانىڭ ىشىنەن باستاپ, ەلىمىزدىڭ بارلىق ءوڭىرىن ارالادىق. ال 10 اي بۇرىن ىستانبۇلداعى ءۇيىمىزدى ساتتىق تا, وسى اۆتوبۋسىمىزبەن «كوشپەلى» ءومىر سالتىنا تۇبەگەيلى بەت بۇردىق. قازىر بۇل – ءبىزدىڭ كولىگىمىز عانا ەمەس, سونىمەن قاتار تۇراتىن ءۇيىمىز. ونىڭ اتىن دا «كوشپەلى» دەپ قويعانبىز.
قازاقستاندا دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارى وتەتىنىن ەستىگەندە «نەگە اتاجۇرتىمىزعا ارنايى بارماسقا؟» دەگەن وي كەلدى. ءۇش اي بويى اۆتوبۋستى الىس جولعا دايىناپ, «قازاقستان, قايداسىڭ؟» دەپ تارتىپ وتىردىق. بۇل – سىزدەردىڭ ەلدەرىڭىزگە ءبىرىنشى رەت تابان تىرەۋىمىز جانە تۇركيادان سىرت جەرگە دە تۇڭعىش رەت ساياحاتقا شىعۋىمىز.
– استانامىزدان, كوشپەلىلەر ويىندارىنان قانداي اسەر الدىڭىزدار؟
– بۇل ويىنداردى ءوز كوزىمىزبەن كورىپ, تاماشالاعانىمىزعا قۋانىشتىمىز. شىن مانىندە, وتە جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلعان ءىس-شارا بولدى. بۇل بىزگە تەك كوڭىل كوتەرۋ ەمەس, سونىمەن قاتار وتە پايدالى ۋاقىت بولدى. ويتكەنى الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن ادامدارمەن تانىستىق. ولاردىڭ مادەنيەتىن, سالت-ءداستۇرىن جاقىننان بىلۋگە مۇمكىندىك الدىق.
– قازاقستانعا كەلەر الدىندا ءبىزدىڭ ەلىمىز تۋرالى قانداي ويدا بولدىڭىزدار جانە كەلگەننەن كەيىن وزدەرىڭىز ويلاعانداي ەلدى كورە الدىڭىزدار ما؟
– قازاقستان – بۇكىل تۇركى جۇرتىنىڭ اتامەكەنى. ال مەنىڭ انامنىڭ ۇلتى – قىرعىز. ول 1954 جىلى وتباسىمەن تۇركياعا كوشىپ كەلگەن. اكەم بولسا, قازان تاتارى. ول دا سول ۋاقىتتاردا تۇركياعا كوشىپ, تۇراقتاپ قالعان. سوندىقتان ءوزىم تۇرىك ەلىندە تۋىپ-وسكەنىممەن, ورتا ازيانىڭ مادەنيەتى ماعان ەشقانداي الىس ەمەس. اتا-انام ارقىلى بۇل جاقتىڭ داستۇرلەرىن, مەنتاليتەتىن جاقسى بىلەمىن. سودان دا شىعار, مۇندا كەلە جاتقاندا الدىمنان قانداي ەل شىعاتىنىن ءبىلدىم, ءوزىمدى ەشقانداي دا بوتەن سەزىنگەن جوقپىن. بەينەبىر ءوزىمنىڭ تۋعان ەلىمە قايتىپ كەلگەن سياقتى بولدىم.
جولداسىم بۋراك – تۇركيانىڭ قارا تەڭىز ايماعىنان. ۇلتى تۇرىك بولعانىمەن, ول دا بۇل جاقتا ءوزىن جات سەزىنگەن جوق. ويتكەنى قازاقستاننىڭ ادامدارىنىڭ ءبارى قوناقجاي ەكەن. قاي جەرگە توقتاساق تا, ءبىزدى بوتەنسىمەدى. قازاق حالقىنىڭ قوناقجايلىلىعى – بولەك اڭگىمە. العاش كەلگەن كۇننەن قاي وڭىردە بولساق تا, جەرگىلىكتى اكىمدىكتىڭ ادامدارى ءبىزدىڭ استى-ۇستىمىزگە ءتۇسىپ, جىلى قابىلدادى. سونىڭ ءبارىن كورگەندە ءوزىمدى باقىتتى سەزىندىم. قاي جەردە دە ءوزىمىزدى ءبىر فەستيۆالدا جۇرگەندەي سەزىندىك. قازاقستاننان وسىنداي كەرەمەت كوڭىل كۇيمەن كەتىپ بارامىز.
– اۋا رايىمىز بەن جولدارىمىز جاقسى قارسى الدى ما؟
– ءبىز اقتاۋدان شىققاننان كەيىن اۋا رايى سالقىنداي باستادى. ال جول جاعىنا كەلسەك, كەيبىر جەردە وتە ناشار بولعانى راس. سونىڭ سالدارىنان اۆتوبۋسىمىز دا اراسىندا بۇزىلدى. ونداي كەزدە جەرگىلىكتى تۇرعىندار كولىگىمىزدى جوندەۋگە كومەكتەستى. ءبىزدى جولدا قالدىرماي, قولۇشىن سوزعان جانداردىڭ بارىنە العىسىمىز شەكسىز. مەنىڭ ويىمشا, سىزدەردىڭ ەلدەرىڭىزدىڭ تابيعاتى وتە ادەمى. ەگەر جولدى جاقسىلاپ جوندەيتىن بولسا, ءتۋريزمدى دامىتۋعا مۇمكىندىكتەرىڭىز زور.
– كوشپەلىلەر ويىندارى اياسىنداعى جارىستاردى تاماشالاعان شىعارسىزدار. وزىڭىزگە قاي ويىن ەڭ قاتتى ۇنادى؟
– كوكبورى ۇنادى. سەبەبى بۇل ويىندا تەك ادامدار ەمەس, جىلقىلار دا جەڭىسكە جەتۋگە كوپ ارەكەت جاساپ, كۇش جۇمسايدى. بۇل كورىنىستى قاراپ تۇرىپ كەيدە دەنەڭ مۇزدايدى, كەيدە دەلەبەڭ قوزادى. جىلقىلار كەۋدەلەرىمەن ءبىر-ءبىرىن سوعىپ, يتەرىسىپ, اراسىندا ادامدار جەرگە ۇشىپ ءتۇسىپ جاتتى. سوعان قاراماستان سپورتشىلاردىڭ جەڭىسكە دەگەن ۇمتىلىستارى ءتانتى ەتتى. بۇل ويىن وسىنداي ەنەرگەتيكاسىمەن ەستە قالدى.
– ەندى تۇركياعا قايتاسىزدار ما؟
– جوق, ءبىز قازاقستاننىڭ وزگە دە وڭىرلەرىن ارالايمىز. اتاپ ايتقاندا, تۇركىستان, الماتى قالالارىنا بارعىمىز كەلەدى. ودان ءارى مەنىڭ انامنىڭ تۋعان جەرى قىرعىزستانعا سوقپاق ويىمىز بار.
– راحمەت. جولدارىڭىز بولسىن.
اڭگىمەلەسكەن –
ەسكەندىر زۇلقارناي,
«Egemen Qazaqstan»
