بانكتەر بيزنەسكە سەنۋى كەرەك

ەلدىڭ باسەكەگە قابىلەتتەلىگىن شىڭداۋدا شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك, وتباسىلىق بيزنەستى ىلگەرىلەتۋدىڭ ماڭىزى زور. وزىق ەلدەردىڭ تاجىريبەسىنەن بيزنەستى دامىتۋ ارقىلى كەز كەلگەن ەكو­نو­ميكالىق داعدارىستى وڭاي ەڭ­سەرەتىنىن كورۋگە بولادى.

ۇكىمەتتىڭ الدىنداعى نەگىزگى مىندەتتىڭ ءبىرى – شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ەكونوميكاداعى ۇلەسىن 2030 جىلعا قاراي ەكى ەسە ءوسىرۋ. بۇعان قالاي قول جەتكىزۋگە بولادى؟ قازىر بيزنەسپەن اينالىسۋعا ىنتالى ازاماتتاردى قولدايتىن مەملەكەتتىك باعدارمالار از ەمەس. الايدا قولداۋ شارالارىن ءالى دە جۇيەلەپ, قايتارىمسىز قارجىلاردى يگەرۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرىپ, كرەديتتەۋدە جەڭىل­دىكتەر قاراستىرۋدى, باستىسى, وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردى قور­عاۋىمىز كەرەك. پرەزيدەنت جولداۋدا ايتقانداي, مۇنداي باس­تامالاردا ەكىنشى دەڭگەيلى بانك­تەر دە ىنتالى بولىپ, بيزنەستى قولداۋدا بەلسەندىلىك تانىتۋعا ءتيىس.

پرەزيدەنت «بانكتەر تۋرالى» زاڭعا تولىقتىرۋلار مەن وزگەرىستەر ەنگىزەتىن كەز كەلگەنىن ايتتى. راسىندا, الەمنىڭ وزىق ەلدەرىنىڭ بانك سالاسىن دامىتۋعا ارنالعان زاڭدارىن زەرتتەپ, زەردەلەپ, زاماناۋي ماقسات-مىن­دەت­تەرگە جاۋاپ بەرەتىن زاڭ­دار­دى جەتىلدىرە ءتۇسۋ – ۋاقىت تالابى. بۇل زاڭدار نورماسىندا ۇلتتىق بانكتەن باستاپ ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر اتقاراتىن نەگىزگى فۋنكتسيالارى تالدانىپ, بيزنەستى قول­داۋ دەڭگەيى جان-جاقتى قام­تىلۋى كەرەك.

وزىق ەلدەردە ورتالىق بانك­تەر­دىڭ اكتسيونەرلەرىنە باي­لانىستى مىندەتىن وزدەرى اي­قىن­دايدى. ماسەلەن, ۇلىبري­تانيا, گەرمانيا, فرانتسيا, رەسەي, دانيا جانە نيدەرلاندتا بانك كاپيتالىنىڭ 100 پايىزى مەملەكەتكە تيەسىلى. سوندىقتان بۇل ەلدەردەگى ورتالىق بانكتەر ۇكىمەت قويعان تالاپتى ورىنداۋدى باسىمدىق ەتەدى. فەدەرالدىق رەزەرۆتىك بانكى اقش-تاعى بانك جۇيەسىندە بىرقاتار قاداعالاۋ جانە رەتتەۋشى مىندەتىن اتقارادى. جاپونيادا ورتالىق بانكتىڭ 55 پايىزى – مەملەكەت مەنشىگىندە جانە 45 پايىزى – جەكەمەنشىك يەلىگىندە. شۆەيتساريادا 57 پا­يىزى مەملەكەتكە جانە 43 پايىزعا جەكە تۇلعالارعا تيەسىلى.

«بانكتەر تۋرالى» زاڭعا وزگە­­رىس پەن تولىقتىرۋلار ەن­گىز­­گەندە قىتاي, جاپونيا, وڭتۇستىك كورەيا, سينگاپۋر سە­كىل­دى ازيا الپاۋىتتارىنىڭ بانك سالا­سىن­دا­عى تاجىريبەسىن تەرەڭ تالداپ, ءوزى­مىزدىڭ زاڭدارعا ەنگىزگەنىمىز ءجون. بۇگىندە الەمدىك ەكو­نو­ميكالىق تۇراقتىلىق ەۋرو­پادان ازياعا قاراي كەزەڭ-كەزەڭىمەن ويى­سا باستاعانىن ەسكەرىپ, شىعىس ازيا ەلدەرىنىڭ ەكونو­ميكالىق مودەلىن قاراۋى­مىز ماڭىزدى. بۇل ەلدەردىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەس سالاسىنداعى ازاماتتاردى ىنتالان­دىرىپ, جۇ­مىسىن ىلگەرىلەتۋگە بانكتەر قالاي, قانداي كومەك كورسەتكەنىن قاراۋىمىز ءتيىس.

بىرىنشىدەن, ەكونوميكانى ىرىقتاندىرۋ تۋرالى قاۋلى اياسىندا ءبىز بانكتەر ءۇشىن امبەباپ جانە بازالىق ليتسەنزيانى ەن­گىزۋدى قاراستىرۋىمىز كەرەك. ەكىن­شىدەن, ءىرى جانە ورتا بانك­تەر ءۇشىن امبەباپ ليتسەنزيا, ال رەتتەۋ تالاپتارى تومەندەتىلگەن شاعىن بانكتەر ءۇشىن بازالىق ليتسەنزيا بەرۋ مۇمكىندىگىن ەنگىزۋ كەرەك. ۇشىنشىدەن, حالىقارالىق تاجىريبە ميكروبيزنەستى, سونداي-اق شاعىن جانە ورتا بيزنەستى كرەديتتەۋدە تومەن پايىزبەن بەرۋدى قاراستىرۋ كەرەك.

قىسقاسى, بانكتەردىڭ بيزنەس­كە قولداۋ جاساۋ جۇمىسىن جانداندىرۋى ماڭىزدى. سوندا ەلدىڭ الەۋمەتتىك الەۋەتى ءوسىپ, باسەكەگە قابىلەتتىلىگى ارتادى.

جارقىنبەك امانتاي ۇلى,

ءماجىلىس دەپۋتاتى