پىكىر • 13 قىركۇيەك, 2024

ەليتالىق دەگەن اتى عانا...

1010 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ۇلكەن قالالاردا, اسىرەسە مەگا­پوليس­­تەردە جاڭا تۇرعىن ءۇي سانى كوبەيىپ كەلە جاتىر. ساۋلەتى مەن ءسانى اسقان باسپانا عيماراتتارى الىستان كوز اربايدى. زامانعا ساي تۇرمىستىق قاجەتتىلىكتەردى ەسكەرۋ دە جۇيەلەنە تۇسكەن.

قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنىڭ كۇشەيۋى, پاركينگ, قويما بولمەسى, جابىق اۋلا سياقتى مۇمكىندىكتەردىڭ ەسكەرىلگەنىنە ءبىراز بولدى. ءتىپتى اينالاسىنا مەكتەپ, بالاباقشا, الەۋمەتتىك نىسانداردى بىرىكتىرە سالعان كەشەندى قۇرىلىستار دا پايدا بولدى. مۇنىڭ ءبارى, ارينە, قۇپتاۋعا تۇرارلىق قۇبىلىس. دەگەنمەن قۇرىلىس جۇرگىزۋشى كومپانيالاردىڭ ارەكەتىندە اراگىدىك ءبىر كىلتيپان كەزدەسىپ قالادى. ءارى ونىسىنىڭ كوپە-كورنەۋ الداۋ ەكەنىن انىقتاعاندا, ءتىپتى رەنجيسىڭ.

مەملەكەت تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى سالاسىن قولداۋداي-اق قولدايدى. حالىقتى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ – سالاماتتى مەملەكەتتىڭ نەگىزى جانە حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ تىكەلەي كورسەتكىشى. سون­دىقتان مەملەكەت تاراپىنان تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا ەلەۋلى جانە جان-جاقتى قول­داۋ كورسەتىلەدى. ەلىمىزدە تۇرعىن ءۇي قۇ­رى­لىسىن مەملەكەتتىك قولداۋ – «تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىمدى دا­مىتۋدىڭ 2023-2029 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى» شەڭبەرىندە جۇزەگە اسىرىلادى. سونىمەن قاتار مەملەكەتتىك يپوتەكالىق باعدارلامالار بويىنشا پا­تەر­دىڭ تەك العاشقى نارىقتان بولۋ شارتى دا – قۇرىلىس كومپانيالارىنا مەم­لەكەتتىڭ جاساپ وتىرعان ۇلكەن كومەگى.

الايدا سالىنىپ جاتقان ۇيلەردىڭ باسىم بولىگى قۇرىلىس نورمالارى مەن ەرەجەلەرىنە (قنجە) ساي كەلمەيدى. قۇرىلىس نورمالارى مەن ەرەجەلەرى – اتقارۋشى بيلىك ورگاندارى قابىلداعان قالا قۇرىلىسى قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋدى, سونداي-اق ينجەنەرلىك ىزدەنىستەردى, ساۋلەت-قۇرىلىس جوبالاۋ مەن قۇرىلىستى رەگلامەنتتەيتىن تەحنيكالىق, ەكونوميكالىق جانە قۇقىقتىق سيپاتتاعى نورمالار جيىنتىعى. ەلىمىزدە تۇرعىن ۇيلەردىڭ جايلىلىق كلاستارعا ءبولىنۋى 2007 جىلى قابىلدانعان قۇرىلىس نورمالارى مەن ەرەجەلەرىنە سايكەس رەتتەلەدى. بىراق بۇل ەرەجەدە جايلىلىق كلاستارىنا ساي بولماۋىنا قاتىستى جاۋاپكەرشىلىك ەنگىزىلمەگەن. بۇل ەرەجە تەك ۇسىنىمدىق سيپاتتا كورسەتىلگەن.

اتالعان ەرەجە تالاپتارى بويىنشا بارلىق تۇرعىن ءۇي ءتورت كلاسقا بولىنەدى. تارقاتار بولساق, I كلاسس – ەليتا, II كلاسس – بيزنەس, III كلاسس – جايلى, IV كلاسس – ەكونوم. ەليتا كلاسى بويىنشا ءبىر بولمەلى پاتەر اۋماعى – 25 شارشى مەتردەن, ەكى بولمەلى پاتەر – 50 شارشى مەتردەن, ءۇش بولمەلى پاتەر 75 شارشى مەتردەن اسۋ كەرەك. بىرنەشە بالكون, جۋىناتىن بولمە, دارەتحانا بولۋعا ءتيىس.

قازىر قۇرىلىس كومپانيالارى جايلى جانە بيزنەس-كلاسس ساناتى دەپ ساتىپ جاتقان پاتەرلەر قنجە ۇسىنعان جايلىلىق كلاسس بويىنشا جىكتەۋگە ءتىپتى سايكەس كەلمەيدى. جالپى, كومپانيا­لار قنجە تالاپتارىن 100 پايىز ورىنداي بەرمەيدى. مىسالى, 2020 جىلى بەلگىلى قۇرىلىس كومپانياسىنان 2 بولمەلى II جايلىلىق كلاسىنداعى (بيزنەس ساناتتاعى) پاتەرگە قاتىستى قۇرىلىسى اياقتالماي جاتىپ الدىن الا ساتىپ الۋ كەلىسىمشارتىن جاساستىق. كەيىن پاتەردى العاندا ونىڭ بيزنەس ساناتىنا ساي ەمەستىگىن اڭعاردىم. بۇل سانات بويىنشا پاتەردە 2 بالكون, اس بولمەسىنىڭ اۋماعى – كەمى 12 شارشى مەتر, جۋىناتىن 2 بولمەسى بولۋى, ەلەكتروندى ق ۇلىپپەن جابدىقتالۋعا ءتيىس ەدى. بىراق ولاي بولماي شىقتى.

جايلى جانە جايلى پليۋس دەپ ساتىلىپ جاتقان ۇيلەردە جەراستى كولىك تۇراقتارى قاراستىرىلماعان. قالالاردا كولىك تۇرا­عىن تابۋ ماسەلەسى پروبلەماعا اينالدى. ويتكەنى قونىستانۋشىلار كوبەي­دى, سايكەسىنشە, كولىك سانى دا ارتىپ شىعا كەلدى. تۇرعىن ءۇي ماڭىنداعى كولىك­تەردىڭ بەيبەرەكەت قويىلۋى (جەراس­تى كولىك تۇراعى بولماعاندىقتان) جاياۋ ادام­دار­دىڭ دا, كوشەدەگى باسقا كولىكتەردىڭ دە قوز­عالىسىنا كەرى اسەر ەتىپ وتىر. ونى بىلاي قويعاندا, بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگى قىل ۇستى­نە شىقتى.

كوپ جاعدايدا ەكونوم ساناتقا تيەسىلى نىساندار بەكىتىلگەن تالاپ ۇدەسىنەن شىعا­دى. بىراق ودان جوعارعى كلاستاردىڭ تالاپ­قا سايكەستىگى وتە داۋلى. شىن مانىندە, جاي­لىلىق تالاپتارى ساقتالماعان ۇيلەردى جايلى پليۋس, بيزنەس جانە پرەميۋم دەپ جارنامالاۋ – بار بولعانى ماركەتينگتىك قادام. مۇنداي نەگىزسىز ء(ھام لايىقسىز) جارناما پاتەر باعاسىنىڭ نارىق باعاسىنان جوعارى بولۋىنا اسەر ەتەدى. مۇنداي جاع­دايلاردى حالىقتىڭ ءبىلىپ, پاتەر ساتىپ الاردا ەسكەرىپ جۇرگەنى ابزال. 

سوڭعى جاڭالىقتار