وتباسى • 07 قىركۇيەك, 2024

ولكەتانۋعا ۇيىتقى وتاعاسى

140 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

تۇمسا تابيعاتتىڭ تاۋ-تاسىن ارالاپ, بۇلاق سۋى­نان مەيىر قاندىرىپ, ساف اۋاسىمەن تىنىس­تاۋ, قۇستاردىڭ سايراعان ۇنىنە قۇلاق ءتۇرىپ, جەل تەربەگەن گۇلدەرىن سۇيسىنە تاماشالاۋدان اسقان دەمالىس بولا ما؟ ال وعان وتباسىمەن شىعىپ, بالالارعا سىر تۇنعان ساي-سالاسىن ارالاتىپ, قاراعايىن سايالاتىپ, تاسقا بۇگىلگەن تاريحىن تانىستىرۋ دا اتا-انانىڭ ءبىر پارىزى بولسا كەرەك. سوناۋ جالىنداعان جاستىق شاعىنان بەرى يىعىنا فوتواپپاراتىن اسىنىپ, تامىلجىعان تابيعاتتىڭ سان الۋان عاجايىپ كورىنىسىن, قايتالانباس ءساتىن ءتۇسىرۋدى اينىماس ادەتكە اينالدىرعان نۇربولات تاستانقۇلوۆ جىلدىڭ ءتورت مەزگىلىندە دە وتباسىلىق دەمالىس ۇيىمداستىرۋدى داعدىعا اينالدىرعان.

ولكەتانۋعا ۇيىتقى وتاعاسى

«فوتوگراف بولۋدىڭ عاجايىپ ءبىر قاسيەتى – تۇرمىس-تىرشىلىكتى, قورشاعان ورتانى كوكىرەك كوزىمەن كورەسىڭ. سۋرەتتەن جەلدىڭ گۋىلى, قۇستىڭ قانات قاققان سىبدىرى ەستىلەتىندەي اسەرلى بولۋى كەرەك. سوندا سۋرەتكە جان بىتكەندەي بولادى. قيالدىڭ قاناتىندا قالىقتاي ءجۇرىپ, تالاي جەردىڭ ءدامىن تاتتىم. قازاقتا «اتىڭ باردا جەر تانى, جەلىپ ءجۇرىپ» دەپ بەكەر ايتپاسا كەرەك. وسىناۋ ساپارلارىمدا ومىرلىك سەرىگىم قاينارگۇل مەن التىن اسىقتاي ۇلدارىمدى, قىرمىزى گۇلدەي قىزدارىمدى بىرگە ىلەستىرە ءجۇرۋدى ادەتكە اينالدىردىم. بالالاردىڭ كىشكەنە كەزىندەگى كورگەن-بىلگەندەرى ەشۋاقىتتا ەستەن كەتپەيتىنى بەلگىلى. سوندىقتان ولاردىڭ تۋعان كۇندەرىندە, ايتۋلى مەرەكەلەردە, توقساندىق دەمالىس­تارىن كوڭىلدى ءارى ەستە قالارلىقتاي ەتىپ وتكىزۋگە تىرىستىق. مۇنداي ساپارلاردا بالالارىمىز تابيعات توسىندە دەمالىپ قانا قويمايدى, تانىم كوكجيەگىن كەڭەيتەدى. قورشاعان ورتانىڭ قادىرىن ءبىلىپ, تاسى مەن گ ۇلىنە ۇڭىلەدى. سۇيسىنەدى, سۇيەدى. جەر-انانى ايالاۋدى ۇيرەنەدى. وسىنداي سەزىمدى بويىنا ءسىڭىرىپ وسكەن بالا اسا سەزىمتال, تۋعان جەرگە, وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى ارتىپ, ءوز ەلىنىڭ پاتريوتى بولارى انىق», دەگەن نۇربولات تاستانقۇلوۆتىڭ وتباسى مۇشەلەرى دە شەتتەرىنەن ونەرلى.

اتا-انانىڭ ايالى الاقانى مەن مە­يىرىمىنە بولەنىپ وسكەن ۇل-قىز­دارى جوعارى ءبىلىم الىپ, وسى كۇنى سان سالادا ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. «ۇيادا نە كورسە, ۇشقاندا سونى ىلەدى» دەگەندەي, ونەرگە جاقىن وتباسى مۇشەلەرى وتكەن جىلى «مەرەيلى وتباسى» بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازى اتانعان.

«مەن ءوزىم فوتو­جۋرناليست بول­عاندىقتان اۋدانىمىزدىڭ اسەم جەرلەرىن سوناۋ 1985 جىلدان بەرى فوتواپپاراتىما ءتۇسىرىپ, مۇراعاتىمدا سان مىڭداعان كادر­لارىم ساقتالعان. اۋدانعا كينو جانە بەينەكامەرانى العاش اكەلگەندەردىڭ ءبىرىمىن. بۇل مەنىڭ ماماندىعىم, ءحوببيىم دەسەم بولادى. ءوڭىردىڭ اسەم تابيعاتىن, تاريحي ورىندارىن اراگىدىك الەۋمەتتىك جەلىدە جاريالاپ, ەلىمىزدىڭ تۋريزم سالاسىن دامىتۋعا وزىندىك ۇلەسىمدى قوسىپ, قىزمەت جاساپ كەلەمىن. الەمگە ايگىلى كولساي, قايىڭدى كولدەرى, شارىن شاتقالى, ءشولادىر تاۋىنىڭ ەتەگىندەگى قۇمتەكەي قۇمى, اقتاستى پەتروگليفتەرى مەن تادو بۋچيك جازۋى, سان عاسىر ساقتالعان ءۇيسىن توبەلەر, قارقارا جايلاۋىنداعى وبالار ءالى دە زەرتتەۋگە ءزارۋ. سارىكولدىڭ تۇزدى باتپاعى قانشاما جانعا شيپا, جانىنا قۋات بولدى. جۋانتوبە, قاتارتوبە, قوستوبە اتالىپ, قويناۋىنا سىر تۇنعان توبەلەر كىمدى دە بولسا ويلانتۋى كەرەك», دەگەن كاسىبي ءفوتوتىلشى كەڭ-بايتاق جەرىمىزدىڭ كەرەمەتتەرىن تامسانا تىلگە تيەك ەتتى.

تاستانقۇلوۆتار اۋلەتى جاقىندا ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك ءوڭىرىن ارالاپ قايتىپتى.

«تۇركىلەردىڭ ءتورى اتانعان تۇر­كىس­تاندا بولىپ كەلدىك. ارىس­تانباب, قوجا احمەت ياساۋي كەسە­نەلەرىندە, سول ماڭدا ورنالاسقان شىعىس مونشاسى, جەراستى قىلۋەت مەشىتىنىڭ ءبىز وقىعان سىرلارىنان بولەك تاڭعاجايىپ قىرلارىن كوزبەن كو­رىپ, قولىمىزبەن ۇستاپ قايتتىق. تۋريستەردىڭ كوپتىگى وزىمە ۇلكەن وي تۋعىزدى. وسىنداي ۇشى-قيىرى جوق كەڭ دالانى بابالارىمىز نايزانىڭ ۇشىمەن, بىلەكتىڭ كۇشىمەن, اقىل-ايلاسىمەن قورعاعانى كەيىنگى ۇرپاققا ساباق بولار دەگەن ويدامىن. ونى وسكەلەڭ ۇرپاققا ۇلگى ەتە بىلسەك قانا كوپ نارسەگە قول جەتكىزەتىنىمىزگە تو­لىق سەنىمدىمىن. وسى تۇرعىدا ولكە­­تانۋشى دوسىم بولات جاپ­سارباي ۇلىن ايتپاي كەتۋىمە بول­­­مايدى. ەرەن ەڭبەگىنىڭ, تىنىمسىز ىز­دەنىسىنىڭ ناتيجەسىندە «كەگەن اۋدا­نىنىڭ 100 تاريحي كيەلى ورنى» دە­گەن اتاۋمەن ولكەمىزدىڭ تاريحناماسىن جارىققا شىعاردى. ءبىز وتباسىمىزبەن ارالاسىپ قانا قويماي, ەل-جۇرتىمىزدىڭ قاجەتىنە جارايتىن, ۇرپاققا ۇلگى بولار­­لىق ءىس قالدىرۋ جولىندا جۇمىلا جۇمىس ىستەپ كەلەمىز. بۇل دا ءبىزدىڭ وتبا­سىلىق ءداستۇرىمىزدىڭ ءبىر كورى­نىسى», دەيدى كورگەنى كوپ وتاعاسى.

تەمىرلىك اۋلىندا دۇنيەگە كەلگەن ن.تاستانقۇلوۆ 40 جىلعا جۋىق اۋداندىق «كوممۋنيزم نۇرى», كەيىننەن ء«حانتاڭىرى», قازىرگى «قار­قارا» گازەتىندە تاباندى ەڭبەك ەتىپ كەلەدى.

جەتى بالانى ءوسىرىپ, جەتكىزگەن نۇربولات تاستانقۇلوۆ پەن قاينارگۇل سمايىلقىزى – بۇل كۇندە ۇل­دى ۇياعا قوندىرىپ, قىزدى قياعا ۇشى­رىپ, ولاردان 17 نەمەرە-جيەن سۇيگەن باقىتتى وتباسى.

 

الماتى وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار