فوتو: aikyn.kz
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ كەشەگى جولداۋىندا ۇكىمەت پەن ۇلتتىق بانك بىرلەسىپ وڭتايلى شەشىم قابىلداۋ قاجەتتىگىن ايتتى. مەملەكەتارالىق ينتەگراتسيالار تىم تەرەڭدەپ كەتكەن داۋىردە ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز. قازىر بانك سەگمەنتىنە قاتىستى ينۆەستيتسيالىق كوزقاراس وزگەرۋ كەرەك. زاڭ جوباسىن تالقىلاعان كەزدە قانداي باعىتقا باسىمدىق بەرەتىنىمىز ناقتىلانىپ الۋى قاجەت. بانك سالاسى مۇلدەم باسقا باعىتقا وزگەرە مە, الدە باستاپقى كەزدە ءسال عانا وزگەرىستەرمەن شەكتەلىپ قالامىز با؟ بۇل زاڭ ۇكىمەت, ۇلتتىق بانك, قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ قاتىسۋىمەن جاسالادى. مۇنداي جاعدايدا بانك قۇرىلتايشىلارى كوزدى الا بەرە وزدەرىنىڭ ءلوببيىن تىقپالاۋى ابدەن مۇمكىن. سوندىقتان بۇل رەتتە ەكىنشى تاراپ – تاۋەلسىز ساراپشىلاردىڭ, حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ پىكىرى ەسكەرىلۋگە ءتيىس.
ەگەر مۇددەلەر اراسىنداعى ۇيلەسىم ساقتالماسا, ءبىز تاعى 30 جىل وسى وگىز اياڭمەن جۇرە بەرەمىز. بۇل ساياسات ۇكىمەت پەن ۇلتتىق بانك ەمەس, بانك قۇرىلتايشىلارىنا عانا ءتيىمدى. تەك تەحنولوگيالىق وزگەرىستەردى عانا كوزدەسەك, وندا كيىمىمىزدى نەمەسە اياقكيىمىمىزدى جاڭارتىپ, ەسكى اننەن ارىلمايتىن بولامىز. ۇكىمەت پەن باس بانك بۇعان جول بەرمەيدى دەپ ويلايمىن.
قازىر بانك كليەنتتەرى نەسيەنىڭ ناقتى قۇنى كورسەتىلگەننەن 3-4 ەسە جوعارى بولىپ شىعاتىنىن ايتادى. وسىدان بىرەر جىل بۇرىن رەسەيدە نەسيەنىڭ جالپى قۇنىن ەسەپتەۋ جانە بۇل تۋرالى كليەنتتەردى حاباردار ەتۋدىڭ جاڭا ەرەجەلەرى كۇشىنە ەندى. بۇرىن بانكتەر ونىڭ قۇنىن بارىنشا تومەندەتىپ كورسەتۋگە تىرىساتىن. سەبەبى بانكتەردىڭ ناقتى كىرىستىلىگى تۋرالى اقپاراتتى جاسىرىپ قالۋعا وسى فاكتور سەبەپ بولىپ كەلدى. مىسالى, بانكتەردىڭ كىرىستىلىگى 5-6 پايىزدىق تارماققا جوعارى ەكەنى ەندى ايتىلىپ جاتىر. ەگەر وسى ماسەلەنى زەرتتەپ, زاڭداستىرساق, بانك پەن سالىمشى اراسىنداعى كەلىسىمدەردە جاسىرىنىپ جاتقان تارماقتاردى جارىققا شىعارا الامىز.
بانك سەگمەنتىنىڭ ەلەۋلى بەلەسى باستالدى دەپ نىق سەنىممەن ايتۋعا بولادى. بارلىق نەسيە بويىنشا جالپى قارىزدى شەكتەۋ ءۇشىن جاڭا ماكروپرۋدەنتسيالىق ستاندارت ەنگىزىلدى. ستاندارتتىڭ قۇنى جانە ونى ەسەپتەۋ ءتارتىبى اگەنتتىكتىڭ اكتىسىمەن ايقىندالادى. بالكىم, نارىقتىق ەكونوميكا بولعاندىقتان, بىرتە-بىرتە بەكىتىلگەن مولشەرلەمەدەن باس تارتىپ, ونى بازالىق مولشەرلەمە – قۇبىلمالى مولشەرلەمەمەن بايلانىستىرۋىمىز كەرەك شىعار. الداعى زاڭ جوباسىندا دا بۇل ماسەلەلەر حالىقارالىق زاڭ تالاپتارىمەن ۇيلەستىرىلەدى دەپ ۇمىتتەنەمىن.
ەندى قۇرىلتايشىلاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى زاڭمەن شەگەلەنسە, بانككە بيزنەس ەمەس, پايدا كوزى دەپ قارايتىنداردىڭ قاتارى ازايىپ, جاڭا ويىنشىلارعا مۇمكىندىك بەرىلەدى.
ايبار ولجاەۆ,
تاۋەلسىز ساراپشى
