ء«بىزدىڭ ونەركاسىپكە قاجەت شيكىزات, ياعني كۇندەلىكتى قۇيىلاتىن 16 توننا ءسۇت سىرتتان كەلمەيدى. تالعار اۋدانى نۇرا اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اۋماعىندا «اميراننىڭ» شارۋاشىلىعى جۇمىس ىستەيدى. بالالارعا ارنالعان ءسۇت تاعامدارىن ازىرلەيتىن بولعاندىقتان, ونەركاسىپتىڭ بارلىق جۇمىس اينالىمى قاتاڭ قاداعالانادى. ياعني ساۋىن سيىرلاردىڭ قورا-جايى مەن كۇتىمى, مال ازىعى تۇگەل باقىلاۋدا. باستاپقى جىلدارى ءسۇت سىرتتان جينالىپ, وڭدەلەتىن. ۋاقىت وتە كەلە ساپانىڭ 100 پايىز ساقتالۋىن ەسكەرىپ, كومپانيا ءوز شارۋاشىلىعىن اشۋعا بەل بۋدى. وسى ماقساتتا كانادادان الىنعان ءسۇتتى باعىتتاعى اسىل تۇقىمدى گولشتين-فريز تۇقىمداس 800 باس سيىردىڭ سانى بۇگىنگى كۇنى 1 200-گە جەتتى. فەرماداعى سيىرلار تاۋلىگىنە 3 رەت ساۋىلىپ, 16 توننا ءسۇت قابىلدانادى. ماۋسىمدىق كەزەڭگە قاراي ءسۇتتىڭ مايلىلىعى وزگەرىپ وتىرادى. ايتالىق, جاز ايلارىندا ءسۇت كولەمى كوبەيگەنمەن, مايلىلىعى كەميدى. ال قىس ايلارىندا كەرىسىنشە, ءسۇت ازايعانمەن, قۇنارلىلىعى ارتادى», دەيدى زاۋىتتىڭ وندىرىستىك مەڭگەرۋشىسى اسقار تۇكەشوۆ.
بىرەگەي ءسۇت زاۋىتىندا تابيعي يوگۋرت, بالالار يوگۋرتى, 2,5 جانە 3,2 پايىزدىق تابيعي ءسۇت پەن ايران, سارى ماي, بالالار ءسۇتى, قايماق, «لاكتو اس» سارىسۋ سۋسىنى, سۇزبە پاستاسى, بالالار سۇتقىشقىل ءونىمى, تابيعي قاتىق, سۇزبە سىندى 12 ءتۇرلى ءونىم شىعارىلىپ, الماتى قالاسى مەن تالعارداعى ءىرى ساۋدا جەلىلەرىنىڭ سورەلەرىنە جونەلتىلەدى.
«اۋىلدا وستىك, بالا كەزدەن تابيعي ءدامنىڭ قانداي بولاتىنىن جاقسى بىلەمىز. قازىر دۇكەن سورەلەرىن شەتەلدىك تاۋارلار باسىپ قالعان. ونىڭ قۇرامىندا نە بار ەكەنىن بىلە بەرمەيمىز. سول سەبەپتى نەمەرەلەرىمنىڭ دەنساۋلىعىن ويلاپ, ساۋدا ورتالىعىنان «اميراننىڭ» ءسۇتىن ۇزبەي الىپ وتىرامىز. ءىشىپ كورسەڭىز, اۋىلدىڭ ءدامى, تابيعي ءسۇت ەكەنىنە ەش كۇمان كەلتىرمەيسىز», دەپ اعىنان جارىلدى تۇتىنۋشى ءجاميلا ورىنباساروۆا.
تابيعي ءسۇت, سۇزبە تۇرلەرىنىڭ ساقتالۋ مەرزىمى 3 كۇننەن اسپايدى. تابيعي يوگۋرت, ايران 5 كۇنگە, قايماق تۇرلەرى مەن سارىسۋ 10 كۇنگە دەيىن ساقتالادى, ال تاڭدايعا تاتىمدى سارى ماي 2 اي مەرزىمگە جارامدى. سوندىقتان ءسۇت زاۋىتىنىڭ ونىمدەرى بالالاردان باستاپ بارلىق جاستاعى تۇتىنۋشىلار ءۇشىن تاپتىرماس ەكولوگيالىق تازا, تابيعي ءونىم دەسەك اسىرا ايتقاندىق ەمەس. ءسۇت زاۋىتىندا ارنايى زەرتحانا جۇمىس ىستەيدى. وندا كۇندەلىكتى ءسۇت پەن ودان الىناتىن تاۋاردىڭ قۇرامى تەكسەرىلىپ تۇرادى.
كاسىپورىن قالدىقسىز ءونىم شىعارۋعا ماشىقتانىپ كەلەدى. وعان مىسال – سۇتتەن قالعان سارىسۋ دا تۇتىنۋشى اعزاسىنا پايدالى سۋسىن رەتىندە قايتا وڭدەلەدى.
ء«سۇت ونىمدەرىنىڭ قاتارىن «لاكتو اس» سۋسىنى تولىقتىردى. اشىتقىنى عالىمدار عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىقتا جاساسا, سۋسىن وسى زاۋىتتا وندىرىلەدى. جوباعا بيولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى بايكەن بايماحانوۆ جەتەكشىلىك ەتەدى. عالىمنىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, ءسۇت سارىسۋى ەڭ پايدالى ەلەمەنتتەرگە وتە باي», دەگەن اسقار تالاسباي ۇلى عىلىم مەن ءوندىرىستى ۇشتاستىرۋدىڭ تيىمدىلىگى ارتىپ وتىرعانىن ايتادى.
سانعا ەمەس, ساپاعا جۇمىس ىستەيتىن زاۋىت تولىقتاي اۆتوماتتاندىرىلعان. ءسۇتتى ۇيدەگىدەي ۇيىتىپ, وڭدەيتىن ءوندىرىس ورنىندا بۇل كۇندە 70 ادام تۇراقتى جۇمىس ىستەيدى. دەنى – تالعار اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى. جۇمىسكەرلەردىڭ ەڭبەكاقىسى ۋاقتىلى بەرىلىپ, الەۋمەتتىك پاكەتپەن قامتاماسىز ەتىلگەن. ناتيجەسىندە, ەڭبەك ونىمدىلىگى جوعارى.
ءبىراز جىل بۇرىن «اميران» ءسۇت زاۋىتى اۋداننىڭ ءبىراز مەكتەبىمەن كەلىسىمشارت جاساسىپ, جۇمىس ىستەگەن. وسى ءۇردىستى جاڭعىرتىپ, مەكتەپ وقۋشىلارىن تابيعي سۇتپەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا جاڭا جوبالار قاراستىرىلىپ جاتىر ەكەن. سەبەبى بالالار تۇتىناتىن ءسۇت تاعامدارىنىڭ تابيعي تازالىعى ايرىقشا ماڭىزعا يە ەكەنىن ەستەن شىعارماعان ابزال.
كاسىپورىن جەتەكشىلەرىنىڭ باستى قاعيداسى – جاڭا ساۋىلعان سيىر ءسۇتى مەن ودان الىناتىن ونىمدەردى ەش قوسپاسىز تابيعي, بالعىن قالپىندا تۇتىنۋشى داستارقانىنا جەتكىزۋ. وسى باعىتتا ىزدەنىستەرىن ارتتىرىپ, ىستەرىن ىلگەرىلەتىپ كەلەدى.
الماتى وبلىسى
