اقش-تىڭ اشىق بىرىنشىلىگىنىڭ 143 جىلدىق تاريحى بار. بۇل ءتۋرنيردىڭ تۇساۋى سوناۋ 1881 جىلى كەسىلگەن. العاشقى جەتى جارىستا ريچارد سيرس قارسىلاس شاق كەلتىرمەدى. بوستوندا دۇنيەگە كەلگەن بۇل سپورتشىنىڭ قول جەتكىزگەن جەتىستىگى بۇدان دا زور بولۋى كەرەك ەدى. بىراق جاراقاتىنا بايلانىستى ريچارد 1888 جىلى نەبارى 26 جاسىندا سپورتتىق مانسابىن اياقتادى. ارادا ءبىراز ۋاقىت وتكەننەن كەيىن ءسيرستىڭ كورسەتكىشىن ونىڭ وتانداسى ۋيليام لارنەد قايتالادى. العاشىندا ول 1901 مەن 1902 جىلدارى توپ جاردى. سودان كەيىن قارقىنىن ءبىراز باسەڭدەتىپ الدى. ەسەسىنە 1907–1911 جىلدارى لارنەد قايتا قاھارىنا ءمىنىپ, ولجالاعان باس جۇلدەلەرىنىڭ سانىن جەتىگە جەتكىزدى. كەيىننەن اقش-تىڭ تاعى ءبىر تەننيسشىسى ءدال سونداي ناتيجە كورسەتتى. ول – بيل تيلدەن. فيلادەلفيا شتاتىندا دۇنيەگە كەلگەن جالىندى جىگىتتىڭ 1920–1925 جانە 1929 جىلدارى باق جۇلدىزى جاندى.
سودان بەرى ءبىر عاسىرعا جۋىق ۋاقىت وتسە دە, جوعارىدا ەسىمى اتالعان ساڭلاقتاردىڭ رەكوردى سول قالپىندا. بۇل كورسەتكىشتى 95 جىل بويى ەشكىم جاڭارتا المادى. ءيا, ماڭايلاعاندار بولدى. حح عاسىردىڭ ەكىنشى جارتىسىندا دجيممي كوننورستىڭ (1974, 1976, 1978, 1982, 1983 جىلدارى) بەس مارتە مەرەيى ۇستەم بولسا, دجون ماكينروي (1979, 1980, 1981, 1984) مەن پيت سامپراس (1990, 1993, 1995, 1996) ءتورت تۋرنيردە توپ جاردى. بۇل تەننيسشىلەردىڭ بارلىعى دا امەريكالىقتار. ءححى عاسىردا رودجەر فەدەرەر ءبىراز ويقاستادى. شۆەيتساريانىڭ ماقتانىشى بەس جارىستا (2004–2008) جەڭىس تويىن تويلادى. جالپى, ونىڭ دا جەتى دۇركىن چەمپيونى اتانۋعا مۇمكىندىگى بولدى. الايدا فەدەرەردى 2009 جىلى فينالدا ارگەنتينالىق حۋان مارتين دەل پوترو توقتاتسا, 2015 جىلى ول سەربيالىق نوۆاك دجوكوۆيچتەن جەڭىلدى. ال سول دجوكوۆيچ (2011, 2015, 2018, 2023) پەن يسپانيالىق رافاەل نادال (2010, 2013, 2017, 2019) سىندى اتاقتارى الىسقا جايىلعان جامپوزدار US Open دوداسىندا ولجالاعان باس جۇلدەلەرىن سانىن تورتتەن اسىرا المادى.
ايەلدەر اراسىنداعى جاعداي دا – ءدال ەرلەردىكىندەي. حح عاسىردىڭ العاشقى جارتىسىندا موللا ءماللوريدىڭ قويىپ كەتكەن رەكوردىن ءالى دە ەشكىم بۇزا العان جوق. نورۆەگيادا دۇنيەگە كەلىپ, كەيىننەن اقش-تىڭ ازاماتتىعىن العان ول نيۋ-يوركتەگى ءتۋرنيردى سەگىز رەت (1915–1918, 1920–1922, 1926) ۇتتى. سول كەزدەردەگى ونىڭ باستى باسەكەلەسى بولعان حەلەن ۋيللز-مۋدي (1923–1925, 1927–1929, 1931) جەتى جارىستا قارسىلاس شىداتپادى. بۇل ويىنشىلاردىڭ بارلىعى دا اقش-تان. ودان كەيىن اۋستراليالىق مارگارەت كورت (1962, 1965, 1969, 1970, 1973) پەن گەرمانيالىق شتەففي گرافف – 5 رەت (1988–1989, 1993, 1995–1996) جانە امەريكالىق كريس ەۆەرت 6 مارتە (1975–1978, 1981–1982) تەڭدەسسىز دەپ تانىلدى. ەڭ سوڭعى بولىپ موللا ءماللوريدىڭ رەكوردىنا جاقىنداعان سەرەنا ۋيليامس ەدى. نيۋ-يوركتە وتكەن ءدۇبىرلى دودادا ول 6 رەت (1999, 2002, 2008, 2012–2014) دارالاندى.
بىلتىرعى اقش-تىڭ اشىق بىرىنشىلىگىندە نوۆاك دجوكوۆيچكە تەڭ كەلەر ەشكىم تابىلمادى. جارتىلاي فينالدا ول امەريكالىق بەن شەلتوعا شاڭ قاپتىردى – 6:3, 6:2, 7:6. فينالدا رەسەيلىك دانيل مەدۆەدەۆتەن مەرەيى ۇستەم بولدى – 6:3, 7:6, 6:3. وسىلايشا, سەربيانىڭ ساڭلاعى اتالعان تۋرنيردەگى ءتورتىنشى تيتۋلىن يەلەندى. ايەلدەر سايىسىندا كوري گاۋففتىڭ اسىعى الشىسىنان ءتۇستى. جارتىلاي فينالدا 19 جاستاعى فلوريدا شتاتىنىڭ تۋماسى چەحيالىق كارولينا مۋحوۆانى قاپى قالدىردى – 6:4, 7:5. اقتىق سايىستا بەلارۋستىك ارينا سوبولەنكوعا سان سوقتىردى – 2:6, 6:3, 6:2.
وتانداستارىمىزدىڭ اراسىنان US Open تۋرنيرىندە ەڭ ءتاۋىر كورسەتكىشكە قول جەتكىزگەن ياروسلاۆا شۆەدوۆا ەكەنىن ايتا كەتكەن ابزال. امەريكالىق ۆانيا كينگپەن جۇپتاسىپ ونەر كورسەتكەن ول 2010 جىلى باس جۇلدەنى ولجالادى. سول ءسات كۇنى بۇگىنگىدەي كوز الدىمىزدا. فينالدا نادەجدا پەتروۆا (رەسەي) مەن ليزەل حۋبەرگە (اقش) قارسى كەزدەسۋدە كامبەك جاساپ, كۇمىس كۋبوكتى توبەسىنە كوتەردى. ءدال سول ماۋسىمدا شۆەدوۆا ۋيمبلدوندا دا تەڭدەسسىز دەپ تانىلدى. بۇل قازاقستان تەننيسشىلەرىنىڭ «ۇلكەن دۋلىعا» تۋرنيرىندەگى تۇڭعىش تيتۋلدارى ەدى.
