ىقسانوۆ كوشەسى قاشان جوندەلمەك؟

بەلگىلى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى مۇستاقىم ىقسانوۆتىڭ ەسىمى تەك ورال وڭىرىنە عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, بارشا قازاقستاندىقتارعا جاقسى بەلگىلى. ول 1975-1986 جىلدارى سول كەزدەگى ورال, بۇگىنگى باتىس قازاقستان وبلىسىنا باسشىلىق جاساعان كەزدە بۇعان دەيىن «ۇلكەن دەرەۆنيا» اتالىپ كەلگەن قالانىڭ ادام تانىماستاي وزگەرۋىنە, ونىڭ قازىرگى زامانعى ءساندى دە كورىكتى قالاعا اينالۋىنا ۇلكەن كۇش-جىگەرىن جۇمسادى. بۇل جونىندە قازاقتىڭ كورنەكتى اقىنى حاميت ەرعاليەۆتىڭ مۇسەكەڭە جازىپ بەرگەن كىتابىنا: «مۇستاحيم, ماڭگى ۇيقىدا جاتقان كونە تەكە قالاسىن تىرىلتكەنىڭ ءۇشىن», دەگەن قولتاڭباسىندا ۇلكەن شىندىقتىڭ ساۋلەسى بار ەكەنى انىق. بەلگىلى تۇلعا ومىردەن وتكەن سوڭ ورال قالاسىندا ۇزاق ۋاقىتقا دەيىن ونىڭ اتىنا كوشە اتاۋى بەرىلمەي كەلدى. ەرەن ەڭبەك پەن قاجىماس قايرات يەسى جوباسىن ءوز قولىمەن جاساپ تۇرعىزعان بۇرىنعى دزەرجينسكي كوشەسىن ىسكەر ۇيىمداستىرۋشىنىڭ اتىنا بەرۋ جونىندەگى باستاما مەن ءىس-ارەكەتتەر دە ءتيىستى ناتيجە بەرە المادى. تەك بۇدان التى-جەتى جىل بۇرىن ورال قالاسىنداعى شاعىن ورتالىق كوشەلەردىڭ ءبىرى مۇستاقىم ىقسانوۆ اتاۋىن يەلەندى. ايتايىن دەگەنىمىز بۇگىندە وسى كوشەنىڭ سۇرقى قاشىپ, اجارى تايىپ جەتىمسىرەپ تۇرعانى ەدى. كوشەنىڭ ۇزىن بويى ويدىم-ويدىم شۇڭقىرلار مەن شۇرىق تەسىككە تولى. بۇل كوشەنىڭ بويىنداعى وزگە ينفراقۇرىلىمدىق جۇيەلەر دە كوزگە وتتاي باسىلمايدى. مۇنداعى بارلىق نىسانداردىڭ ەڭسەلەرى ءبىر ءتۇرلى تۇسىڭكى كورىنەدى. كوشە بويىنان يەسىزدىك پەن بەيبەرەكەتسىزدىكتىڭ, جاۋاپسىزدىق پەن نەمكەتتىلىكتىڭ كورىنىسى اتويلاپ تۇر. قالاي دەسەك تە, ورال قالاسىنىڭ ورتالىعىنداعى مۇستاقىم ىقسانوۆ كوشەسى وزىمەن ءوزى جاتقان, ەش جەرمەن قيىلىسپايتىن توماعا-تۇيىق كوشە ەمەس. كەرىسىنشە بۇل كوشە قالاداعى كولىك كوزعالىسىنا كادىمگىدەي اسەر ەتە الاتىن اۋماق. سوندىقتان دا وسى تۇس وزگە كوشەلەرگە تۇسەتىن كولىكتەردىڭ ءجۇرۋ سالماعىن ءبىرشاما جەڭىلدەتە الاتىنى دا تالاس تۋعىزبايدى. سوعان قاراماستان, بۇگىنگى كورىنىس جوعارىدا ايتىلعانداي تۇردەن وزگەرەر ەمەس. الداعى جىلدىڭ باسىندا مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى مۇستاقىم ىقسانوۆتىڭ تۋعانىنا 90 جىل تولماق. وسى مەرەيلى داتانى سىنى دا, سىرى دا كەتكەن, مۇجىلگەن, قيسايعان مۇستاقىم ىقسانوۆ اتىنداعى اتى بار دا زاتى جوق, جاڭعىرتىلماعان كوشەمەن قارسى الىپ جاتساق بۇل جايىقتىڭ بويىن جايلاعان قالىڭ ەلگە ءبىر سىن بولىپ جۇرمەگەي. راس, سوڭعى جىلدارى ورال قالاسىنداعى كوپتەگەن كوشەلەرگە كۇردەلى جوندەۋلەر جۇرگىزىلدى. بيىل دا وسى وڭ ءۇردىس ودان ءارى جالعاسۋدا. مۇنى ايتىپ تا, جازىپ تا ءجۇرمىز. سونىڭ ىشىندە ورال قالاسىن ءوز قولىمەن قايتادان جاڭعىرتۋعا بار قاجىر-قايراتىن سارپ ەتكەن تۇلعا اتىنداعى كوشەگە كەزەك كەلمەۋى قالاي؟ ءبىز وسى ويىمىزدى ورال قالالىق اكىمدىگى تۇرعىن ءۇي كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى مەن جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى ءبولىمىنىڭ باسشىسى رۇستەم زاكارينگە بىلدىرگەن ەدىك. – ىقسانوۆ كوشەسى تاسادا قالمايدى. وعان بيىل كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزۋ جوسپارلانعان دەدى ول. – ارينە, جاقسى حابار ەكەن. بىراق بۇل كوشە وزىمەن ءوزى تومسىرايىپ جاتىر. ونىڭ بويىندا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزۋگە ازىرلىك بەلگىلەرى بايقالمايدى. سوندا قالاي بولعانى؟ ءبىز وعان ءوز ويىمىزداعى كۇماندى وسىلاي جەتكىزدىك. – جوق, ىقسانوۆ كوشەسىنە الداعى شىلدە ايىنان باستاپ كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى دەپ كۇتىلۋدە. بۇل ءۇشىن شەتەلدىك كپو ب.ۆ. كومپانياسى تەندەرلىك ۇدەرىستەردى اياقتادى, – دەپ ورال قالالىق اكىمدىگىنىڭ ءبولىم باسشىسى ءبىزدىڭ كوڭىلىمىزدەگى كۇدىكتىڭ بۇلتىن سەيىلتە جاۋاپ قايتاردى. وسى ارادا ايتا كەتەر تاعى ءبىر جايت, جوعارىدا اتالعان كپو ب.ۆ. كومپانياسى تەندەرلىك ۇدەرىستەردى تىم ۇزاققا سوزىپ الاتىنى جونىندە از ايتىلىپ جۇرگەن جوق. بۇگىنگى اڭگىمەمىزگە جەلى بولىپ وتىرعان مۇستاقىم ىقسانوۆ كوشەسىنە قاتىستى تەندەردىڭ ءجاي-كۇيى دە وسى اڭگىمەلەردىڭ تەكتەن-تەك ەمەس ەكەنىن ايعاقتاپ تۇرعانداي. جىلدىڭ باسىندا, ءارى سالعاندا كوكتەمدە وتۋگە نەمەسە اياقتالۋعا ءتيىستى تەندەردىڭ جاز ورتاسى اۋعانعا دەيىن سوزىلۋى ارينە, قول سوعۋعا تۇراتىنداي نىشان ەمەس. شىركىن-اي, كەزىندە جۇرەگى ەلىم دەپ, جەرىم دەپ سوعىپ وتكەن, «قورامساققا قول سالعان, قول سالعاندا مول سالعان» مۇستاقىم ىقسانوۆتاي قايراتكەردىڭ كوشەسى ءوزىنىڭ 90 جىلدىعى تۇسىندا ايناداي جارقىرايتىن كۇن تۋسا وشپەس تۇلعا رۋحى رازى بولعانداي كۇي كەشەر ەدىك-اۋ. قايران, مۇسەكەڭ؟! تەمىر قۇسايىن, «ەگەمەن قازاقستان». ورال.