«2024 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا سالاداعى ءتىرى سالماقتا ەت ءوندىرۋ 4,1%-عا ءوسىپ, 878,7 مىڭ تونناعا جەتتى. ءسۇت ءوندىرىسى 4,8%-عا ارتىپ, 1,7 ملن توننانى قۇرادى, ال تاۋىق جۇمىرتقاسىن ءوندىرۋ 0,3%-عا ءوسىپ, 2,1 ملرد دانا بولدى. وڭىرلەر بويىنشا ەڭ جوعارى ءوسۋ قارقىنىن تۇركىستان, قوستاناي, الماتى, پاۆلودار, جامبىل, قىزىلوردا, اتىراۋ وبلىستارى كورسەتىپ وتىر. ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا ىرىمشىك پەن سۇزبە ءوندىرىسى – 16,8%-عا, وڭدەلگەن كۇرىش – 11%-عا, وسىمدىك مايى – 9,3%-عا, اشىتىلعان ءسۇت ونىمدەرى 5,6%-عا وسكەن. وسىمدىك شارۋاشىلىعىندا جالپى ءونىم كولەمى 72 ملرد تەڭگەنى قۇرادى, بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 3%-عا ارتىق. ەرتە پىسەتىن كوكونىس پەن ءداندى داقىلدار وسىمگە نەگىزگى ۇلەس قوستى. جالپى, وسىمدىك شارۋاشىلىعىنىڭ تولىق قورىتىندىسى استىق جيناۋ ناۋقانى بىتكەن سوڭ بەلگىلى بولادى. سونىمەن قاتار ازىق-ت ۇلىك وندىرىسىندەگى نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى 5,4%-عا ارتىپ, بىلتىرمەن سالىستىرعاندا 68,7 ملرد تەڭگەنى قۇرادى», دەدى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ رەسمي وكىلى ولجاس تىلەبالدين.
مينيسترلىكتە مال شارۋاشىلىعىنداعى ستاتيستيكانى ناقتىلىققا كەلتىرۋگە قاتىستى جۇمىس اياقتالعان. مۇنداي جۇمىس وسىمدىك شارۋاشىلىعىندا جالعاسىپ جاتىر. بۇگىندە ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسى جانە وبلىس اكىمدىكتەرىمەن بىرلەسكەن جۇمىس ناتيجەسىندە 2 ملن مال, 3 ملن توننا ءسۇت ەسەپتەن شىعارىلدى.
كوكتەمگى ەگىس جانە ەگىن جيناۋ جۇمىستارىنا نەسيە بەرۋدىڭ جالپى كولەمى العاش رەت 580 ملرد تەڭگەگە جەتتى. ۇكىمەت جىل باسىنداعى 180 ملرد تەڭگە جەڭىلدىكتى قارجىلاندىرۋعا قوسىمشا شارۋالارعا جىلدىق 5%-بەن نەسيە بەرۋ ءۇشىن 400 ملرد تەڭگە تارتقان. قارىز الۋدى جەڭىلدەتۋ ءۇشىن قارجىلاندىرۋدىڭ تاعى ءبىر ارناسى – وڭىرلەردىڭ الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالارى (اكك). قازىر ەلدەگى 6 وبلىس اكك ارقىلى كوكتەمگى ەگىس جانە ەگىن جيناۋ جۇمىسىنا 65 ملرد تەڭگە جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بولگەن. سونداي-اق كەپىل تاپشىلىعى ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن (ونىڭ ىشىندە وتكەن جىلعى نەسيە بەرۋ مەرزىمىنىڭ ۇزارتىلۋىنا بايلانىستى) «دامۋ» قورى ارقىلى قارىزدى كەپىلدەندىرۋ تەتىگى ەنگىزىلدى. بۇل قارىز سوماسىنىڭ 85%-ىنا دەيىن كەپىلدىكپەن جابۋعا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن وسى جىلدىڭ ناۋرىز ايىنان بەرى وتاندىق تىڭايتقىشتاردى الدىن الا سۋبسيديالاۋ تەتىگى ەنگىزىلدى. بۇل – شارۋالاردى الدىن الا وتاندىق ارزان تىڭايتقىشتارمەن قامتاماسىز ەتەتىن جاڭا ىنتالاندىرۋ تەتىگى. سۋبسيديالاۋ مولشەرلەمەسى 50%-دان 60%-عا دەيىن ۇلعايدى. بۇگىندە وتاندىق تىڭايتقىشقا سۇرانىس كۇرت ءوستى. مىسالى, بىلتىر 676 مىڭ توننا بولسا, بيىل 1,5 ملن توننا تىڭايتقىش ەنگىزۋ جوسپارلانعان. قازىر 1,1 ملن تونناسى ساتىپ الىندى», دەدى و.تىلەبالدين.
سالاداعى ونىمدىلىكتى جوعارى دەڭگەيگە جەتكىزۋدە ماڭىزدى فاكتوردىڭ ءبىرى – ساپالى تۇقىم. بيىل ەليتالىق سۇرىپتاردى پايدالانۋ 9%-عا دەيىن ارتقان. ەلدەگى تۇقىم شارۋاشىلىعى ماسەلەلەرىن شەشۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ سەلەكتسياسى مەن تۇقىم شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ 2024–2028 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپارى قابىلدانعان. جوسپاردا سەلەكتسيا جانە تۇقىم شارۋاشىلىعىنداعى زاڭنامالىق بازانى جەتىلدىرۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمىن زاماناۋي زەرتتەۋ ادىستەرىنە كوشىرۋ جانە ءبىلىم باعدارلامالارىن جاڭارتۋ شارالارى قامتىلعان. سونداي-اق قۇجاتتا اگرارلىق عىلىمنىڭ جانە سەلەكتسيالىق-تۇقىم شارۋاشىلىعى سۋبەكتىلەرىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋ جانە ءتيىمدى تۇقىم شارۋاشىلىعى جۇيەسىن قۇرۋ كوزدەلگەن. جوسپاردى ىسكە اسىرۋعا 63,4 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان.
تاعى ءبىر جاڭالىق, اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن ليزينگكە جىلدىق 5%-بەن بەرۋگە «قازاگروقارجى» اق ءۇشىن قوسىمشا 100 ملرد تەڭگە تارتۋ شارالارى ەنگىزىلدى. جوسپارلانعان قاراجاتتىڭ 32,2 ملرد تەڭگەسى يگەرىلگەن. بۇل بويىنشا قارجىلاندىرۋ 450 ملرد تەڭگەگە دەيىن وسەدى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ تاجىريبەسىمەن ينفراقۇرىلىمدىق جوبالارعا نەسيە بەرۋگە قاراجات تارتۋ ءۇشىن الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالارى ارقىلى 2,5%-دىق جەڭىلدىكپەن نەسيە بەرۋ كوزدەلگەن. باعدارلاما شەڭبەرىندە 100 ملرد تەڭگە سوماسىنا 65 تاۋارلى ءسۇت فەرماسىن قارجىلاندىرۋ باستالدى. وسى ارقىلى قوسىمشا 373 مىڭ توننا ءسۇت ءوندىرىسىن قامتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
«پرەزيدەنت تاپسىرماسىمەن بيىلدان باستاپ باعدارلاما كوپتەگەن باعىتتى قامتيدى. ەندى تاۋارلى ءسۇت فەرمالارى, سۋارۋ, كوكونىس ساقتاۋ قويمالارى مەن قۇس فابريكالارىن قارجىلاندىرۋمەن قاتار, تاعى 8 باعىت قارجىلاندىرىلادى. ونىڭ ىشىندە ەتتى مال شارۋاشىلىعى كاسىپورىندارى, جەمىس قويمالارى, ونەركاسىپتىك جىلىجايلار, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن تەرەڭدەتە وڭدەۋ كاسىپورىندارى, قۇس شارۋاشىلىعىنداعى اسىل تۇقىمدى رەپرودۋكتورلار بار», دەيدى مينيسترلىكتىڭ رەسمي وكىلى.
