قازاقشا پاپا ەمەس – اكە, ماما ەمەس – انا, اناشىم, اپا بولۋى كەرەك. ءوز اكەسى مەن اناسىن, باۋىر ەتى – بالاسىن, بىرگە تۋعان باۋىرىن وزگە ءتىل ارقىلى اتىن اتاپ, ءتۇسىن تۇستەيتىن قانداستارىمدى كورسەم, نامىستان جارىلىپ كەتە جازدايمىن. ولاردىڭ قازاقشا سويلەپ ماندىتپايتىندارىن دا بىردەن تۇيسىنەمىن.
سونىمەن قاتار وندايلار انا ءتىلىن بىلمەگەنى, سويلەي الماعانى ءۇشىن ۇيالمايدى, سەبەپتى سىرتتان ىزدەيدى, ەشبىر ويلانباستان جازىقسىز ورىس پەن ۇكىمەتتى كىنالايدى. وتىز جىلدان اسىپ بارادى, ءوز باسىم قازاقشا سويلەمە دەپ قازاقتىڭ توبەسىنەن ايبالتاسىن كەزەپ تۇرعان ەشكىمدى كورگەن ەمەسپىن. بۇل – ءوز ءتىلىن ىسىرىپ قويىپ, وزگەنىڭ تىلىندە سايراعاندا الدىنا جان سالمايتىن نامىسسىز, جىگەرسىز, قاشاندا جەڭىل, تاپتاۋرىن جولمەن جۇرگەندى قالايتىن, قيىندىقتان اينالىپ وتكەندى ءجون كورەتىن پەندەنىڭ تىرلىگى.
جاقىندا كوشەدە كەلە جاتىپ جۇرەككە جىلى دا جاقىن اكە دەگەن ادەمى ءسوزدى بار داۋسىمەن ايقايلاپ ايتىپ, قۇشاعىن ايقارا اشقان اكەسىنە قاراي جۇگىرىپ بارا جاتقان بالدىرعاندى كورىپ, سوزبەن ايتىپ جەتكىزە المايتىن مۇلدەم ءبىر وزگەشە سەزىمگە بولەندىم. ءسابيدىڭ اتا-اناسىنا دەگەن ريزاشىلىعىم ارناسىنان اسىپ, توگىلىپ جاتتى دەسەم, ارتىق ايتقاندىعىم ەمەس. ءوزىمنىڭ قازاق وتباسىنداعى ءاربىر وسكىننىڭ ءتىلى وسىلايشا ءوز انا تىلىندە شىقسا عوي دەگەن ءتاتتى قيالعا قالاي بەرىلىپ كەتكەنىمدى دە بايقاماي قالدىم.
ءيا, قازاق قوعامىندا ءتىل ماسەلەسىنە كەلگەندە اسىعۋدىڭ رەتى جوق, ءبارى دە ۋاقىتىمەن بولادى دەيتىن ۇستانىمدى كولدەنەڭ تارتاتىندار بارشىلىق. ولارمەن كەلىسۋگە دە بولار. بىراق سول ۋاقىتىمىز تىم ۇزاپ بارا جاتقان جوق پا, اعايىن؟
ءمۇتالاپ ءابساتتاروۆ,
مەملەكەتتىك قىزمەتكەر
استانا
اتاقتى انشىگە ارنالعان كەش
وسى جىل باسىندا كۇمىس كومەي ءانشى, حالىق ءارتىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, جەرلەسىمىز عاريفوللا قۇرمانعاليەۆتىڭ تۋعانىنا 115 جىل تولعان ەدى. اتاۋلى داتانى ەلىمىزدىڭ باسقا وڭىرلەرى سياقتى باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ جۇرتشىلىعى دا كەڭ كولەمدە اتاپ ءوتىپ جاتىر.
داۋلەتكەرەي اتىنداعى وبلىستىق حالىق اسپاپتار وركەسترى «وينا, شىرقا, وركەستر» اتتى كونتسەرتتىك باعدارلاما دايىنداپ, ءوڭىرىمىزدىڭ بارلىق اۋدانىندا جانە وبلىس ورتالىعىندا ۇلكەن ونەر كەشتەرىن ۇيىمداستىردى. العاشقى كونتسەرت تاسقالا اۋدانىنان باستالدى. ونەر كەشىندە اۋداندىق دەمالىس-مادەنيەت ءۇيىنىڭ ىشىنە حالىق لىق تولدى.
كونتسەرت تايۆاندا وتكەن حالىقارالىق فەستيۆالدىڭ لاۋرەاتى, عاريفوللا قۇرمانعاليەۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان وبلىستىق فيلارمونياسى مەن داۋلەسكەر كۇيشى داۋلەتكەرەي اتىنداعى حالىق اسپاپتار وركەسترىنىڭ ورىنداۋىندا «سەرپەر» كۇيىمەن اشىلدى. ادەمى ونەر كەشىن مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى داۋلەتكەرەي قۇسايىنوۆ جۇرگىزىپ, ول ءاربىر مۋزىكالىق شىعارمانىڭ تاريحىمەن تانىستىرىپ وتىردى. بۇل ورىندالعان اندەردىڭ مازمۇنىن اشا ءتۇستى.
«قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى, مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى قايرات كاكىموۆ حالىق ءانى «اقجايىقتى», «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىنىڭ يەگەرى, مادەنيەت قايراتكەرى ساعادات راحيموۆ «تىلەۋقاباقتى» ناقىشىنا كەلتىرىپ ورىندادى. وركەستر جانتورەنىڭ «شالقىما», داۋلەتكەرەيدىڭ «قۇداشا», «قىزاقجەلەڭ», تۇركەشتىڭ «كوڭىلاشار», قۇرمانعازانىڭ «اداي» كۇيلەرىن شەبەر ورىنداپ, كورەرمەندەردىڭ زور ريزاشىلىعىنا بولەندى. وركەستردىڭ باس ديرەكتورى, «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى, «دارىن» مەملەكەتتىك جاستار سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى ەركىن نارىمبەتوۆتىڭ وركەستردى باسقارۋداعى شەبەرلىگىن دە اتاپ وتكەن ورىندى.
كونتسەرت سوڭىندا ءسوز العان «اتامەكەن» ونەر ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى باۋىرجان حاليوللا اتاقتى ءانشى عاريفوللا قۇرمانعاليەۆتىڭ 115 جىلدىعىنا ارنالعان ءىس-شارالار وبلىسىمىزدا جالعاسا بەرەتىنىن ايتتى. اۋدان اكىمى تالعات شاكىروۆ باۋىرجان حاليوللاعا العىسحات, ەستەلىك سىيلىق تابىس ەتتى. ونەر كەشىنە جينالعان جۇرتشىلىق كوتەرىڭكى كوڭىل كۇيمەن تاراستى.
بيسەنباي وتەگەنوۆ,
زەينەتكەر, اۋداندىق قوعامدىق ۇيىم مۇشەسى
باتىس قازاقستان وبلىسى
تانىم كوكجيەگىن كەڭەيتەدى
كىتاپ وقۋ – قاشاننان قانىمىزعا سىڭگەن داعدىمىز. سول ادەتىمىزدەن ءالى كۇنگە دەيىن قول ۇزگەن جوقپىز. كوز جانارى السىرەسە دە بىراۋىق سورەدەن كىتاپ الىپ, رۋحاني الەم دۇنيەسىنە ءۇڭىلىپ قوياتىنىمىز بار. وندايدا ءوزىڭ دە كەيىپكەرلەرمەن بىرگە ارالاسىپ, سولارشا ء«ومىر سۇرەسىڭ».
جۋرناليست, جازۋشى جۇسىپبەك قورعاسبەك باۋىرىمىزدى قارىمدى قالامگەر رەتىندە بۇرىننان دا جاقسى ءبىلۋشى ەدىك. ارادىك «ەگەمەننەن» ويلى دۇنيەلەرىن تۇششىنىپ وقيمىز. «مۇقاعالي» ءفيلمىنىڭ ستسەناريىن جازعانىنان دا حاباردارمىز. كەيىنگى كەزدەرى ول باسقا دا قىرلارىنان كورىنىپ ءجۇر. ايتپاعىمىز, تەلەديدار حابارىن شەبەر جۇرگىزەتىنى. وعان قوسا ادەبيەتتانۋشىلىعى دا ونىڭ ءبىر ارتىقشىلىعى رەتىندە اڭعارىلىپ تۇرادى.
ءار جەكسەنبى سايىن كەشقۇرىم «ABAI» تەلەارناسىنان جۇرگىزەتىن «ۇركەر» باعدارلاماسىن: «كىتاپ وقىڭىزدار, اعايىن!» دەپ اياقتايتىن ارىپتەس ءىنىمىزدىڭ سول حابارىنىڭ تۇراقتى كورەرمەنىنىڭ ءبىرىمىز.
سونداي كەزەكتى حاباردىڭ ءبىرى تاياۋدا قازاقتىڭ بەلگىلى اقىن قىزى اقۇشتاپ باقتىگەرەەۆانىڭ «مەنىڭ فاريزام» اتتى كىتابىن وقىرماندارعا تانىستىرىپ, تالقىلاۋعا ارنالعان ەكەن. بىردەن ايتا كەتەيىك, حابار ەش قوسپاسىز, تابيعيلىعىمەن ۇنادى.
ارينە, اركىمنىڭ ءوز ابايى, ءوز اۋەزوۆى بولۋى – تابيعي زاڭدىلىق. مىنا جاڭا شىعارما دا سول قاعيدانى ەسكە سالىپ تۇرعانداي. مۇنى كىتاپ اۆتورى ەسكەرتىپ ءوتتى. اقىن دا – پەندە, ەت پەن سۇيەكتەن جارالعان جان. فاريزا اقىن شىن مانىندە ءوز باقىتىن ولەڭنەن تاپتى. ونىڭ ەسىمى ەل ەسىندە. مۇنى حابارعا قاتىسقان قوناقتار دا تىلگە تيەك ەتتى.
جۇرگىزۋشى سۇحباتتاسىن اڭگىمەگە تارتا وتىرىپ, ادەتتەگىدەي ءبىر تاقىرىپتان ەكىنشىسىنە شەبەرلىكپەن جەتەلەي ءبىلدى. بۇل دا ونىڭ كورەرمەننىڭ تانىم كوكجيەگىن كەڭەيتىپ, رۋحاني ءنار بەرۋدەگى وزىندىك ەرەكشەلىگى دەر ەدىك. باعدارلاما وسىنىسىمەن دە قۇندى.
كارىباي امزە ۇلى,
ەڭبەك ارداگەرى
تۇركىستان وبلىسى
