تاڭ بوزارعاننان اتقا قونعان كوكپارشىلار ۇزىندىعى – 220, ەنى 70 مەترلىك اۋماقتا جاتتىعۋلارىن باستاپ كەتكەن. ات سپورتىنا بيىل العاش رەت ارنايى جاساقتالىپ, قۇم توسەلگەن الاڭنىڭ شاڭىن شىعارعان كوكپارشىلاردىڭ تاڭعى جاتتىعۋلارى قىزعان. سايدىڭ تاسىنداي ىرىكتەلگەن تاقىمى مىقتى, بىلەكتى دە جۇرەكتى جىگىتتەردىڭ جىگەرلى ويىندارى, تارتىسقا تولى قيمىل-قوزعالىستارى قىزىقتىرىپ قانا قوماي, دەلەبە قوزدىرادى. كوك «سەركەنى» تاقىمداعان كوكپارشىلاردىڭ دودالى جارىستا توپ جارىپ, ۇزدىك شىعۋىنا كوكپاردان ۇلتتىق قۇرامانىڭ باس باپكەرى اقىلباي مانكەەۆ, تاجىريبەلى جاتتىقتىرۋشىلار ەركەباي وماربەك پەن نۇرداۋلەت مومىنوۆ بىرلەسە شىڭداپ, شيراتىپ جاتىر. ءسويتىپ, ەلوردا تورىندە وتەتىن تارتىستى باسەكەدە ەلىمىزدىڭ ابىرويىن اسقاقتاتىپ, ۇلتتىق سپورتتىڭ ۇپايىن تولىقتىرۋدى دىتتەگەن سايىپقىران سپورتشىلاردىڭ جاتتىعۋ جۇمىستارىنا جان-تانىمەن كىرىسكەنى بايقالادى.
«بۇل – ءبىزدىڭ بەسىنشى جاتتىعۋىمىز. ەكى ايدان بەرى بەلسەندى دايىندالىپ جاتىرمىز. سپورتشىلارىمىز تاڭعى ساعات 6-دان سپورتزالدا جاتتىعۋلارىن باستايدى. ودان كەيىن اتتارىن باپتايدى, تارايدى, دەنەسىن قىزدىرىپ, جۇرگىزەدى. تۇستەن كەيىن تاعى دا 2 ساعاتتىق جاتتىعۋلارىن جاساپ, فيزيكالىق تۇرعىدا شىنىعادى. بۇگىن كوكپارعا دايىندىقتى تاڭعى 5-تەن باستادىق, سەبەبى كۇن قىزىپ كەتسە, اتتارعا قيىن بولادى», دەدى كوكپاردان قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى نۇرداۋلەت مومىنوۆ.
الاڭدا ۇلتتىق قۇرامانىڭ 24 مۇشەسى جاتتىعىپ ءجۇر. ولاردىڭ 12-ءسى كوكپارعا, ياعني شەڭبەرگە شاپسا, ەكىنشى جارتىسى – قازاندىققا سالىم سالاتىن كوكبورىدەن سىنعا تۇسەتىندەر. ات جالىندا وينايتىن سپورتشىلار ۇلتتىق ويىننىڭ وسى 2 ءتۇرى بويىنشا الما-كەزەك شەبەرلىكتەرىن شىڭداپ, جاتتىعادى. دەسە دە ويىنعا قاتىساتىن ات پەن ادامدى باپتاپ جۇرگەن باپكەرلەردىڭ كوڭىلىن الاڭداتاتىن ماسەلە جوق ەمەس.
«شەڭبەرگە شاباتىن قۇرامدا ەڭ مىقتى سپورتشىلارىمىز بار. كوكپاردىڭ بۇل ءتۇرى بىزگە ىڭعايلى, 10 جىلدان بەرى ويىنشىلارىمىز سوعان توسەلدى. ال قىرعىز باۋىرلاردىڭ كوكبورىسىنە «وسالدىق تانىتىپ الامىز با؟» دەگەن وي قىلاڭ بەرمەي قالمايدى. سەبەبى 2016 جىلى سوڭعى رەت كوكبورىگە قاتىستىق, سودان بەرى بۇل ويىننان قول ءۇزىپ قالدىق. وعان قوسا اتتارىمىز دا قازاندىققا بارىڭقىرامايدى, بەيىمدەلمەگەن. سوعان بارىنشا ارەكەت ەتىپ, اتتاردى ۇيرەتىپ جاتىرمىز. ءبىزدىڭ قۇراما ەڭ ءبىرىنشى قازاندىق ويىنى باستالعان كەزدە قىرعىز اعايىنداردان 3 جىل جەڭىلگەنبىز. ويتكەنى اتىمىز دايىن بولمادى, ات ۇيرەتۋ قيىنعا سوقتى. سودان سوڭ عانا جەڭىسكە جەتكەن ەدىك. قازاندىققا ات كەلتىرۋ وتە ماڭىزدى. وسى سەبەپتى كوكبورىگە قاتىساتىن ويىنشىلار قۇرامى ۇلان بايتورەەۆ, اسقار وڭعارباەۆ, بەكبولات شەكەربەكوۆ سىندى ارداگەر-شاباندوزدارمەن تولىعىپ, قارسىلاستارعا ەسە جىبەرمەۋگە كۇش سالادى», دەدى ن.مومىنوۆ.
ەل نامىسىن قورعايتىن ۇلتتىق قۇراماداعى سپورتشىلاردىڭ ەڭ ۇلكەنى 45-تە بولسا, كىشىسى ەرنات ءمالىمباي – 23 جاستا. بۇگىندە ەسىمى ەلگە تانىلعان, ۇلتتىق قۇرامانىڭ ماقتانىشىنا اينالعان كوكپاردان ازيا چەمپيونى شابۋىلشى قۇرمانبەك تۇرعانبەك, كوكپاردان قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن سپورت شەبەرى ابىلايحان نىشانبەك, سونداي-اق ارمان جامالبەكوۆ, مەيرامبەك ءابدۋ, ەسجان قۇرمانباي, داۋلەت ايتان باستاعان قورعانىستاعى, جارتىلاي قورعانىستاعى, جەكپە-جەكتەگى شاشاسىنا شاڭ جۇقتىرماس شاباندوزداردىڭ قاي-قايسىسى دا وسال ەمەسىن, رۋحتانعاندا كەنتاۆر كەيپىنە ەنەتىن قايسارلىعىن تىلگە تيەك ەتكەن جاتتىقتىرۋشى ن.مومىنوۆ جەڭىسكە جەتۋ ءۇشىن, ەڭ الدىمەن, اۋىزبىرلىك, ءوز-وزىنە سەنىمدىلىك, تاباندىلىق پەن ءور مىنەز كەرەگىن اشىپ ايتتى.
جىلقى جانۋارى وتە سەزىمتال ەكەنى بەسەنەدەن بەلگىلى. ولاردىڭ كوڭىل كۇيى مەن قاس-قاباعىنا, جاي-كۇيىنە قاراپ, بابىن كەلتىرەتىن مۇرات جاپانوۆ باستاعان 5 سەيىس قاراماعىنداعى اتتاردى جارىسقا جاراتىپ ءجۇر. كۇندەلىكتى جەم-ءشوبىن بەرىپ, ۋاقتىلى سۋارۋ, دەنەسىن تاراپ, اياعىن جۋ سىندى شارۋالارىن شاشاۋ شىعارماي اتقارىپ كەلەدى.
«شابىس اتتارىنا ايرىقشا كۇتىم كەرەك. كوكپار كەزىندە ۇرىلىپ-سوعىلعاننان كوپ جاراقات الادى. ءسىڭىرى سوزىلىپ, اياقتارى كەسىلەتىن كەزدەرى بولادى. ۋاقتىلى كومەك كورسەتىلىپ, ەم-دوم جاسالادى. ازىرگە ونداي پروبلەما جوق. اتتاردىڭ جاتتىعۋعا شىعۋى مەن ودان سوڭعى تىنىعۋىنىڭ دا وزىندىك ەرەجەسى بار. ونى شاباندوزدار جاقسى مەڭگەرگەن, مىسالى, شابىستان سوڭ اتتىڭ جۇرەك سوعىسى ءبىر قالىپقا كەلگەنشە ءجۇرىسىن توقتاتۋعا بولمايدى. جارىسقا شىعار الدىندا مولشەرمەن ازىقتاندىرۋ قاجەتتىگىن قاپەردە ۇستايمىز. جارىستان سوڭ اتتاردىڭ ازىعىنا تابيعي قورەكتىك دارۋمەندەر قوسىپ, كۇش-قۋاتىنىڭ قالپىنا كەلۋىنە كومەكتەسەمىز», دەيدى 5 جىلدان بەرى قىزمەت ەتىپ كەلە جاتقان ۆەتەرينار ەربولات ايدارالى.
بابىنداعى ات باق جاندىرارى ءسوزسىز. جاراۋى كەلىسكەن جۇيرىكتەر مەن تىزگىن ۇستاعان قايسار شاباندوزدارىمىز V دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىندا كوك تۋىمىزدى كوكتە جەلبىرەتەرىنە سەنىمىمىز زور.
الماتى وبلىسى
