سۇحبات • 13 تامىز, 2024

جومارت سابىرجان ۇلى: اسىق اتۋ – ۇلتتىق ويىننىڭ قاينارى

360 رەت
كورسەتىلدى
9 مين
وقۋ ءۇشىن

استانا قالاسىندا 8-13 قىركۇيەك ارالىعىندا وتەتىن V دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىندا سپورتشىلار 21 سپورت تۇرىنەن دوداعا قوسىلادى. بۇعان دەيىن ءتورت مارتە ۇيىمداستىرىلعان ەتنوسپورت الامانىنا قازاقتىڭ اسىق ويىنى قوسىلعان جوق. بيىل تۇڭعىش رەت دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىندا مەرگەندەر اسىق اتۋ سىنىنان دا دوداعا تۇسەدى. اسىق اتۋ فەدەراتسياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى, تۇڭعىش پرەزيدەنتى, بۇگىندە ۇلتتىق قۇرامانىڭ باس باپكەرى قىزمەتىن اتقاراتىن قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى جومارت سابىرجان ۇلىنان ايتۋلى الامانعا ازىرلىك بارىسىن سۇرادىق.

جومارت سابىرجان ۇلى: اسىق اتۋ – ۇلتتىق ويىننىڭ قاينارى

– دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىن­دارىنىڭ باستالۋىنا دا ساناۋلى كۇن قالدى. اسىق اتۋ ويىنىنان العاش رەت دودا وتەدى, مەرگەندەرىمىزدىڭ دايارلىعى قالاي؟

– بۇعان دەيىن ءتورت رەت ۇيىمداستىرىلعان دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىنا اسىق اتۋ سايىسىن ۇسىنعانىمىز­بەن قابىلداعان جوق. ءتىپتى 2022 جىلى تۇر­كيانىڭ يزنيك قالاسىندا وتكەن ءىV دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىنىڭ تىزىمىنە ەنگەنىمەن, سايىس جاقىنداعاندا تۇرىك تاراپى بىرنەشە سپورت ءتۇرىن قىسقارتىپ, تەك 8 سايىس بويىنشا عانا وتكىزدى. سوندا ءبىزدىڭ اسىق اتۋ عانا ەمەس, قىرعىزدىڭ وردو ويىنى دا قىسقارىپ قالدى. بۇل جولى ءوز ەلىمىزدە, ەلوردامىزدا وتەتىن الاماندا مەرگەندەر اسىق اتۋ عانا ەمەس, بەس اسىقتان دا سايىسقا تۇسەدى. كوشپەلىلەر ويىندارىندا جاقسى ناتيجە كورسەتۋ ءۇشىن قۇراما كوماندا مۇشەلەرى ءتورت رەت وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارىن وتكىزدى. اتاپ ايتساق, اسىق اتۋ سپورتىنان وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارى الماتى, شىمكەنت, ششۋچينسك قالالارىندا بولسا, قىرعىزدىڭ وردو ويىنىنان شولپان-اتا قالاسىندا ءوتتى. ەندى الدىمىزدا 27 تامىز – 6 قىركۇيەك ارالىعىندا استانادا سوڭعى وقۋ-جاتتىعۋ جيىنى وتەدى. كوشپەلىلەر ويىندارىندا اسىق اتۋ مەن بەس اسىقتان چەمپيوندىق اتاققا يە بولامىز دەگەن ماقساتىمىز بار. ال قىرعىزداردىڭ وردو ويىنىنان كەم دەگەندە كۇمىس مەدالعا يە بولامىز دەگەن مەجە قويىپ وتىرمىز.

– سوندا وردودان ءبىزدىڭ مەرگەندەر­دىڭ چەمپيوندىققا الەۋەتى جەتپەي مە؟

– قىرعىزدىڭ بايىرعى ءتول ويىنى بولعاندىقتان دا ونىڭ ەرەجەسى, ويناۋ ءتارتىبى تىم كۇردەلى. ءبىزدىڭ سپورتشىلار قىرعىزستاندا وسى ەلدىڭ وردوشىلارىمەن بىرلەسكەن وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىن وتكىزگەندە ءبىراز جايتقا قانىقتى. ارينە, چەمپيون اتانۋعا بار كۇشىمىزدى سالامىز, دەگەنمەن ولار وردودان وڭاي جەڭىلە قويمايدى. ال اسىق اتۋ مەن بەس اسىقتان ءبىز نامىستى قولدان بەرمەي جەڭىسكە جەتۋگە بارىمىزدى سالامىز. وردودان قىرعىزدار عانا ەمەس, تاجىكتەر دە تەگەۋرىندى.

– تاعى ءبىر اقجولتاي جاڭالىق, دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىن­دارى­نىڭ اياسىندا اسىق اتۋدان الەم چەمپيو­ناتى وتەدى ەكەن.

– دۇرىس ايتاسىز, اسىق اتۋدان, بەس تاس, قىرعىزدىڭ وردوسىنان سايىس وتكەن سوڭ استانا قالاسىندا كوشپەلىلەر ويىندارىنا قاتىسقان كوماندالار اراسىندا اسىق اتۋدان تۇڭعىش رەت الەم چەمپيوناتى ۇيىمداستىرىلادى.

ۇلتتىق ويىنىمىز اسىق اتۋدى ەتنوسپورت دەڭگەيىنە كوتەرىپ, دامىتۋ ءۇشىن اتقاراتىن شارۋا وتە كوپ. ءتول ونەرىمىزدى ناسيحاتتاۋ قاشاندا ماڭىزدى. اسىق اتۋ سپورتىن شەتەلدەردە دامىتۋدى قولعا الۋ ماقساتىندا يسپانيامەن, رەسەيدىڭ ساحا رەسپۋبليكاسىمەن مەموراندۋمعا قول قويدىق. تۇرىكتەرمەن, رۋمىندارمەن, قىرعىز, موڭعولدارمەن بايلانىسىمىز جاقسى. بيىل اشىلعان حالىقارالىق فەدەراتسيا وسى ماسەلەنى ناقتى قولعا الۋ كەرەك. سول كەزدە اسىق سپورتىن الەم بويىنشا دامىتۋعا بولادى. كوشپەلىلەر ويىندارىنا بۇگىنگى تاڭدا اسىق اتۋدان 17 مەملەكەت وكىلدەرى قاتىساتىنىن راستادى. بۇل – قۋانارلىق جايت. الەمدە اسىق ويىنىمىزدى ۇيرەنىپ, مەڭگەرۋگە ۇمتىلۋشىلار قاتارى ارتىپ كەلەدى.

ۇلتتىق ويىنىمىزدى دامىتۋدىڭ ءتيىمدى تۇسى مەن ارتىقشىلىعى كوپ. اسىق اتۋ سپورتى شىعىندى از قاجەت ەتە­تىن, قولجەتىمدى سپورت ءتۇرى بولعاندىق­تان بۇقارالىق سپورت تۇرىنە اينالدىرۋ مىن­دەتى الدىمىزدا تۇر. بيىل 5 مامىردى ەلىمىز بويىنشا اسىق كۇنى ەتىپ بەلگىلەپ, سول كۇنى حالىق بولىپ اسىق وينادى. 5 شىلدە كۇنى اقتوبە قالاسىندا «قازاقستان بارىسى» ءتۋرنيرى سەكىلدى اسىق اتۋدان «الاش ساقاسى» رەسپۋبليكا­لىق ءتۋرنيرىن جوعارى دەڭگەيدە وتكىزدىك. ول ءتۋرنيردىڭ الدىمەن اۋداندىق, وبلىستىق كەزەڭدەرى ءوتىپ, ءار وبلىستان جەڭىمپاز اتانعان ەكى ادام اقتوبە قالاسىندا وتەتىن سوڭعى فينالدىق ويىنداردا باق سىنادى. سونىمەن قاتار حالىقارالىق اسىق اتۋ فەدەراتسياسى­نىڭ قولداۋىمەن 25 قازاندا استانا قالاسىن­دا رەسپۋبليكالىق تۋرنير وتپەك. مۇ­نىڭ ءبارى – ۇلتتىق ويىنىمىز اسىق اتۋ سپور­تىن دامىتۋ باعىتىندا جاسالىپ جاتقان يگى ىستەر.

– دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىنا قاتىساتىن مەرگەندەر چەم­پيون اتانسا, قاندايدا ءبىر سپورتتىق اتاق بەرىلە مە؟

– اسىق اتۋدان جانە بەس اسىقتان بۇعان دەيىن حالىقارالىق دودالاردىڭ شوقتىقتىسى دەپ الەم كۋبوگىن ايتۋعا بولادى. مىنە, سول الاماندا قۇرالايدى كوزگە اتقان قول مەرگەندەرىمىز حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى اتاعىن الدى. بۇدان بىلاي الەم كۋبوگى, الەم بىرىنشى­لىگى, دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىن­دا چەمپيون اتانعان سپورتشىلارعا حالىق­ارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى اتاعى بەرىلەدى. ال قازاقستان چەمپيوناتىن­دا جەڭىسكە جەتكەن مەرگەن سپورت شەبەرى ­اتانادى.

– اسىق اتۋ ويىنى يۋنەسكو-نىڭ ماتەريالدىق ەمەس مادەني مۇرا­لار تىزىمىنە ەندى. وعان دا كۇش سال­عانىڭىزدى بىلەمىز. الەمدىك ۇيىمنىڭ اسىق اتۋ ويىنىنىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرەتىنى ءسوزسىز عوي...

– مۇنىڭ بىردەن-ءبىر ارتىقشىلى­عى – يۋنەسكو ءوزىنىڭ قورعاۋىنا الادى. كەلەشەكتە ۇلتتىق ويىن, ەتنوسپورت تۇر­لەرىن وليمپيالىق ويىندار­دىڭ باعدار­لاماسىنا ەنگىزۋگە كۇش سالعان­دا ەڭ الدىمەن يۋنەسكو-نىڭ ماتەريال­دىق ەمەس مادەني مۇرالار تىزىمىنە ەنگەن سپورت تۇرلەرىنە باسىمدىق بەرىلە­دى. مۇنداي جەتىستىككە جەتۋ وڭاي بول­عان جوق. بىلتىر اسىق اتۋ فەدەراتسياسى­نىڭ باسشىلىعىنا ەلشىل ازامات اسلان سۇل­تانوۆتىڭ تاعايىندالۋى جۇ­مىستىڭ كوشەلى جۇرگىزىلۋىنە سەپ­تىگىن تيگىزىپ كەلەدى. بۇگىندە ەلىمىزدە اسىق اتۋمەن تۇراقتى شۇعىلداناتىنداردىڭ قاتارى 88 911 ادامعا جەتتى. كۇن سايىن ولاردىڭ قاتارى ارتىپ كە­لەدى. قازاقستاندا شتاتتاعى جات­تىقتىرۋشىلار سانى – 1 199. وسى كۇنگە دەيىن ەلىمىزدە اسىق اتۋ سپورتىنان 70-كە جۋىق سپورت شەبەرى شىقسا, 8 مەرگەنىمىزدىڭ ەنشىسىندە حالىقارالىق دارە­جەدەگى سپورت شەبەرى دەگەن اتاق بار.

– بىلتىر اسىق اتۋدان الەم كۋبو­گى رۋمىنيادا ءوتتى. وسى دودادا ولجا سالعان جەرلەستەرىمىزگە حالىق­ارا­لىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى اتاعى بەرىلدى مە؟

– ءيا, رۋمىنيانىڭ كونستانتسا قالا­سىندا وتكەن الەم كۋبوگىندە اسىق اتۋدان ەلىمىزدىڭ ەرلەر مەن ايەلدەر قۇراماسى دا جەڭىسكە جەتتى. ۇلتتىق قۇراماداعى مەرگەندەرىمىز وسى تولايىم تابىسىنىڭ كورسەتكىشى ناتيجەسىندە حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى ءنورماتيۆىن ورىندادى. بۇدان باسقا دا حالىقارالىق تۋرنيرلەر وتكىزۋ ارقىلى ۇلتتىق ويىنى­مىز اسىق اتۋ مەن بەس اسىقتى جانداندىرىپ وتىرمىز. بىلتىر گەرمانيانىڭ كەلن قالاسىندا وتكەن حالىقارالىق تۋر­نير­دە ەلىمىزدىڭ ايەلدەر قۇراماسى ­1 التىن, 1 قو­لا مەدال ولجالادى. سونىمەن قاتار تۇركيانىڭ انتاليا قالاسىندا وتكەن ەۋرازيا كۋبوگىنە ەرلەرىمىز ەكى قۇرامدا قاتىسىپ, التىن مەن قولا مەدال يەلەنسە, بەس اسىقتان ۇلتتىق قۇرامانىڭ نەگىزگى ويىنشىلارى چەمپيون اتانىپ, قوسالقى قۇرام ويىنشىلارى كۇمىسپەن كۇپتەلدى.

– اسىق اتۋ ويىنىن مەكتەپ باع­دار­لاماسىنا ەنگىزۋ ماسەلەسى دە قوز­عالىپ ەدى. ءتىپتى استانانىڭ بىرنەشە مەكتەبىندە وقۋ پاندەرىنە قوسىمشا رەتىندە قوسىلعانىن دا بىلەمىز.

– بىلتىر اسىق اتۋ فەدەراتسياسى ءار جاس ەرەكشەلىگى بويىنشا التى قازاقستان چەمپيوناتىن ۇيىمداستىرىپ, قازاقستان كۋبوگىن ەكى مارتە وتكىزدى. ۇلتتىق مەكتەپ ليگاسى اياسىندا مەكتەپ وقۋشىلارى مەر­گەندىگىن سىناسا, مۇعالىمدەر ارا­سىندا رەسپۋبليكالىق سپارتاكيادا ءوتتى. ­17 قاراشا كۇنى وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى­نىڭ قولداۋىمەن ء«تورت توقسان – ءتورت ونەر» چەللەندجى ءوتىپ, ءبىر مەزگىلدە ەلىمىز ­بو­يىنشا 3 ميلليون وقۋشى اسىق وينادى. وسى سپورتتىق ويىنىمىزدىڭ وركەن جايۋىنا بىلتىر 1 قاراشادا ەلىمىزگە رەسمي ساپارمەن كەلگەن فرانتسيا پرەزيدەنتى ەممانۋەل ماكرون مەن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قولىنا ساقا ۇستاپ اسىقتى كوزدەي اتۋى دا وراسان دەمەۋ بولىپ, بۇقارالىق سيپات الۋىنا سەرپىن بەردى. الدا اتقاراتىن شارۋا, ارقالايتىن جاۋاپكەرشىلىك مول, تەك تىنىمسىز تەر توگىپ ەڭبەك ەتۋ كەرەك. بىلە بىلسەك, اسىق اتۋ ويىنى – بارلىق ۇلتتىق سپورتتىڭ باستاۋى, قاينارى. سەبەبى ءار بالا باۋىرىن كوتەرىپ, قادامىن قاز باسقان كەزدەن باستاپ الدىمەن اسىق ويناپ مەرگەندىككە, ەپتىلىككە, ابجىلدىككە باۋليدى ءوزىن. سوندىقتان ۇلتتىق ويىنىمىزدى ناسيحاتتاۋ, دامىتۋ – بارشامىزعا امانات. اسىق ويناعان بالا قولىنىڭ موتوريكاسىن دامىتىپ, سەزىمتالدىق قابىلەتى نىعايادى.

 

اڭگىمەلەسكەن –

قۋانىش نۇردانبەك ۇلى,

«Egemen Qazaqstan»

سوڭعى جاڭالىقتار