فوتو:azattyq-ruhy.kz
تارازدان 300 شاقىرىمداي جەردەگى مويىنقۇم نەگىزىنەن شولەيتتى ايماق سانالادى. الايدا مۇندا دا مال شارۋاشىلىعىن ورىستەتۋگە مۇمكىندىك بار. ماسەلەن, بىرلىك اۋىلىندا «بايباراق-اگرو» كووپەراتيۆى قۇرىلعان. وعان ازىرگە 30-دان استام ادام بىرىككەن. «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسى اياسىندا 35,8 ملن تەڭگەگە 20-عا جۋىق اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى ساتىپ الىنىپ, اۋىلعا قىزمەت كورسەتىپ جاتىر. 400 گەكتار شابىندىق جەردەن ءىرى قارا, ۇساق مالعا قاجەتتى ازىق دايىندالادى. اۋدان تۇيە شارۋاشىلىعىن جۇرگىزۋگە قولايلى. بىراق شارۋالار ازىرگە ەت پەن شۇبات وندىرۋمەن شەكتەلىپ كەلەدى.
اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆىنىڭ قىزمەتىمەن تانىسقان ۆيتسە-پرەمەر تامارا دۇيسەنوۆا اۋىل تۇرعىندارىنا تاۋارلى نەسيە بەرۋ تەتىگىن قاراستىرۋ تۋرالى اتاپ ءوتتى.
«تەك شاعىن نەسيە ارقىلى كوپ تۇيە الۋ مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان اگروونەركاسىپ كەشەنىندە تاۋارلى نەسيە تەتىگىن پايدالانۋ ماڭىزدى. ەلىمىزدە اتالعان تاجىريبەنىڭ ءساتتى جۇزەگە اسىپ جاتقان مىسالى جەتەرلىك. جامبىل وڭىرىندە ساقتاندىرۋ تەتىگىن ەنگىزۋ ۇسىنىلىپ وتىر. بۇل تەتىك بارلىق تاراپ ءۇشىن ءتيىمدى دەپ سانايمىن», دەدى ۆيتسە-پرەمەر.
تۇيە شارۋاشىلىعىن جۇرگىزۋگە قولۇشىن سوزۋعا دايىن باسقا وڭىرلەردەن كەلگەن كاسىپكەرلەر بار. ماسەلەن, الماتى وبلىسىندا 5 مىڭ تۇيە اسىراپ, ونىڭ ونىمدەرىن تەرەڭ وڭدەۋمەن اينالىساتىن «داۋلەت-بەكەت» سەرىكتەستىگى جۇمىس ىستەيدى.
«تۇيە شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىنا بارىنشا كۇش سالۋ قاجەت. ەگەر جەرگىلىكتى تۇرعىندار نيەت بىلدىرسە, 100 تۇيە بەرىپ, ونى باپتاۋعا قاجەتتى كەڭەس بەرۋگە ءازىرمىز. مۇندا تۇيە ءسۇتىن وڭدەۋگە قاجەتتى شاعىن زاۋىت سالۋعا دا جاردەمدەسە الامىز», دەيدى سەرىكتەستىك يەسى سىدىق داۋلەتوۆ.
شۋ اۋدانىندا ۆيتسە-پرەمەر اۋىلدىق بيزنەستى دامىتۋدىڭ وندىرىستىك باعىتىمەن تانىستى. بىرلىكۇستەم اۋىلىنىڭ تۇرعىنى نۇرزات قوشقارباەۆ بىرنەشە جىلدان بەرى كىرپىش شىعارۋ ىسىمەن اينالىسىپ, كۇنىنە مىڭعا جۋىق داناسىن ءوندىرىپ كەلگەن. مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا 8,6 ملن تەڭگە كولەمىندە نەسيە الىپ, ءوندىرىس قۋاتىن ەكى ەسە ارتتىرىپ وتىر.
«قازىر كۇنىنە 2 000 دانا شىعارۋعا قاۋقارلىمىز. بۇعان دەيىن 2 ادام جۇمىس ىستەپ كەلگەن ەدى, بۇگىندە 8 قىزمەتكەر بار. ونىمگە سۇرانىس جوعارى. شۋدان بولەك, مويىنقۇم, مەركى, قورداي اۋداندارىنان تاپسىرىستار كوپتەپ كەلەدى», دەيدى كاسىپكەر.
ال قوراعاتى اۋىلىنىڭ تۇرعىنى نۇرعالي جەكسەنبيەۆ جۇبايىمەن بىرگە تىگىن تسەحىن اشقان. كەرەكتى قۇرىلعىلار ساتىپ الىپ, جەرگىلىكتى بالاباقشالارعا قاجەتتى توسەك جابىندارى, جاستىق قاپتارىن تىگىپ, ساتىپ وتىر. كاسىبىن كەڭەيتۋدى ماقسات ەتەدى. الايدا تىگىنشى تابۋدا قيىندىقتار تۋىنداپ وتىر. جەرگىلىكتى اكىمدىك بۇل ماسەلەنى مانساپ ورتالىعى ارقىلى ماماندار وقىتۋ جاعىنان قولداۋ كورسەتىپ جاتىر.
ۆيتسە-پرەمەر جوبالاردى وڭ باعالاپ, تۋىنداعان ماسەلەدە مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ تەتىكتەرىن ءتيىمدى پايدالانىپ, اۋىلدىق جەرلەردە ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن قالاي جاقسارتۋعا بولاتىنىن تىلگە تيەك ەتتى.
«قازىرگى تاڭدا «كۇمىس جاس» باعدارلاماسى جۇزەگە اسىپ جاتىر. ودان بولەك, مەملەكەت تاراپىنان سۋبسيديالاناتىن الەۋمەتتى جۇمىس ورىندارى تەتىگى بار. جاستار پراكتيكاسى جوباسىن دا قاراستىرۋ قاجەت. جالپى العاندا اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تۇرمىسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان بىرقاتار قولداۋ شاراسى بار. ولار تۋرالى كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ قاجەت», دەپ اتاپ ءوتتى ت.دۇيسەنوۆا.
جامبىل وبلىسىندا «اۋىل اماناتى» جوباسى اياسىندا جەرگىلىكتى تۇرعىندارعا اۋىل شارۋاشىلىعىن جۇرگىزۋ داعدىلارى ۇيرەتىلەدى. بۇل باعىت نەگىزىنەن «قارىزسىز قوعام» جوباسى قاتىسۋشىلارىنا باعىتتالعان. ماسەلەن, «Amanat» پارتياسىنىڭ باستاماسىمەن مەركى اۋدانىندا «اگروساۋات» اتتى اگروبىلىكتىلىك ورتالىعى اشىلدى. نىساندا ەگىن, قۇس جانە مال شارۋاشىلىعىن جۇرگىزۋگە قاتىستى تەوريالىق جانە تاجىريبەلىك كۋرستاردى اقىسىز نەگىزدە وقىتۋ ۇيىمداستىرىلعان.
پارتيا حاتشىسى ەلدار جۇماعازيەۆ مۇنداي ورتالىقتاردىڭ اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تابىسىن ارتتىرۋ ءۇشىن ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. ءوز كەزەگىندە تامارا دۇيسەنوۆا باستامانى جوعارى باعالاپ, ونى ودان ءارى قاراي كەڭىنەن تاراتۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.