وسىعان بايلانىستى جايىق-كاسپي وبلىسارالىق باسسەيندىك بالىق شارۋاشىلىعى ينسپەكتسياسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى مەن جەرگىلىكتى تۇرعىندار بالىق شاباعىن قۇتقارۋدى جالعاستىرىپ جاتىر. ينسپەكتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايتۋىنشا, اتىراۋ قالاسىنان رەسەيدىڭ استراحان وڭىرىمەن شەكاراعا دەيىن قاتىنايتىن تاسجول بويىنداعى كانال جاعالاۋىنان قارابالىق تۇقىمداس بالىقتىڭ 2-3 دانادان ولەكسەسى بايقالعان.
«جولداعى اۆتوكولىك كوپىرىنىڭ وڭ جاعىندا 1 شاقىرىمداي قاشىقتىقتاعى سارىوزەك كانالى جاعالاۋىندا ءتىرى بالىق شاباقتارى وتە كوپ. ال قىزىلجار ەلدى مەكەنى تۇسىندا كانال بويى جارىلىپ, كوپ مولشەردەگى سۋ دالاعا جايىلىپ جاتىر. اۋا تەمپەراتۋراسىنىڭ ىسۋىنا بايلانىستى سۋدى توقتاتۋ كەرەك», دەپ حابارلادى وبلىسارالىق ينسپەكتسيا.
ال 21 شىلدەدە الەۋمەتتىك جەلىدە ماحامبەت اۋدانىنداعى بەيبارىس اۋىلى ماڭىنداعى سارىوزەك كانالىندا بالىق قىرىلعانى تۋرالى اقپارات تارادى. بۇل جونىندە مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا, سونداي-اق عىلىمي مەكەمەلەرگە جەدەل حابار بەرىلگەن.
جايىق-كاسپي وبلىسارالىق باسسەيندىك بالىق شارۋاشىلىعى ينسپەكتسياسىنىڭ باسشىلىعى مەن ەكولوگيا دەپارتامەنتىنىڭ وكىلدەرى, بەيبارىس اۋىلدىق وكرۋگى, سونداي-اق عىلىمي ۇيىم مەن «قازسۋشار» رمك وكىلدەرىنەن قۇرالعان كوميسسيا بالىق قىرىلعان جەرگە باردى. شاباقتاردىڭ قىرىلعانى تۋرالى اقپارات راستالىپ وتىر. ولگەن شاباقتاردىڭ جالپى سالماعى – شامامەن 80 كگ. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار سانيتارلىق نورمالارعا سايكەس ولگەن شاباقتاردى جويدى. شاباقتاردىڭ قىرىلۋىنا سارىوزەك كانالىنداعى سۋدىڭ تايىزدانعانى سەبەپ بولعان. قازىر سۋدىڭ تەرەڭدىگى – 40-50 سم. اتىراۋ وبلىسى ەكولوگيا دەپارتامەنتى زەرتحانالىق زەرتتەۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن سۋ سىناماسىن الدى.
ينسپەكتسياعا قاراستى اتىراۋ بالىق ينسپەكتسياسى ءبولىمىنىڭ ماماندارى ارنايى اپپاراتتارمەن سۋداعى وتتەگى مولشەرىنە, سۋدىڭ تەمپەراتۋراسىنا تالداۋ جۇرگىزدى. سۋداعى وتتەگىنىڭ ۇلەسى – 3,1-3,8 مگ/دم³, سۋدىڭ تەمپەراتۋراسى – 29°C, تەرەڭدىگى – 60-70 سم.
جايىق-كاسپي وبلىسارالىق باسسەيندىك بالىق شارۋاشىلىعى ينسپەكتسياسىنىڭ باسشىسى نۇرلىبەك عايسيننىڭ ايتۋىنشا, ماحامبەت اۋدانىنىڭ بەيبارىس اۋىلىنىڭ اۋماعىنداعى سارىوزەك كانالىنان 520 مىڭنان اسا بالىق شاباعى قۇتقارىلعان.
«كوكتەمگى سۋ تاسقىنى سالدارىنان جايىق وزەنى ارناسىنان اسىپ, سارىوزەك كانالىنا قۇيىلعان. تاسقىن سۋمەن بىرگە كانالعا بالىق شاباقتارى تۇسكەن. ماۋسىم ايىندا جايىق وزەنىندەگى سۋ دەڭگەيى تۇراقتاندى. ال كانالدا تاسقىن سۋ, بالىق شاباقتارى جينالىپ قالعان», دەيدى نۇرلىبەك عايسين.
ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, كانالدا جينالعان بالىق شاباقتارىن تىرىدەي ساقتاپ قالۋ ءۇشىن ناسوس ارقىلى سۋ جىبەرىلىپ جاتىر. بالىق شاباقتارىن قۇتقارۋ جۇمىستارى جالعاسا بەرەدى.
«قۇتقارىلعان بالىق شاباقتارىنىڭ ءتۇرى – ءارالۋان. ماسەلەن, سازان, تابان, كوكسەركە, جايىن, موڭكە شاباقتارىنىڭ ورتاشا سالماعى – 12-14 گرامم. بيىلعى ماۋسىم ايىنان بەرى اتىراۋ وبلىسىنىڭ سۋ ايدىندارىنان 49 ملن 920 مىڭنان اسا بالىق شاباقتارى قۇتقارىلدى. ونىڭ ىشىندە قۇرمانعازى اۋدانىنىڭ اۋماعىنان – 39 ملن 900 مىڭ, يندەر اۋدانىنداعى سۋ ايدىندارىنان – 8 ملن 500 مىڭ, ماحامبەت اۋدانىنان – 1 ملن 520 مىڭ, اتىراۋ قالاسىندا 35,5 مىڭ دانا بالىق شاباعى قۇتقارىلىپ, جايىق وزەنىنە جىبەرىلدى», دەپ مالىمدەدى ن.عايسين.
اتىراۋ وبلىسى
