ايماقتار • 01 تامىز, 2024

قاراقۇرت نەگە قاپتادى؟

200 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

مۇنايلى وڭىردەگى يندەر, يساتاي, قۇرمانعازى اۋدانىندا قاراقۇرت قاپتادى. ۋلى جاندىكتىڭ زاردابى تۇرعىندارعا دا, ءتورت ت ۇلىككە دە ءتيدى. اسىرەسە يندەر اۋدانىنداعى ورلىك, كوكتوعاي, ەسبول جانە ەلتاي اۋىلىندا ءجيى بايقالعان.

قاراقۇرت نەگە قاپتادى؟

فوتو: istockphoto.com

رەسەيدىڭ استراحان وڭىرىمەن شەكاراداعى اتىراۋ وبلىسى­نىڭ قۇرمانعازى اۋدانىنىڭ تۇر­عى­نى قاراقۇرت شاققانىن بىلمەي قالعان. ونى امان الىپ قالۋ ءۇشىن بالقۇدىق اۋىلىنداعى دا­رى­گەرلەر استراحان وبلى­سىنىڭ دارىگەرلەرىن شاقىرتۋعا ءماجبۇر بولدى.

«بالقۇدىق اۋىلىنداعى اۋرۋ­حانا دارىگەرلەرى حارابالى اۋداندىق اۋرۋحاناسىنا حابارلاستى. ونداعى ەمدەۋ مەكەمەسى­نە 1970 جىلى تۋعان جەرگىلىكتى تۇرعىن جاندىكتىڭ شاعۋىنان كەيىن توكسيكالىق ۋلانۋمەن تۇس­كەن. جەرگىلىكتى تۇرعىندى قارا­قۇرت شاققانى جونىندە بول­جام جاسالعان. ەر ادامعا شۇ­عىل مامانداندىرىلعان مەدي­تسي­نالىق كومەك قاجەت بولدى. مۇنداي كومەك كورسەتە الاتىن بالقۇدىق اۋىلىنا ەڭ جاقىن ورنالاسقان مەديتسينالىق مەكەمە – حارابالى اۋداندىق اۋرۋ­حاناسى. بالقۇدىق اۋىلىنا رەا­نيماتسيا بريگاداسى اتتاندى. زارداپ شەككەن تۇرعىن اۋداندىق اۋرۋحانانىڭ جانساقتاۋ بولىمى­نە جەدەل جەتكىزىلدى», دەپ حابارلادى استراحان وبلىسىنىڭ دەن­ساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى.

حارابالى اۋداندىق اۋرۋحا­ناسىنىڭ دارىگەرلەرى ناۋقاسقا قاجەتتى ەمنىڭ ءبارىن جۇرگىزدى. ەكى كۇننەن كەيىن اتىراۋلىق ناۋقاس جانساقتاۋ بولىمىنەن پا­لاتاعا اۋىستىرىلعان. قازىر ونىڭ ومىرىنە ءتونىپ تۇرعان قاۋىپ جوق.

اتىراۋ وبلىستىق دەنساۋ­لىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ ءباسپا­سوز قىزمەتىنەن ءمالىم ەتكەندەي, وبلىستىق اۋرۋحاناعا تۇسكەن 13 ادامدى قاراقۇرت شاققانى انىقتالعان. ناۋقاستاردىڭ تور­تەۋى اۋرۋحانانىڭ جانساقتاۋ بولىمىنە جاتقىزىلىپ, تولىقتاي ەم-دوم شاراسىن الىپ شىققان. ال 9 ادامعا قاراقۇرتقا قارسى ەكپە سالىنىپ, امبۋلاتور­لىق ەم الۋعا جىبەرىلدى. وبلىس­تىق ­بالالار اۋرۋحاناسىنا 3 بالا ءتۇستى. ونىڭ ىشىندە 2 بالا جان­ساق­تاۋ بولىمىنە جات­قى­زىلىپ, دارىگەرلەردىڭ باقى­لاۋىنا الىنىپ وتىر. ءبىر بالاعا قاراقۇرتقا قارسى ەكپە سالىنعان.

«اۋدان ورتالىقتارىندا قا­را­قۇرت شاققان ءۇش جاعداي انىق­تالدى. ونىڭ بىرەۋى – يندەر, ەكىنشىسى – يساتاي, ال ءۇشىن­شى دەرەك قىزىلقوعا اۋدانىن­دا تىركەلدى. دارىگەرلەرگە جۇ­گىنگەن پاتسيەنتتەرگە العاشقى امبۋلاتورلىق كومەك كورسە­تىل­دى», دەپ مالىمدەدى باسقارمانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنەن.

وبلىستىق اۋىل شارۋا­شى­لىعى جانە جەر قاتىناستارى باسقارماسىنىڭ رەسمي وكىلى اق­تىلەك نۇروللاەۆانىڭ اي­تۋىنشا, بيىل قاراقۇرت كوبە­يىپ وتىر. اسىرەسە تۇرعىندار­دىڭ يەلىگىندەگى ويسىلقارا تۇقى­مىنا «جاۋداي» ءتيدى.

«وبلىس اۋماعىندا ماۋسىم-شىلدە ايلارىندا 485 تۇيەنى قاراقۇرت شاقتى. سونىڭ سالدارىنان 90 تۇيە شىعىن بولدى. سيمپتوماتيكالىق ەمدەۋ شا­رالارىنىڭ ناتيجەسىندە 306 جانۋار ساۋىقتى. ال 89 تۇيەگە ءالى دە ەمدەۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. قاراقۇرت شاققاننان ول­گەن­ مالدىڭ يەلەرىنە 65 ملن 211 مىڭ تەڭگە تولەندى», دەدى ا.نۇروللاەۆا. ونىڭ مالىمەتى­نە سۇيەنسەك, ۋلى جاندىكتەردىڭ ­شا­عۋىنىڭ الدىن الۋ, ەمدەۋ جانە ولگەن جانۋارلارعا وتەماقى تو­لەۋ بيۋدجەت قارجىسى ەسەبىنەن قاراستىرىلماعان. الايدا سوعان قاراماستان جەرگىلىكتى ۆەتەرينارلار ۋلى جاندىك شاققان مالدى ەمدەۋ شارالارىن كۇندەلىكتى جۇرگىزىپ جاتىر.

«ۋلى جاندىكتەردى جويۋدى بيۋدجەت قارجىسى ەسەبىنەن ات­قارىلاتىن ءىس-شارالار تىزبەسىنە قوسۋ جونىندە شارالار قابىل­داۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلى­عى مي­نيسترلىگىنە حات جولداندى. مال يەلەرىنە ۋلى جاندىكتەر كوپ تاراعان جايىلىمدا تۇيە, جىلقى جانە سيىردى جايۋدان باس تارتۋدى, اۋرۋ بەلگىلەرى بىلىن­گەن جانۋارلار تۋرالى جەدەل تۇر­دە ۆەتەرينارلارعا حابارلاۋ, سونداي-اق ەمدەۋ شارالارى جۇرگىزىلىپ جاتقان جانۋارلاردى كۇتىپ-باعۋ ەرەجەلەرىن قاتاڭ ساقتاۋ ەسكەرتىلدى», دەدى ا.نۇروللاەۆا.

 

اتىراۋ وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە