سۋلى, نۋلى كوكشەدە, كەڭ كوسىلگەن قورعالجىن دالاسىندا ايدىن شالقار از ەمەس. 1959 جىلى جارىق كورگەن «تىڭ ايماعىنداعى جەرۇستى سۋ قورلارى» دەپ اتالاتىن جيناقتا ءبىر عانا كوكشەتاۋ وڭىرىندە ۇلكەندى-كىشىلى 1 515 كول بار ەكەنى تايعا تاڭبا باسقانداي ەتىپ جازىلعان. مامانداردىڭ ەسەپتەۋىنە قاراعاندا, سول قيساپسىز كولدەردىڭ 1 320-سىنىڭ سۋى تۇششى بولعان ەكەن. ءدال قازىر سوقانىڭ تىسىمەن جونى جارالانىپ, جوتاسى جەرمەن جەكسەن بولعان دالادا قانشا كولدىڭ قالعانىن ەشكىم تاپ باسىپ ايتا المايدى. مىنە, تابيعاتقا دەگەن كوزقاراسىمىز وسىنداي.
بيىل پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن كوپشىلىكتىڭ قولداۋىنا يە بولعان «تازا قازاقستان» اكتسياسى تابيعاتتى تۇلەتۋگە سەپتىگىن تيگىزىپ جاتىر. اقمولا مەن سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىنىڭ بالىق ورىستەيتىن بىرنەشە كولىنىڭ جاعالاۋى اكتسيا بارىسىندا تاپ-تۇيناقتاي تازارتىلىپ, كۇل-قوقىستان ارىلدى. اكتسياعا 760 ادام قاتىستى. دەنى – ەرىكتىلەر, تابيعات پايدالانۋشىلار.
– جەرلەستەرىمىزدىڭ ءتول تابيعاتىمىزعا دەگەن جاناشىرلىق پەيىلى جاقسى ەكەن. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار يگىلىكتى ءىستى تياناقتى ۇيىمداستىرىپ, ۇلگى بولا ءبىلدى, – دەيدى «ەسىل» وبلىسارالىق باسسەيندىك بالىق شارۋاشىلىعى ينسپەكتسياسىنىڭ باسشىسى نىعمەت قاۋاشەۆ.
وسىنداي بىلەك بىرىكتىرىپ ىستەگەن ءىستىڭ ناتيجەسىندە كول جاعالاۋلارىنان 55 توننا قوقىس شىعارىلدى. ايدىنداردان زاڭسىز سالىنعان جۇزدەن اسا اۋ جينالىپ الىندى.
– مۇنداي اۋلاردىڭ تابيعاتقا تيگىزەر زالالى وتە كوپ. براكونەرلەردىڭ وسى ءبىر قارەكەتىنەن كەيىن كولدەگى بالىق قىرعىنعا ۇشىرايدى. كەيبىر قىتاي اۋلارىنىڭ ۇزىندىعى جۇزدەگەن مەترگە دەيىن جەتەدى. اكتسيا بارىسىندا جۇزەگە اسىرىلعان ءبىر شارۋا – وسى, – دەيدى ينسپەكتسيا باسشىسى.
بار جۇمىسقا 191 تەحنيكا پايدالانىلعان. جىل بويى كۇمىس كولدىڭ جاعالاۋىنا جينالىپ قالعان كۇل-قوقىستى تەز تازالاۋ وسىنداي مۇمكىندىك ارقىلى جۇزەگە اسىرىلدى. كول جاعالاۋلارىن تازارتىپ, بىتەلگەن بۇلاق كوزدەرىن ارشۋ, تارتىپكە كەلتىرۋ ىسىمەن بىرگە ادامداردىڭ تابيعاتقا دەگەن كوزقاراسىن وڭالتۋ شارالارى دا قولعا الىنىپتى. ينسپەكتسيا ماماندارى ءبىلىم وشاقتارى مەن جوعارى, ورتا ارناۋلى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرى مەن وقۋشىلارى اراسىندا مازمۇندى لەكتسيا وقىعان. مەملەكەتتىڭ تابيعاتقا قاتىستى ۇستانىمىن جان-جاقتى تالداپ, قورشاعان ورتاعا كەسەلىمىزدى تيگىزبەي, ساف كۇيىندە ساقتاپ قالۋعا تىرىسۋ بارشانىڭ پارىزى ەكەنىن ساناسىنا سىڭىرگەن.
ينسپەكتسيا باسشىسىنىڭ پىكىرىنە قاراعاندا, سۋ ايدىندارىن تابيعات پايدالانۋشىلارىنا بەرۋ وتە ءتيىمدى. ولار وزدەرىنە بەكىتىلىپ بەرىلگەن كولدەردى كۇتىپ ۇستايدى ءارى جۇرت بولىپ جۇمىلعان وسىنداي شارۋادا ايرىقشا بەلسەندىلىك تانىتىپ, ورتاق ىسكە مول ۇلەسىن قوسادى. يۋ.تيموشەنكو جەتەكشىلىك ەتەتىن «ينتەگراتسيا استانا» سەرىكتەستىگى, ا.ءليۋفتتىڭ «بىتىعاي» شارۋا قوجالىعى, جەكە كاسىپكەر گ.گۋسەۆسكيدىڭ ۇجىمى بەلسەنە جۇمىس ىستەگەن.
وسىلايشا, «تازا سۋ ايدىندارى» اكتسياسى شەڭبەرىندە كوكشەتاۋ مەن قورعالجىننىڭ كەڭ كوسىلگەن دالاسىنداعى شالقار كولدەر, بۇلقىنىپ اققان بۇلاقتار ءبىر تازالانىپ قالدى.
اقمولا وبلىسى
