فوتو: © Sputnik / الەكسەي مالگاۆكو
ەڭ اۋەلى ايتا كەتەرلىگى, «جول جىلى» اياسىندا تارباعاتاي اۋدانى اۋماعىنداعى وبلىستىق اقجار – شىلىكتى تاس جولىنىڭ 93-108 شاقىرىمدارى, ياعني ماڭىراق پەن بوزشا اۋىلدارىنىڭ اراسىنداعى 15 شاقىرىم جولعا ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارى باستالدى. بيىل ماڭىراق اۋىلىنان باستاپ بوزشا اۋىلىنىڭ بۇرىلىسىنا دەيىنگى 15 شاقىرىم جول اسفالتتالادى. كەلەر جىلى بوزشادان باستاپ, سارىولەڭ اۋىلىنىڭ بۇرىلىسىنا دەيىنگى 15 شاقىرىم جول (93-78 كم) ورتاشا جوندەۋدەن وتكىزىلمەك.
اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى تالانت باقىتبەك ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, وسى جىلى اقجار اۋىلى مەن ومبى – مايقاپشاعاي رەسپۋبليكالىق تراسساسىن جالعايتىن 18 شاقىرىم جولدىڭ ورتاشا جوندەۋ جۇمىسى اياقتالدى.
سونىمەن قاتار بيىل اقمەكتەپ پەن قاراسۋ اۋىلدارىنىڭ اراسىنداعى 12 كم جولعا, اقجار, تۇعىل, قابانباي, ماڭىراق, جەتىارال اۋىلدارىنىڭ كوشەلەرىنە اسفالت توسەۋ جوسپارلانىپ وتىر. ايتقانداي, اقمەكتەپ پەن بوزشا اۋىلدارىنىڭ كىرەبەرىس جولدارىنا دا ورتاشا جوندەۋ جۇرگىزىلەدى.
وبلىستىڭ جولدارىن تاقتايداي ەتۋ ءۇشىن بيىلعى بيۋدجەتتەن ءبولىنىپ جاتقان قاراجات از ەمەس. ەسەپ-قيساپقا قاراساق, بيىل جولدار مەن كوپىرلەردى سالۋعا جانە قايتا جاڭارتۋعا – 3 ملرد تەڭگە بولىنگەن. جالپى, جولداردى كۇتىپ ۇستاۋعا 6,2 ملرد تەڭگە قارجى قاراستىرىلعان. ال ەلدى مەكەندەردىڭ جولدارى مەن كوشەلەرىن ورتاشا جوندەۋگە 22,3 ملرد تەڭگە ءبولىندى. اتاپ ايتساق, وسكەمەن قالاسىندا ساتباەۆ پەن جىبەك جولى داڭعىلدارىنىڭ قيىلىسىنداعى كولىك ايرىعىنىڭ, پەرميتين مەن سلاۆسكي كوشەلەرىنىڭ قيىلىسىنىڭ قۇرىلىسى جالعاستىرىلدى. الماتى تاس جولىنا شىعاتىن جىبەك جولى جانە بازوۆايا كوشەلەرىن قايتا جاڭارتۋ جۇمىستارى اياقتالادى. ەلدى مەكەندەردىڭ جولدارى مەن كوشەلەرىن ورتاشا جوندەۋگە 22,3 ملرد تەڭگە بولىنسە, ونىڭ ىشىندە 600 كم جولدار مەن كوشەلەردى ورتاشا جوندەۋ بويىنشا 110 جوبانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانعان.
ودان بولەك, الداعى ۋاقىتقا قويىلعان جوبا-جوسپارلار دا جەتەرلىك. ماسەلەن, شەمونايحا قالاسىنداعى «ۋبا» وزەنى ارقىلى وتەتىن اپاتتى كوپىردى قايتا جاڭارتۋ بويىنشا جوبالاۋ جۇمىستارى باستالدى. وسكەمەندەگى قازاقستان كوشەسى, جەڭىس جانە سلاۆسكي داڭعىلدارىنىڭ تۇسىندا ەرتىس كوپىرىنەن تۇسە بەرىستەگى ايرىق جولدار سالۋ, ۆينوگرادوۆ كوشەسىنىڭ تۇسىندا ەرتىس وزەنى ارقىلى وتەتىن كوپىردى جوبالاۋ ماسەلەسى پىسىقتالىپ جاتىر.
وبلىستىق ماڭىزى بار جولداردا 15 نىساندا قارقىندى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتسا, ونىڭ التاۋى جالعاسىن تاپقان جوندەۋ جۇمىستارى, توعىزى – جاڭا باستالعان جۇمىستار. بۇگىنگى كۇنى 45 شاقىرىم جوندەۋ جۇمىسى تولىعىمەن اياقتالدى. ولار: شىلىكتى – زايسان اۆتوموبيل جولىنىڭ 12 شاقىرىمى, اقجار – ومبى – مايقاپشاعاي جولىنىڭ 18 شاقىرىمى, ۇلكەن نارىن – كۇرشىم جولىنىڭ 15 شاقىرىمى.
– «جول جىلى» اياسىندا جۇمىستاردى كۇشەيتتىك. وبلىستا 30 شاقىرىم جولعا ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارى اياقتالدى. ول دەگەنىمىز, سىبە كولدەرىنە اپاراتىن ۆاسيلەۆكا – بوزانباي جولىنىڭ 15 شاقىرىمى, كۇرشىم – قالجىر تاس جولىنىڭ 15 شاقىرىمى جوندەلدى. قازىر 100 شاقىرىم جولعا جوندەۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. ونىڭ ىشىندە وسكەمەن – تارعىن – سامار جولىنىڭ 12 شاقىرىمى, شىلىكتى – اقجار جولىنىڭ 30 شاقىرىمى, كۇرشىم – قالجىر – بۋراباي جولىنىڭ 15 شاقىرىمى, وكتيابر وتكەلى – التايكا – نوۆوحايرۋزوۆكا جولىنىڭ 27 شاقىرىمى, نوۆوترويتسكوە اۋىلىنا كىرەبەرىس جولىنىڭ 16 شاقىرىمىنا جوندەۋ جۇمىستارى باستالدى, – دەيدى وبلىستىق جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ەرلان ۋاليەۆ.
اۋداندىق ماڭىزى بار جولدار مەن كوشەلەر بويىنشا 380 شاقىرىم جول مەن كوشەنى ورتاشا جوندەۋدەن وتكىزۋ ءۇشىن 95 جوبانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانعان. ال قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ ساپاسىن باقىلاۋدى «جول اكتيۆتەرى ساپاسىنىڭ ۇلتتىق ورتالىعى» رمك جۇزەگە اسىرادى. وبلىستىق جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ەرلان ۋاليەۆتىڭ مالىمەتىنشە, باسقارما 80 ملن تەڭگە سوماسىنا شارت جاساسقان; وسكەمەن قالاسىنىڭ اكىمدىگىمەن 35 شاقىرىم جول جوندەۋ بويىنشا 38 جوبا ىسكە اسىرىلىپ, 12 شاقىرىم جول جوندەلدى.
ءتىزىپ وتكەن تسيفرلى دەرەكتەرگە قاراساق, جىل سوڭىنا دەيىن شىعىستا بارلىق باعىتتاعى جولدار بولماسا دا, ءبىرازى جامالادى, جوندەلەدى. ەلدى مەكەن ىشىندەگى ويدىم جولدار دا تەگىستەلەتىن كورىنەدى. بۇل جوبا ءۇشىن بولىنگەن قارجى كولەمى كەلەر جىلى دا قىسقارماي, بيۋدجەتتەن قاراستىرىلسا, بۇرىن-سوڭدى كۇرەك تيمەگەن جولدار جوندەلىپ, تۇرعىندار تاقتايداي جولمەن زۋلار ەدى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى