باقىت دوسىموۆ مۇراسى

قالام ۇستاعان نەمە­سە گازەت-جۋرنال وقي­تىن وقۋشىلارعا اسا تانىس ساناۋلى ەسىم بار-تىن. سونىڭ ءبىرى – جۋرناليست باقىت دوسىموۆ (1959-1998) ەدى.

ءالى ەسىمىزدە, ول كىسى جاس ور­كەن­دەر باسىلىمى مەن «قازاق راديو­سىنىڭ» بالالار مەن جاس­تار رەداكتسياسىندا تا­لاي تا­لانت­تىڭ جولىن اشىپ جۇرەتىن. ءاپ-ادەمى, سىرشىل دا تابيعي اڭگى­­مەلەرى, ەسسەلەرى ءجيى جاريا­­لاناتىن.

كەيىن باكەڭ باۋبەك بۇل­قى­شەۆ اتىنداعى سىيلىقتىڭ يە­گەرى اتاندى. بالالارعا ار­نالعان شى­عارامالارى, ۇلت زارۋ­لىك­تەرى تۋرالى ماقالالارى «جاس الاش», «وركەن», «ۇلان» گازەت­تەرى مەن «بالدىرعان», «ايگولەك», ء«مولدىر بۇلاق» جۋرنالدارىندا باسىلىپ تۇر­دى. قايسىبىرى باستاۋىش سى­نىپتىڭ وقۋ قۇرالدارىنا دا ەندى. «انا ءتىلى» گازەتى اشىل­عاندا, سول باسىلىمنىڭ العاش­قى تىلشىلەرىنىڭ ءبىرى بولدى. راديوحابارلارى دا تارتىمدى-تىن. جۇرەك پەن تىلەكتى باۋراپ تۇراتىن.

بۇگىنگى جاس جۋرناليس­تەرگە ونەگە بولسىن دەپ اي­تايىق, باقىت دوسىموۆ راديو­جۋرناليستيكاعا ستۋدەنت كۇ­نىنەن اتسالىستى. 1984-1998 جىلدارى وسى سالادا ءۇزىلىسسىز قىزمەت ەتتى. ول كەزدە ۇلكەنىرەك رەپورتەر بولاتىن. سونى اسىنىپ الىپ, جەلدىڭ وتىندە دە, جۇرت­تىڭ ورتاسى مەن شەتىندە دە جىميىپ قانا جۇرەتىن.

وسىنداي بەل­سەندى دە بەل­گىلى قالام قايراتكەرى 1998 جىلى قاپيادا كوز جۇمدى...

تۋعان-تۋىستارىنىڭ تىلە­گىنە قۇلاق اسقان سول كەزدەگى اقپارات ءمينيسترى التىنبەك سارسەنباي ۇلى سۇيەگىن تۋعان توپىراعى قاراقالپاقستاننىڭ جاڭادارياسىنا جەتكىزۋگە سەبەپشى بولدى.

قالامگەردىڭ مەرەيتويى قارسا­ڭىندا بەلگىلى ارداگەر راديو-رەجيسسەر اقبول ۇدەرباەۆا: «بىزبەن بىرگە باقىت دوسىموۆ دەگەن وتە ءبىر تالانتتى جىگىت جۇمىس ىستەدى, الايدا ەرتە قايتىس بولىپ كەتتى. ءوزى بويى شاپ-شاعىن جىگىت. «يدەيالار وسىنىڭ قاي جەرىنەن شىعىپ جاتادى؟» دەپ بىرجاعى قالجىڭداپ, ءبىر جاعى تاڭعالۋشى ەدىك» دەپ ەسكە السا, كۋرستاسى, تانىمال جازۋشى جاڭابەك شاعاتاي: «باقىت – بالالاردى جاقسىلىققا, ادiلدiككە, شىندىققا, iزگiلiككە سەندiرە بiلەتiن جانە ءوزi دە, سوعان شەكسiز سەنەتiن. قازاق حالقىنىڭ ۇلى حالىق ەكەنiنە, ەلدiڭ ەرتەڭiنە سەنەتiن. قازاق تiلiنiڭ بولاشاعى زور ەكەنiنە ەش كۇمان كەلتiرگەن ەمەس» دەپ جازدى.

ارينە, قالامگەر باقىت دو­سىموۆ مۇراسى ءوز زەرتتەۋشىسىن كۇتىپ تۇرعانى دا اقيقات. 2000 جىلى جاناشىر ازاماتتار ونىڭ ءبىر دەستە تۋىندىسىن «مەيىر­­بەكتىڭ كوگەرشىنى» دەگەن اتپەن كىتاپ ەتىپ جاريالادى. از عانا تارالىممەن شىق­تى. جۋىردا ەلشىل ازامات­تاردىڭ ارقاسىندا وسى كىتاپ­تىڭ ەكىنشى باسىلىمى جارىق كوردى. قۋان­باعان قا­لامداس زامانداستارى, ءىنى-قا­رىن­داستارى كەمدە-كەم.

الداعى ۋاقىتتا مۇددەلى ازاماتتار باقىت دوسىموۆتىڭ راديونىڭ التىن قورىنداعى ماتەريالدارى مەن بالالار باسىلىمدارى بەتىندەگى ءتۇرلى جانرداعى جازبالارىن قۇنتتاپ, تاعى دا ءبىر جەكە جيناق ەتىپ جاريالايدى دەپ ۇمىتتەنەمىز. بۇل ىسكە اكەسىنىڭ جولىن قۋعان قىزى ايگەرىم دە اتسالىسۋعا بەلىن بەكەم بۋىپ وتىر.

ايتۋعان دوسبي