شاھارداعى №1 ەمحانا مەملەكەتتىك كوممۋنالدىق-قازىنالىق كاسىپورنى دا – جاڭا تاجىريبەنى قولعا العان مەكەمەنىڭ ءبىرى. ەمحانانىڭ باس دارىگەرى ماحامبەت بەيسەۋوۆ وسى باستامانىڭ ناتيجەسىندە جۇمىس ساپاسى جاقسارىپ, اۋرۋدى ەرتە انىقتاۋ كورسەتكىشى ارتقانىن جەتكىزدى.
– ۇزدىك تاجىريبەلىك ورتالىق قىزمەتىنىڭ نەگىزگى ماقساتى – مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ. ەمحانا تۇرعىندارعا جاقىن ورنالاسۋ كەرەك. ياعني ازاماتتارعا ەمحاناعا باراتىن جول الىس بولماۋعا ءتيىس. ەگەر اۋماقتىق ۇلكەن ەمحانا بولسا, باسقا اۋدانداردان بولىمشەسىن اشۋعا بولادى. دارىگەرلەر سول جەردەن ناۋقاستاردى قابىلدايدى. تسيفرلاندىرۋ ناتيجەسىندە ناۋقاستار ءموبيلدى قوسىمشا ارقىلى دارىگەرلەرگە الدىن الا جازىلاتىن بولعان. سونىڭ ناتيجەسىندە ەمحانادا بۇرىنعىداي ۇزىن سونار كەزەك ازايعان. مۇنىڭ بارلىعى دارىگەرگە الدىن الا جازىلىپ, باراتىن كۇندى ەرتەرەك جوسپارلاۋدىڭ ناتيجەسىندە ىسكە اسىپ وتىر. ماماندار دا ءموبيلدى قوسىمشا ارقىلى ديسپانسەرلىك ەسەپتە تۇرعان ناۋقاستاردى كەزەگىمەن شاقىرىپ, تەكسەرۋدەن وتكىزەدى. دارىگەرگە قارالۋدى تەلەفونمەن رەتتەۋ ەمحاناعا كۇن سايىن اعىلىپ كەپ جاتاتىن ادام سانىن ازايتتى. ۇزدىك تاجىريبەلىك ورتالىقتىڭ تاعى ءبىر ۇتىمدى جەرى ناۋقاستاردى ارالاۋ ۋچاسكەلىك دارىگەر مەن مەدبيكەنىڭ عانا جەكە مىندەتىنە كىرمەيتىن بولدى. ولارمەن بىرگە ەندى پسيحولوگ پەن الەۋمەتتىك قىزمەتكەر دە قوسا ارالايدى. ياعني ۋچاسكەنى ارالاۋ جۇمىسىن ءتورت ماماننان قۇرالعان توپ اتقارادى. قاجەت كەزدە توپقا ونكولوگ, كارديولوگ سىندى ماماندار دا قوسىلا الادى, – دەدى م.بەيسەۋوۆ.
ەمحانا باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ۇزدىك تاجىريبەلىك ورتالىق قىزمەتىنە ءوتۋ ناتيجەسىندە ۋچاسكەلىك دارىگەرلەر وتباسىلىق دارىگەر ساناتىنا كوشتى. ويتكەنى ۋچاسكە ارالايتىن توپ ناۋقاستىڭ ءوزىن عانا ەمەس, وتباسى مۇشەسىن تولىق جاۋاپكەرشىلىگىنە الىپ وتىر. ماسەلەن, ەگەر ناۋقاستىڭ دەنساۋلىعىندا كىنارات بولسا, دارىگەر قارايدى, الەۋمەتتىك پروبلەمانىڭ بارىن بايقاسا, الەۋمەتتىك قىزمەتكەر باعىت-باعدار سىلتەيدى. سول سەكىلدى پسيحولوگ تا ءوز قىزمەتىن كورسەتەدى. توپتىڭ قۇرامىندا پسيحولوگ ماماننىڭ بولۋى وتە ماڭىزدى دەپ سانايدى م.بەيسەۋوۆ. سەبەبى قازىر الەۋمەتتىك قيىندىقتاردىڭ سالدارىنان ۋايىمعا سالىنىپ, ءتىپتى ءوز-وزىنە قول جۇمساۋعا دەيىن باراتىن ادامدار كوبەيىپ بارادى.
بۇرىنعى كەزدە الەۋمەتتىك قىزمەتكەرلەر مۇگەدەكتىگى بار ناۋقاستارعا ءدارى-دارمەكتى ۇيىنە دەيىن جەتكىزىپ تۇراتىن. نەمەسە حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى ارقىلى ءتيىستى قۇجاتتارىن رەسىمدەۋگە كومەكتەسەتىن. ۇزدىك تاجىريبەلىك ورتالىق الەۋمەتتىك قىزمەتكەرلەرگە جاڭا مىندەتتەر جۇكتەدى. بۇدان بىلاي ولار ناۋقاس تۇرىپ جاتقان ۇيلەردىڭ اۋلا تازالىعىنا, جاڭا تۋعان نارەستەنىڭ وتباسىنداعى جاعدايىنا دا قارايدى. ماسەلەن, پەرزەنتحانادان شىققان ءسابيدىڭ ۇيىندە تۋبەركۋلەزبەن نەمەسە ونكولوگيالىق اۋرۋمەن اۋىرىپ جاتقان ناۋقاستار بولۋى مۇمكىن. مۇنداي جاعدايدا الەۋمەتتىك قىزمەتكەر ۋچاسكەلىك دارىگەرمەن بىرگە ول ناۋقاستاردىڭ اۋرۋحانادا قوسىمشا ەمدەۋ تەراپياسىنان ءوتۋىن قامتاماسىز ەتەدى. ياعني نارەستەنىڭ دەنساۋلىعىنا ەشنارسە قاۋىپ توندىرمەۋى كەرەك. ءتىپتى توپ قۇرامىنداعى ماماندار ۋچاسكە اۋماعىنان الەۋمەتتىك جاعدايدىڭ جاسالماعانىن نەمەسە ماسكۇنەم, ناشاقور سەكىلدى قوعامعا زيانى بار ادامداردى بايقاسا, اكىمدىك وكىلدەرى مەن جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىن شاقىرتۋعا قۇقىلى. سوندىقتان ەمحاناداعى ءار توپتىڭ كارتاسى بولادى. وندا كەيستەر, ياعني پروبلەمالىق ۋچاسكەلەر كورسەتىلەدى. ماماندار توبى سول ماسەلەنى شەشۋگە تىرىسادى. وسىلايشا, ەمحانا بريگاداسىنا ءوز اۋماعىنداعى پروبلەمالىق نۇكتەلەردى جويۋ ءۇشىن زور جاۋاپكەرشىلىك ارتىلعان.
– ۇزدىك تاجىريبەلىك ورتالىققا ءوتۋ ءۇشىن الدىمەن تاراز, الماتى قالالارىنداعى ارىپتەستەرىمىزدەن ءبىراز نارسە ۇيرەندىك. دارىگەرلەر ءوز الدىنا, الەۋمەتتىك قىزمەتكەرلەر دە ءوز سالالارى بويىنشا تاجىريبە جينادى. سوسىن استانادان ورتالىق جۇمىسىن ارنايى وقىتاتىن مامانداردى شاقىرتتىق. ەلوردادان كەلگەن ماماندار ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزدى باعالاپ, وزدەرىنىڭ تاجىريبەلەرى بويىنشا ەمحاناداعى ءبىراز قۇرىلىمدى وزگەرتتى. سونىڭ ناتيجەسىندە قىزمەت كورسەتۋ ءتاسىلى وڭتايلاندى. ونى كۇندە كەلىپ جۇرگەن ناۋقاستار دا بىردەن بايقادى. بۇرىن ۋچاسكەلىك دارىگەرلەر ونكولوگ, كارديولوگ سىندى ارنايى ماماندارمەن ارالاسىپ وتىرا بەرەتىن. قازىر ولاردىڭ ارقايسىسىن بولەك قاباتتارعا جايلاندىردىق. ياعني ەمحانانىڭ ءبىرىنشى قاباتى مەديتسينالىق دياگنوستيكاعا ارنالسا, ەكىنشى قاباتىندا ۋچاسكەلىك دارىگەرلەر كابينەتى ورنالاسقان. ءۇشىنشى قاباتتا ەمحانانىڭ اكىمشىلىك قىزمەتكەرلەرى مەن ارنايى مامان-دارىگەرلەرى قىزمەت كورسەتەدى. سونداي-اق ۇزدىك تاجىريبەلىك ورتالىق اياسىندا ناۋقاستاردى قولداۋ قىزمەتى دەگەن ارنايى جوبانى ىسكە اسىردىق. ول بويىنشا ەمحانانىڭ كىرەبەرىس اۋماعىنان ورىن بەلگىلەپ, سول جەردە ماماندارىمىز كەلگەن ناۋقاستارعا ءتۇرلى مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك ماسەلەگە قاتىستى اقىل-كەڭەسىن ايتادى. ءتىپتى كەستەسىن دە تۇزدىك, ماماندار سول بويىنشا كەزەگىمەن جۇمىسقا تۇسەدى. ولاردىڭ ىشىندە قاراپايىم دارىگەردەن باستاپ, ەمحانانىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىلەرى, ورىنباسارلار مەن باس دارىگەرگە دەيىن بار. ەگەر ناۋقاستىڭ جاعدايى كۇردەلى بولىپ جاتسا, ءبىرىنشى قاباتقا بارلىق ماماندى جيناپ, كونسيليۋم وتكىزىپ جىبەرەمىز, – دەدى م.بەيسەۋوۆ.
باس دارىگەردىڭ مالىمدەۋىنشە, حالىق جاڭا وزگەرىستەردى جىلى قابىلدادى. باستاپقى كەزدە كىشكەنە تۇسىنبەۋشىلىكتەر دە بولعان. ماسەلەن, ارنايى مامانداردى ءۇشىنشى قاباتقا كوشىرگەندە نارازىلىق بىلدىرگەندەر تابىلعان. ال قازىر ەمحاناعا كەلۋشىلەر مۇنداعى قىزمەتكە تەك ريزا بولىپ كەتەدى. ويتكەنى جۇمىستىڭ ءبارى ءبىر جۇيەگە كەلتىرىلگەن. ارنايى ماماندار ءۇشىنشى قاباتتا وتىرعانىمەن, ءبىر جەردە شوعىرلانعان سوڭ ارقايسىسىنا قارالىپ كەتۋ ناۋقاستارعا دا وڭاي بولىپ تۇر.
بۇگىنگى تاڭدا ۇزدىك تاجىريبەلىك ورتالىق مودەلىن شىمكەنتتىك دارىگەرلەر وزگە وڭىرلەردەن ۇيرەنىپ قانا قويماي, باسقا ايماقتاردىڭ ماماندارى دا تاجىريبە الماسۋ ءۇشىن شىمقالاعا كەلىپ جاتىر. ماسەلەن, ماڭعىستاۋ, ۇلىتاۋ وبلىستارىنان كەلگەن ارنايى دەلەگاتسيا قالالىق №1, №6 ەمحانالاردىڭ ۇلگىلى جۇمىستارىمەن تانىستى. دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى, الەۋمەتتىك قىزمەتكەرلەر, پسيحولوگتەردەن قۇرالعان 30-عا جۋىق مامان شىمكەنتتىك ارىپتەستەرىنەن تاجىريبە ۇيرەنىستى. ءوز كەزەگىندە ماڭعىستاۋ وبلىسى دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ب.ءىزباسار وڭىردەن 3 ۇزدىك تاجىريبەلىك ورتالىق اشۋدى كوزدەپ وتىرعانىن جەتكىزدى.
شىمكەنت