تاريح • 04 شىلدە, 2024

وكەن شال

140 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

«قاسقىردى قانشا اسىراساڭ دا ورمانعا قاراپ ۇليدى», دەگەن ءسوز بار. وسى ءتامسىلدى ءسال بۇرىپ ايتساق, اۋىل بالاسى دا قالانىڭ بار يگىلىگىن كورىپ جۇرسە دە, اۋىلعا قاراپ ەلەڭدەپ تۇرادى. باسقانى قايدام, ءوزىم سوندايمىن. باس شاھاردا تۇرىپ جاتقانىما, مىنە, جيىرما جىلعا تاقاپ قالدى. سوندا دا تۋعان اۋىلىم ءبىر ءسات ويىمنان شىقپايدى. تۇسىمدە دە قالانى ەمەس, توپىراعىندا جالاڭ اياق تالاي جۇگىرگەن وسى ءبىر جۇرەككە ىستىق مەكەندى ءجيى كورەمىن. ساعىنامىن. ال سونداي كەزدە كوز الدىما ساعىمداي بۇلدىراپ قالعان قىزىققا تولى بالالىق شاعىم كەلەدى.

وكەن شال

جاقىندا تاعى دا اۋىلعا باردىم. بىراق قازىرگى اۋىل بەينەسى كوپ وز­گەر­گەن. بۇرىنعىداي اقار-شاقارلى ەل جوق. ءار كوشەدەن ءبىر شوقيعان ءۇيدى كورەسىڭ. توقسانىنشى جىلدارداعى قيىنشىلىق شالعايداعى كوپ ەلدى مەكەندى كۇيرەتىپ كەتتى. سونىڭ سالدارىن ءبىزدىڭ اۋىل­ دا تارتتى. ايتەۋىر, ول قيىندىقتان امان-ەسەن وتسە دە, ءالى تولىق وڭالا قويعان جوق. وعان كوپتەگەن سەبەپ بار. باستىسى, جول. اسىرەسە اۋدان مەن اۋىل اراسىنداعى كوتەرمە جول سوناۋ كەڭەس زامانىنان بەرى جوندەۋ كورمەگەن. اۋىل ادامدارى وتىز جىلدان بەرى سونىڭ ازابىن تارتىپ كەلەدى. بيىل وسى جولدى جوندەۋگە قوماقتى قارجى ءبولىنىپتى. وسى جاعىمدى جاڭالىق ەل تۇرعىندارىنىڭ بىلتە شامداي ولەۋسىرەگەن ءۇمىتىن قايتا جاندىردى.

ال مەن اۋىلعا كەلسەم, باياعى بالالىق بال داۋرەنىمدى ىزدەيمىن. سول ءماز-مەيرام قى­زىققا تولى باقىتتى شاعىم, بالا بەينەسىندە اۋىلداعى ءار ءۇيدىڭ اراسىندا جاسىرىنىپ قالعان سەكىلدى كورىنەدى. انە, اناۋ ەڭسەلى ءۇيدىڭ الدىندا كەۋدەسى وردەن-مەدالعا تولى ەسىم­سەيىت اتام وتىرعان سەكىلدى. مىنا, ءبىر ءۇيدىڭ بۇرىشىنان تالقانباي اكەم كەتىپ بارا جاتقان سياقتى. اناۋ ۇزىن كوشەنىڭ باسىنان اياعىن ءىلبىپ باسىپ, وكەن شال كەلە جاتقان سەكىلدى ەلەستەدى.

وكەن شال دەمەكشى, وسى كىسى ۇيگە كەلسە اجەم مارقۇم تۋعان قۇداسىنداي كۇتەتىن. بىراق ونىڭ ۇيگە كەلگەنىن اپا­لارىم جاقتىرا قوي­مايدى. كەي­دە «وكەن كەلە جاتىر» دەپ ەسىكتىڭ ىشكى تيەگىن سالىپ قوياتىن. ول ەسىكتى تايا­عىمەن ۇزاق قاعىپ-قاعىپ, كەتىپ قا­لادى. مەن ونى بويىنان كۇش كەتىپ, ابدەن قارتايعاندا كوردىم. ايتپەسە, زامانىندا ەل سىيلاعان ەڭسەلى ازامات بولىپتى. سوعىسقا قاتىسقان. اجەم­نىڭ ايتۋىنشا, ءبىزدىڭ اۋىلعا الپىسىنشى جىلدارى كەلىپتى. وعان دەيىن اۋدان ورتالىعىندا تۇرعان. داريعا ەسىمدى بايبىشەسى بولعان. اۋىلعا كوشىپ كەلگەننەن كەيىن ۇزاق جىلدار قورىقشى بولىپ ىستەگەن. كەيىن كەمپىرى قايتىس بولعان سوڭ ەت جاقىن تۋىسىنىڭ قولىندا تۇر­دى.

بىردە وكەن شال ۇيگە شاتىر-شۇتىر نايزاعاي ويناپ, قاتتى جاڭبىر جاۋىپ تۇرعاندا كەلدى. قايدان كەل­گەنى بەلگىسىز. ءۇستى-باسى مال­مانداي سۋ. اب­دەن توڭعان, سۋىقتان دەنەسى ءدىر-ءدىر ەتەدى. اجەم ونى كورىپ, زارەسى ۇشىپ كەتتى. ۇستىندەگى سۋ كيىمىن شە­شىپ الىپ, باسقا كيىم كيگىزدى. اپا­لارىم ونىڭ ايانىشتى ءتۇرىن كورىپ, انادايدان قاشىپ, اجەممەن ۇرسى­سىپ ءجۇر. ءبىر كەزدە: ء«اي, قاراق­تا­رىم, بۇل دا ادام بالاسى عوي. قا­زىر ءمۇساپىر بولعانىمەن, كەزىندە ونىڭ جاق­سىلىعىن كوردىك. ادام­نىڭ جاق­سىلىعىن ۇمىتپاۋ كەرەك. باتاسى تيەدى», دەپ اپالارىمدى تيىپ تاستادى. جاڭبىر باسىلعاننان كەيىن ونى جاقىن تۋىسىنىڭ بالاسى كەلىپ, الىپ كەتتى. اجەم تاياعىنا سۇيەنىپ, ءىلبىپ باسىپ بارا جاتقان ونىڭ سوڭىنان ۇزاق قاراپ تۇردى دا: «ە, ادامنىڭ اياعانى جار­دەم بولماس, قۇداي اياسىن», دەپ كۇرسىندى. وسى كو­رىنىس كوز الدىمدا ءالى كۇنگە دەيىن تۇر. ال اجەمنىڭ «جاقسىلىقتى ۇمىت­پاۋ كەرەك» دەگەن ءسوزىن جادىمنان ەش شىعارعان ەمەسپىن.

سوڭعى جاڭالىقتار