فوتو: azattyq-ruhy.kz
باس پروكۋرور بەرىك اسىلوۆ ءىس-شارانى اشا وتىرىپ, پروكۋرورلار وزدەرىنىڭ قاداعالاۋ فۋنكتسيالارىن ورىنداۋ كەزىندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ بارلىق مەملەكەتتىك اپپارات ءۇشىن باستى بازالىق باعدار رەتىندە كورسەتكەن «زاڭ جانە ءتارتىپ» تۇجىرىمداماسىن قاتاڭ ۇستانۋعا مىندەتتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. پروكۋراتۋرا ورگاندارىنىڭ زاڭدىلىق پەن قۇقىقتىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋدەگى كۇش-جىگەرى حالىقتى تولعاندىراتىن ماسەلەلەردى شەشۋگە باعىتتالۋعا ءتيىس.
اتالعان كەزەڭدە پروكۋراتۋرا ورگاندارى بالالاردى قورعاۋ, ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ەل باسشىلىعىنىڭ باقىلاۋىنداعى باسقا دا الەۋمەتتىك ماڭىزدى باعىتتار بويىنشا شارالار قابىلداي وتىرىپ, تەكسەرۋلەر مەن تالداۋلاردى اياقتادى. سۋ تاسقىنى سالدارىن جويۋ كەزىندە زاڭدىلىقتى قامتاماسىز ەتۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى, ودان زارداپ شەككەن تۇرعىندارعا باسپانا سالۋ جۇمىستارىنىڭ بارىسى باقىلاۋعا الىندى.
ەڭبەك قاتىناستارى سالاسىندا پروكۋراتۋرا قابىلداعان شارالارمەن 87 مىڭ ادامنىڭ قۇقىعى قالپىنا كەلتىرىلدى, 3 مىڭ قىزمەتكەردىڭ الدىندا 202 ملن تەڭگەگە جالاقى بويىنشا بەرەشەك ءوندىرىپ الىندى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ينۆەستيتسيالار بويىنشا بەرىلگەن تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە پروكۋرورلار 32 ترلن تەڭگەگە 770 ينۆەستيتسيالىق جوبانى سۇيەمەلدەپ وتىر. 350 ينۆەستورعا كومەك كورسەتىلدى. ولاردىڭ ەكونوميكاعا قوسقان ۇلەسى 6,4 ترلن تەڭگەنى قۇرادى. «پروكۋرورلىق سۇزگى» ارقىلى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ 2300 ماتەريالى ءوتتى (تەكسەرۋلەردى تاعايىنداۋ تۋرالى, اكىمشىلىك ءىس جۇرگىزۋلەر قوزعاۋ تۋرالى). قاراۋ ناتيجەلەرى بويىنشا كەلىسۋدەن باس تارتىلعانى: 31 - شەكتەۋلەر بويىنشا, 71 - تەكسەرۋ تاعايىنداۋ بويىنشا, 170 - اكىمشىلىك ءىس جۇرگىزۋدى قوزعاۋ بويىنشا.
بۇگىنگى تاڭدا 44 مىڭ كاسىپكەردىڭ قۇقىعى قالپىنا كەلتىرىلدى. ولارعا قاتىستى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ التى مىڭنان استام تىيىم سالۋ جانە شەكتەۋ شارالارى جويىلدى (ولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى مەملەكەتتىك كىرىستەر جەلىسى بويىنشا – 6050).
جالپى, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق سالادا پروكۋرورلاردىڭ اكتىلەرى بويىنشا 2,5 ملن ادامنىڭ قۇقىعى قالپىنا كەلتىرىلدى. بيۋدجەتكە 41 ملرد تەڭگە كولەمىندە كەلتىرىلگەن زالال وتەلدى. 167 قىلمىستىق ءىس قوزعالدى, 75 ادام سوتتالدى.
اكتيۆتەردى قايتارۋ بويىنشا مەملەكەتكە 312 ملرد تەڭگە, ونىڭ ىشىندە شەتەلدەن – 63 ملرد تەڭگە قايتارىلدى. 50 ملرد تەڭگەگە 513 مىڭ گەكتار وليگوپوليا جەرى تاركىلەندى.
كريمينوگەندىك جاعداي پروكۋراتۋرانىڭ تۇراقتى باقىلاۋىنا الىندى.
قىلمىس جاساۋ 8%-عا تومەندەدى (61 422-دەن 56 369-عا دەيىن).
تەرگەۋ بارىسىندا زاڭدىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ شەڭبەرىندە پروكۋرورلار 800-دەن استام ازاماتتى قىلمىستىق ورتاعا نەگىزسىز تارتۋدىڭ جولىن كەستى.
كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتاردىڭ بۇزىلۋى ءۇش ەسەدەن استام تومەندەدى. پروكۋرورلاردىڭ نارازىلىعى مەن وتىنىشتەرى بويىنشا 34 سوتتالۋشىنىڭ جاعدايى جاقساردى, 2 ادام اقتالدى, 708 زاڭسىز ۇستالعان ادام بوساتىلدى.
سونداي-اق بيىل بىرقاتار رەزونانستى ىستەر بويىنشا تەرگەپ-تەكسەرۋ اياقتالدى جانە ولاردى سوتقا جىبەرىلدى.
كونستيتۋتسيالىق سوتتا 10 ءىس جۇرگىزۋ بويىنشا قۇقىقتىق قورىتىندىلار بەرىلدى (سوت قورعاۋ قۇقىعىن ىسكە اسىرۋ, زاڭ الدىنداعى بارلىعىنىڭ تەڭدىگى, زاڭ كومەگىنىڭ قولجەتىمدىلىگى تۋرالى). كونستيتۋتسيالىق سوت باس پروكۋروردىڭ 2 جولدانىمى بويىنشا وڭ شەشىمدەر شىعاردى.
حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ بويىنشا جۇمىستار جالعاسىن تاۋىپ جاتىر. بيىل كيپرمەن سوتتالعانداردى بەرۋ تۋرالى جانە قاتارمەن قۇقىقتىق كومەك كورسەتۋ, ۇستاپ بەرۋ تۋرالى حالىقارالىق شارتتارعا قول قويىلدى. ولار پارلامەنتتە راتيفيكاتسيالانىپ جاتىر. باسقا ەلدەردەن شەتەلدە جاسىرىنعان 13 كۇدىكتى ەكستراديتسيالاندى.
تالقىلاۋ قورىتىندىسى بويىنشا باس پروكۋرور نەگىزگى مىندەتتەردى بەلگىلەپ, الداعى كەزەڭگە ناقتى تاپسىرمالار بەردى. پروكۋرورلار مەملەكەت باسشىسىنىڭ ازاماتتار مەن بيزنەستىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ, ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى سۇيەمەلدەۋ, اكتيۆتەردى قايتارۋ, اسىرەسە وتباسىلىق-تۇرمىستىق سالاداعى قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ پروفيلاكتيكاسى, بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, كولەڭكەلى ەكونوميكاعا, ەسىرتكىگە, الاياقتىققا قارسى كۇرەس, ۇيىمداسقان قىلمىسقا, ازاپتاۋلارعا قارسى ءىس-قيمىل جانە قاداعالاۋ قىزمەتىنىڭ باسقا دا وزەكتى باعىتتارى بويىنشا تاپسىرمالارىن ورىنداۋدى جالعاستىرادى.
