سورەدە – قازاقستاندىق ويىنشىقتار

گەرمانيادا «Siemens» ماركالى مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتار شىعارىلادى. ساپاسى مىقتى, قۋاتى وراسان. سول سيمەنسىڭىز اتاعى جەر جارعان باي, باعلان ەمەس, جارلى-جاقىباي ينجەنەر ەكەن. باسىندا يدەيا كوپ, قالتاسىندا اقشاسى جوق. مەديتسينادا تالاي قوندىرعىنىڭ جوباسىن جاساعان. سوڭىندا ءبىر اقىلدى بيزنەسمەن سيمەنستى قاراماعىنا الادى. بار بولعانى وسى. شىمكەنتتەگى «ورداباسى» يندۋستريالىق ايماعىندا ەلىمىزدە تۇڭعىش رەت بالالار ويىنشىعىن شىعارىپ جاتقان «بايتەمىروۆا» فيرماسىنىڭ «ناۋرىز-پلاستيك» ساۋدا بەلگىسىندەگى ويىنشىعىنا باستاماشى بولعان ناۋرىزبەك دەگەن بوزبالا. كاسىپورىن ديرەكتورى رابيعا بايتەمىروۆانىڭ ۇلى ناۋرىزبەك قىتايدا جوعارى ءبىلىم الىپ جاتقان ستۋدەنت. الدى قىتاي, سوڭى يران, وزبەكستانعا سابىلىپ, قازاقستانعا بالالار ويىنشىعىن تاسىمالدايتىن اناسىن اياعان ءارى بيزنەس قارەكەتى بويىندا بارىن اڭداعان بالاسى وتاندىق ويىنشىقتار شىعاراتىن زاۋىت اشۋدى ۇسىنادى. بايتەمىروۆا حانىم قالاي بولار ەكەن دەپ ويلانادى. شىعىس-بەرىستى ەسەپشوتقا سالىپ باي­قايدى. جاقىندارىمەن اقىل­دا­سادى. ويلاپ وتىرسا ايەل زاتىنا تەپەڭدەپ شەتەل اسۋ, قانشاما قيىندىقتارمەن تاۋار اكەلۋ وڭاي شارۋا ەمەس. قارجىلىق قيىندىقتار جانە بار. «الىستان اربالاعانشا, جاقىننان دوربالا» دەگەن ناقىلدى دا ەسىنە الىپ قويادى. قولىنان كەلەر مە ەكەن. ءوزiمiز جيناعان قاراجاتقا جانە «بيزنەستiڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى ارقىلى الىنعان نەسيەگە قىتايدان ارنايى قوندىرعىلار ساتىپ اكەلدiك. ءسويتiپ, ءۇش جەلiنi iسكە قوستىق. بۇگiنگi تاڭدا قۇراستىرمالى لەگو جانە ءارتۇرلi كولەمدەگi «ماك» جۇك كولiكتەرi ويىنشىقتارىن شىعارۋدامىز. كەلەشەكتەگi جوس­پارىمىزدا ديستانتسيالىق پۋلت­پەن باسقارىلاتىن ماشينالار مەن مۋزىكالىق جانە وزگە دە بالالارعا ۇنايتىن ويىنشىقتار جاساپ, كورشiلەس مەملەكەتتەرگە ەكسپورتتاۋ نيەتi تۇر. بۇيىم­دارىمىز پاتەنتتەلگەن. سون­دىقتان دا وزگە ەلدiڭ ءدال بiزدi­كiندەي ويىنشىقتارىنىڭ قازاق­ستاندا ساتىلۋىنا تىيىم سالىنادى. سونىمەن بiرگە, بiزدiڭ ويىنشىقتار بالا دەنساۋلىعىنا ەشقانداي قاۋiپ توندiرمەيدi. ويتكەنi, ەكولوگيالىق تازا ءارi ساپالى شيكiزاتتان جاسالعان. سول ءۇشiن دە شىعار, وزبەكستاننان كەلەتiن ساپاسى تومەن ويىنشىقتار قازiر دۇكەن, بازارلاردا ازايىپ قالدى. كەرiسiنشە, وتاندىق تاۋارعا دەگەن سۇرانىس ءوسiپ كەلەدi. ءوز كەزەگiندە, كاسiپورىننىڭ ماركەتينگتiك ستراتەگياسىن, بيزنەس جوسپارىن جاساپ, قازاقستانداعى ويىنشىقتار نارىعىنىڭ بۇگiنگi احۋالىنا تالداۋ جۇرگiزiپ بەرگەن كاسiپكەرلەرگە قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنا العىسىمدى بiلدiرەمiن. تاۋەكەلشىل رابيعا بايتەمىروۆا حانىم وسىلاي دەيدى. كاسىپورىن ويىنشىق جاساۋعا قاجەتتى پوليپروپيلەن مەن پولي­ەتي­لەندى ازىرگە رەسەيدەن الدىرىپ وتىر. ازىرشە دەيتىنىمىز, قازاق­ستاندا مۇنايدان حيميالىق ءونىم­دەر وندىرەتىن كاسىپورىندار اشى­لاتىندىعى جونىندە ۇكىمەت­تە ماسەلە كوتەرىلگەن. ونداي جاع­دايدا, قازاقستاندىق ويىن­شىق­تار ناعىز وتاندىق ءونىم بولادى. قىتاي, وزبەكستاننىڭ كوو­پە­راتيۆتەرىنەن كەلىپ جاتقان ويىن­شىقتاردىڭ دەنى ۋلى زاتتار ءبولىپ, بالالاردىڭ دەنساۋلىعىن بۇزاتىنىن ەپيدەميولوگتار تالاي رەت ايتىپ, دابىل قاققان. ەندى قازاقستاندىق ونىمدەردىڭ ساپاسى تۋرالى الاڭداماسا دا بولادى. زاۋىت قۇرىلتايشىسىنىڭ ەندىگى ماقساتى ونىمدەرىن شەتەلگە دە شىعارۋ. انا تىلىمىزدە جۇرەككە جىلى تيەتىن, شەتەل تىلىندە اۋەزدى ەستىلەتىن اتاۋدى تاۋىپ, الەمدىك برەندكە اينالدىرعىسى كەلەدى. ءسوز باسىندا جارلى-جاقىباي ينجەنەر سيمەنستى ايتتىق. كۇندىك تاعامىن زورعا ايىرىپ جۇرگەن ونەرتاپقىش ءوز اتىنىڭ الەمدىك برەندكە اينالاتىنىن ارمانداپ كوردى دەيسىز بە؟! سول سياقتى قازاقستاندىق ويىنشىقتاردىڭ نارىقتان ءوز ورنىن ويىپ الماسىنا كىم كەپىل. مۇندايدا «گەنەرال بولۋدى ارمانداماعان سولدات سولدات ەمەس» دەيدى. قازاقستاندىق ويىن­شىق­تاردىڭ دا شەتەلدىك سۋپەرماركەتتەردە جايناپ تۇرارىنا سەنگىمىز كەلەدى. باقتيار تايجان, «ەگەمەن قازاقستان». شىمكەنت.