سۋرەتتى تۇسىرگەن – جۇماباي مۇسابەكوۆ
جيىرما جىلدان كەيىن قىتاي قازاقستاننان ەت يمپورتتاۋعا سالعان تىيىمىن الىپ تاستادى. قۇس ونىمدەرىنە بۇل تىيىم 2005 جىلى ەنگىزىلگەن, ال اۋسىلعا شەكتەۋلەر 2022 جىلى بەلگىلەنگەن. بىلتىر قاراشادا ەكى ەل وكىلدەرى اراسىندا كەلىسسوز ءوتىپ, ناتيجەسىندە ساۋدا كەدەرگىلەرىن جويۋ تۋرالى كەلىسىمگە قولجەتكىزىلگەن.
وڭىردە عانا ەمەس, ەلىمىز بويىنشا ەت ءونىمىن وڭدەۋدە كوشباسشى «Meat Processing and Service» كاسىپورنى 2009 جىلدىڭ ناۋرىز ايىنان بەرى جۇمىس ىستەيدى. «قازاقستان ەت وداعى» رەسپۋبليكالىق قاۋىمداستىعىنىڭ مۇشەسى.
ء«بىزدىڭ كاسىپورىن ىسكە قوسىلعالى بەرى الماتى قالاسىنداعى الەۋمەتتىك نىسانداردى, اتاپ ايتساق, بالاباقشا, اۋرۋحانا مەن مەكتەپتەردى, وعان قوسا, مەيرامحانا, تويحانالاردى ساپالى ءارى تابيعي ءىرى قارا جانە قوي ەتىمەن قامتاماسىز ەتىپ كەلەمىز. قالادا كاسىپورىن ەتىن ساتاتىن «اسىل ەت» دۇكەندەر جەلىسى جۇمىس ىستەيدى. 2009 جىلدان باستاپ ەكسپورتقا شىعارۋمەن دە اينالىسامىز. ەل تاريحىندا شەتەلگە, دالىرەك ايتقاندا يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا ەڭ ءبىرىنشى ەت شىعارعان وتاندىق كاسىپورىنبىز. يراننان باسقا, قاتار, بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى, باحرەين, ساۋد اربياسى جانە تمد ەلدەرىنە اشىق اككرەديتاتسيامىز بار. بۇعان قوسا, جاپونياعا تۇڭعىش رەت جىلقى ەتىن جىبەرگەن دە ءبىزدىڭ كاسىپورىن. مىنە, ەت ەكسپورتتاۋدا قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ العاشقى قاقپاسىن اشىپ وتىرمىز», دەيدى «Meat Processing and Service» جشس باس ديرەكتورى باقىتجان ابدراسيلوۆ.
ايتۋىنشا, ەلىمىزدەن ەكسپورتقا شىعارىلعان ەتتىڭ 70 پايىزى وسى كاسىپورىنعا تيەسىلى ەكەن.
نارىقتا جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقانىنا 15 جىلعا جۋىقتاعان ءوندىرىس ورنى ءىرى جانە ۇساق مالدىڭ ەتىن وڭدەۋگە جانە كونسەرۆىلەۋگە, سونداي-اق مالدى بورداقىلاۋعا جانە سويۋعا ماماندانعان. سەرىكتەستىك قاراماعىندا 3 000 باس مال بورداقىلاۋ الاڭى بار. وندا 7–18 اي ارالىعىنداعى بۇقاشىقتار بورداقىلانادى, ولاردىڭ تىرىدەي سالماعى 500 كگ-دان 1 تونناعا جۋىقتايدى.
سەرىكتەستىك باسشىسى باقىتجان ءزۇلپۇحار ۇلى سىرتتان كەلەتىن ەكسپورت كولەمى وتاندىق كاسىپورىنداردىڭ ءوز ءونىم وتكىزۋىنە ايتارلىقتاي كەرى اسەرىن تيگىزىپ تۇرعانىن اشىپ ايتتى.
«ىشكى نارىقتىڭ تاپشىلىعىنان كاسىپورىن ءوز قۋاتتىلىعىن تولىق جۇزەگە اسىرا الماي وتىر. ءبىر كۇندە ەكى اۋىسىممەن 2 000 قوي جانە 500 باس ءىرى قارانى سويىپ, وڭدەۋگە قاۋقارلى كاسىپورىننىڭ جىلدىق قۋاتتىلىعى تولىق ىسكە اسىرىلىپ, ەت ەكسپورتى وڭ سەرپىنگە يە بولسا, ەلىمىزدە مال شارۋاشىلىعى قارقىندى دامىپ, ونىڭ ءونىمىن وتكىزۋدەگى بىرقاتار ماسەلەنىڭ ءتۇيىنى تارقاتىلار ەدى», دەيدى.
نەمىس تەحنولوگياسىنا نەگىزدەلگەن كاسىپورىندا وسى كۇنى 30-عا جۋىق ادام تۇراقتى ەڭبەك ەتىپ جاتىر. سولاردىڭ ءبىرى – ەت كومبيناتىنىڭ لابوراتوريا مەڭگەرۋشىسى جانە ۆەتەرينار دارىگەر ءلاززات يسقاقوۆا. ول كاسىپورىن ىسكە قوسىلعالى مال ەتىنىڭ تازالىعىنا جاۋاپتى. بىلىكتى مامان وزىنە جۇكتەلگەن مىندەتتى زور ىجداعاتتىقپەن اتقارىپ كەلەدى.
ايتۋلى شارا قارساڭىندا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى الماس باتانوۆ پەن اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى قۋاندىق چۋنكۋنوۆ كاسىپورىندى ارالاپ, ەكسپورتتىق الەۋەتىن جوعارى باعالاپ, بۇل قادامنىڭ ءوڭىردىڭ اگروونەركاسىپتىك كەشەنىن دامىتۋ جانە ەلىمىزدىڭ الەمدىك نارىقتاعى ورنىن نىعايتۋداعى ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
«بۇل جەتىستىك – ساپالى ەت ونىمدەرىمەن ەل ەكونوميكاسىنا سۇبەلى ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقان الماتى وبلىسى شارۋالارىنىڭ ەڭبەگىنىڭ جەمىسى. ءبىز اگروونەركاسىپتىك كەشەننىڭ ودان ءارى داميتىنىنا جانە ايماقتىڭ ەكسپورتتىق مۇمكىندىكتەرى ودان ءارى ارتا تۇسەتىنىنە سەنىمدىمىز», دەدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى الماس باتانوۆ.
الماتى وبلىسى
