ازاماتتاردىڭ قۇقىن قورعاۋ مەن بيزنەستى زاڭنامالىق تۇرعىدان قورعاۋداعى وبلىس پروكۋراتۋراسىنىڭ بەلسەندىلىگى قانداي دەگەن سۇراقتارعا وبلىس پروكۋرورىنىڭ اعا كومەكشىسى عالىمجان قازىبەكوۆ جاۋاپ بەرگەن ەدى. ءوز وكىلەتتىگى دەڭگەيىندە جاۋاپ بەرگەن ول وبلىستاعى بيزنەس قاۋىمداستىعىنىڭ ىستەرىنە ارا ءتۇسۋ جۇمىستارى جونىندە ايتىپ بەردى. «كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىن قورعاۋ بويىنشا تۇراقتى تۇردە وبلىس پروكۋرورى, ونىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى نەمەسە باسقارما باسشىسىنىڭ توراعالىعىمەن ءاربىر ونكۇندىك, اي جانە توقسان سايىن كەڭەستەر وتكىزىلىپ تۇرادى. جىل باسىنان بەرى پروكۋراتۋرا باسشىلىعى كاسىپكەرلىك وكىلدەرىمەن 7 كەزدەسۋ وتكىزىپ, 45 ماسەلەنى قارادى», دەدى ول.
كەزدەسۋلەر ناتيجەسىندە مامليۋت اۋدانى كاسىپكەرلەرىنىڭ 84 سۋبەكتىسىنەن سۋمەن قامتىلعاندىعى ءۇشىن ارتىق اقى الىنىپ كەلگەندىگى انىقتالعان. مۇندايعا جول بەرگەن ورگاندارعا تاريفتەردى قايتا قاراۋ, تۇتىنۋشىلاردىڭ ارتىق شىعىندارىن قايتارۋ بويىنشا پروكۋرورلىق قاداعالاۋ اكتىسى جاسالعان. وسىنداي زاڭ بۇزۋشىلىقتار قازىر باسقا اۋدانداردا دا بار ەكەنى انىقتالىپ وتىر. سونداي-اق پروكۋراتۋرانىڭ قولداۋىمەن 14 كاسىپكەر مەكتەپتەردىڭ اسحانالارىن جاڭعىرتۋ مەن پايدالانۋ ءۇشىن سەنىمدى باسقارۋعا الۋدىڭ كەلىسىمشارتىن ۇزارتا الماي وتىرعان ماسەلەسى شەشىلگەن.
بيىلعى تاسقىن سۋدان كوپتەگەن كاسىپكەر دە زارداپ شەگىپ, بيزنەستەرىنە ماتەريالدىق نۇقسان كەلتىرىلدى. ولاردىڭ سانى 200-دەن اسىپ وتىر. مىنە, وسىلاردىڭ وتكىر ماسەلەلەرىن شەشىپ, تەحنيكالىق زەرتتەۋدىڭ قورىتىندىسى ۋاقتىلى شىعارىلىپ, وتەماقىسىن انىقتاۋ مەن تولەۋگە پروكۋراتۋرا ورگاندارى بەلسەنە ارالاسىپ, ماسەلەلەرىن شەشۋگە اتسالىسىپ كەلەدى. سونىمەن قاتار كاسىپكەرلەردەن تۇسكەن ارىز-شاعىمداردى جەدەل شەشۋ بويىنشا موبيلدىك توپتار قۇرىلعان. ولار جىل باسىنان بەرى 66 دابىلدى تەكسەرىپ, ونىڭ 23-ءى نەگىزدى, ال 1-ءى نەگىزسىز ەكەنىن انىقتاپ, 42-ءسى تۋرالى تۇسىنىكتەمە بەرگەن.
پروكۋراتۋرانىڭ جوسپارلى تەكسەرۋلەرى بارىسىندا 33 قاداعالاۋ اكتىلەرى جاسالىپ, 20 ادام جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان. 29 سالىقتىق تەكسەرىستەر توقتاتىلعان. بيزنەسكە قاتىستى التى اكىمشىلىك-قۇقىقتىق ءتارتىپ بۇزۋشىلىق شاراسى جويىلعان. سونداي-اق 254 كاسىپكەرلىك بويىنشا 1,1 ملرد تەڭگە ارتىق الىنعان سالىقتىق جانە ايىپپۇل شىعىندارى قايتارىلعان.
كەيبىر مەملەكەتتىك ورگاندار, سونىڭ ىشىندە اسىرەسە سالىق ورگاندارى جوسپاردان تىس تاقىرىپتىق تەكسەرۋلەر جاسايدى. 2023 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا عانا سالىق ورىندارى 9 شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىسىن تەكسەرگەن. سونىڭ 4-ىنەن ەشقانداي ءتارتىپ بۇزۋشىلىق تابىلماعان, 4-ءۋىن قالالىق قاداعالاۋ ورگانى توقتاتقان. مۇنداي تەكسەرۋلەر كاسىپكەرلىكتىڭ جۇمىستارىنا كەدەرگى جاساپ, ارتىق كىدىرىستەر تۋدىرادى. مىسالى, دۇكەندەردى بىرنەشە ساعاتقا جاۋىپ قويۋعا تۋرا كەلىپ, بۇل ۋاقىتتاعى تۇسىمدەر ازايادى. وسىنداي زاڭسىز تەكسەرۋلەردى پروكۋراتۋرا ەسىل اۋدانىندا – 2, قىزىلجاردا – 5, م.جۇماباەۆتا – 5, شال اقىن اۋدانىندا – 3 جانە مامليۋت اۋدانىندا 5 رەت انىقتاعان. وسىلاردىڭ بارىنە قاداعالاۋ اكتىلەرى سالىنىپ, لاۋازىمدى ادامدار زاڭمەن ءتيىستى جازاسىن العان, ال بارلىق 29 تەكسەرىس زاڭسىز دەپ تابىلىپ, ناتيجەلەرى جويىلعان. زاڭعا سايكەس جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعانداردىڭ اراسىندا وبلىستىق سالىق دەپارتامەنتىنىڭ ەكى باسقارما باسشىسى دا بار. بۇل ماسەلەگە ءتىپتى ەلىمىزدىڭ باس پروكۋراتۋراسى دا نازار اۋدارىپ, وسىنداي بۇزۋشىلىقتار ەلىمىزدىڭ باسقا وڭىرلەرىندە دە بولۋى مۇمكىن ەكەندىگىنە كوڭىل ءبولۋدى تاپسىرعان.
بيىل جەكەمەنشىك 14 بالاباقشانىڭ جۇمىسىن تەكسەرۋ بويىنشا پەتروپاۆل قالاسىنىڭ ءبىلىم ءبولىمى شەشىم قابىلداپ, وعان بالاباقشا يەلەرى قارسى شىعىپ, پروكۋراتۋراعا شاعىم جاساعان. قاداعالاۋشى ورگان بۇل ءىستىڭ دە بۇزۋشىلىق ەكەنىن انىقتاپ, ايىپتىلار تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتتى.
سونداي-اق اكىمشىلىك ءوندىرىس سالاسىنا بيزنەستىڭ 5 سۋبەكتىسى تارتىلعانى تۋرالى تۇسكەن دابىل بويىنشا تەكسەرىس جۇرگىزگەن پروكۋراتۋرا ولاردى اكىمشىلىك-قۇقىق بۇزۋشىلىق بويىنشا سالىنعان 2,8 ملن تەڭگە ايىپپۇلداردان بوساتتى. ال جارناما جاساعانى ءۇشىن ايىپپۇل ەسەپتەلگەن 10 كاسىپكەردى نەگىزسىز ايىپتان قۇتقاردى. ويتكەنى ولار جارنامالىق قۇرالداردى كوپ ۋاقىت پايدالانباعان, كەيبىرى ءتىپتى بولشەكتەپ تاستاعان. ال جەرگىلىكتى اتقارۋ ورگانى ولارعا اقى تولەمەدىڭ دەپ ايىپپۇل ەسەپتەي بەرگەن.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس قازىر پروكۋراتۋرا ورگاندارى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋدا زاڭنامالىق تالاپتاردىڭ ورىندالۋىن قاتتى قاداعالاۋى قاجەت. «قازىر ءبىزدىڭ وبلىستا 6,1 مىڭ جۇمىس ورنىن اشۋعا ءتيىس 619,5 ملرد تەڭگەنىڭ 36 ينۆەستيتسيالىق جوبالارى ىسكە اسىرىلىپ كەلەدى. ولار قحر, تۇركيا, گەرمانيا, يتاليا, رەسەي ەلدەرىنىڭ ينۆەستورلارى. قازىر ولاردىڭ بيزنەسىنە قارسى ءتۇرلى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ رۇقسات ەتپەۋ, شەكتەۋ سيپاتىنداعى 221 تەكسەرۋلەرىنىڭ زاڭدىلىعى زەرتتەلىپ, قاداعالاۋعا الىندى», دەدى عالىمجان قازىبەكوۆ.
پروكۋراتۋرالىق قاداعالاۋلار بارىسىندا 8 فاكتى بويىنشا زاڭسىز تەكسەرىسكە جول بەرىلگەندىگى انىقتالعان. مىسالى, تايىنشا اۋدانىنىڭ مال دارىگەرلىك باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ ينسپەكتسياسى ماسەلەنىڭ مانىسىنە بارماي ءىرى كاسىپكەرلىكتىڭ سۋبەكتىسىن وزدەرىنە ايتپاي مال ساتتى دەپ اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتقان. سونداي-اق ونەركاسىپ قاۋىپسىزدىگى دەپارتامەنتىنىڭ «پرومگاز» جشس-نا ايىپپۇل سالۋعا جيناعان ماتەريالدارىندا سەرىكتەستىڭ كىناسىن ناقتىلاعان ەشقانداي قۇجات بولماي شىققان. وسى دەپارتامەنت «Asyl Farms» جشس زاڭسىز تەكسەرۋگە جول بەرەتىن تاۋەكەلى جوعارىلاردىڭ ساناتىنا نەگىزسىز ەنگىزگەن. وسىلايشا, وبلىس پروكۋراتۋراسى ەل ەكونوميكاسىنا 243,1 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا قۇيعان جالپى سانى 14 ينۆەستورعا زاڭعا سايكەس قۇقىقتىق قولداۋ بىلدىرگەن.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى
