جيىن بارىسىندا وبلىس اكىمى قۇمار اقساقالوۆ ءۇش ايدان بەرى ءجۇرىپ جاتقان اۋقىمدى تازالىق ءىس-شارالارىنىڭ ناتيجەسىندە اۋىل-ايماقتىڭ, قالالىق مەكەندەردىڭ اجارى كىرىپ قالعانىن تىلگە تيەك ەتە كەلىپ, بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى جالعاستىرۋ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا بۇكىل ەل كولەمىندە ءجۇرىپ جاتقان «تازا قازاقستان» اكتسياسى تەك كوشە سىپىرىپ, كوشەت وتىرعىزۋمەن عانا شەكتەلمەيدى. ءبىز ءوزىمىز تۇرىپ جاتقان ءۇيدىڭ اۋلاسىنان باستاپ اينالامىزدى, جالپى ءوڭىردىڭ ءوڭىن اشىپ, ءسانىن كىرگىزىپ, تازا ءارى اسەم ورتادا ءومىر ءسۇرۋىمىز كەرەك. اكتسيا اياسىندا وڭىردە ءبىرتالاي شارۋالار اتقارىلدى. الايدا اۋىل كەلبەتىن وزگەرتۋ, ەلدى مەكەندەردى اباتتاندىرۋ, زاڭسىز قوقىس الاڭدارىنا جول بەرمەۋ باعىتىنداعى جۇمىستاردى ءالى دە شيراتا ءتۇسۋ قاجەت», دەدى اكىم.
11 ساۋىردە وڭىردە بىرىڭعاي سانيتارلىق تازالىق ءىس-شارالارى باستالىپ, بارلىق ەلدى مەكەندەر شاما-شارقىنشا اباتتاندىرۋ, كوگالداندىرۋ جۇمىستارىنا كىرىسكەن. كوپتىڭ كۇشىمەن بىتەتىن بۇل يگى ىسكە مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر, جەرگىلىكتى كاسىپورىن ۇجىمدارى, شارۋا قوجالىقتارى, مۇعالىمدەر, قوعامدىق ۇيىمدار, ءماسليحات دەپۋتاتتارى, پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىمەن قاتار قاراپايىم تۇرعىندار مەن ۆولونتەرلەر دە تارتىلدى. وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسىنىڭ باسشىسى داۋرەن اسقاروۆتىڭ ايتۋىنشا, ءوڭىردىڭ 250 مىڭعا جۋىق تۇرعىنى اتسالىسقان تازالىق اكتسياسى «تازا ولكە», «كيەلى مەكەن», «جاسىل ايماق», «ونەگەلى ۇرپاق», ء«مولدىر بۇلاق» دەگەن تاقىرىپتار اياسىندا ءوتىپ جاتىر. مىسالى, «تازا ولكە» جوباسى اياسىندا جەرگىلىكتى اكىمدىكتەر اپتا سايىن جالپىقالالىق, جالپىاۋداندىق سەنبىلىكتەرگە شىعىپ, زاڭسىز قوقىس الاڭدارىن جويۋ, اۋماقتاردى تازالاۋ, اعاش وتىرعىزۋ ءتارىزدى جۇمىستاردى اتقارىپ جاتىر. اتالعان ءىس-شارا بارىسىندا وبلىس اۋماعىندا 146 زاڭسىز قوقىس الاڭى انىقتالىپ, ونىڭ 113-ءى جويىلعان.
«قازىر قالعان قوقىس الاڭدارىن جويۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. ادەتتە زاڭسىز قوقىس ۇيىندىلەرى يەسىز قالعان, بوس تۇرعان عيماراتتاردىڭ ماڭايىندا پايدا بولادى. ءبىرتالاي ەلدى مەكەندەردىڭ سىرتقى كەلبەت-كورىنىسىن وسىنداي بوس عيماراتتار بۇزىپ تۇر. جىل باسىنان بەرى وڭىردە يەسىز بوس تۇرعان 820 عيمارات انىقتالدى. ونىڭ 694-ءى ەشتەڭەگە جارامسىز, تەك بۇزىپ تاستاۋ كەرەك. بۇگىنگە دەيىن 216 عيمارات يەسىز دەپ تانىلىپ وتىر», دەدى باسقارما باسشىسى.
مەملەكەت باسشىسى «تازا قازاقستان» ەكولوگيالىق اكتسياسى اياسىندا جەر-جەردەگى تاريحي ەسكەرتكىشتەردى دە جونگە كەلتىرۋدى تاپسىرعانى بەلگىلى. وڭىردە تاريحي جانە مادەني ءمانى بار 2 مىڭعا جۋىق ەسكەرتكىش بار. ونىڭ 1 252-ءسى – ارحەولوگيالىق ەسكەرتكىش, 39-ى – كەسەنەلەر مەن عيماراتتار, تورتەۋى – كيەلى نىساندار, 610-ى – مونۋمەنتالدى ونەر نىسانى. «كيەلى مەكەن» جوباسى اياسىندا وسى اتالعان ەسكەرتكىشتەردىڭ ماڭايى تازارتىلىپ, قورشاۋى بۇتىندەلىپ, كەيبىرەۋلەرىنە جەڭىل جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن.
«جاسىل ايماق» جوباسى اياسىندا بيىل وڭىردە 133 مىڭ اعاش كوشەتىن وتىرعىزۋ جوسپارلانعان. بۇگىنگە دەيىن سونىڭ 52 585-ءى وتىرعىزىلدى. جاسىل جەلەك تامىر جايىپ كەتكەنشە سۋعارىپ, تامىرىن قوپسىتىپ, كۇتىم جاساپ وتىرۋ جاعى دا قاراستىرىلىپ قويعان.
«ونەگەلى ۇرپاق» اپتالىعى اياسىندا وڭىردە تۇرعىن ۇيلەردىڭ اۋلاسى تازارتىلىپ, ارداگەرلەر مەن جالعىز باستى زەينەتكەرلەردىڭ مەكەنجايلارىنا, قارتتار ۇيلەرىنىڭ ماڭايىنا سەنبىلىكتەر ۇيىمداستىرىلدى. 10 مىڭنان استام ادام قاتىسقان اپتالىق اياسىندا كوزدەن تاسا جاتقان 70-تەن استام الاڭ قوقىستان تازارتىلىپ, ونىڭ ورنىن اعاش كوشەتتەرى باستى.
ء«مولدىر بۇلاق» جوباسى اياسىندا وبلىستا 40-تان استام وزەن, كول تازارتىلىپ, ارىقتار مەن بۇلاقتاردىڭ كوزىن اشۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, 10 توننا قوقىس شىعارىلدى. مىسالى, تاياۋدا عانا بەيىمبەت مايلين اۋدانىنا قاراستى جۋراۆلەۆ ەلدى مەكەنىنىڭ ماڭايىندا بىتەلىپ قالعان بۇلاق كوزى اشىلىپ, وسىعان وراي اۋىل تۇرعىندارى كادىمگىدەي سالتاناتتى ءراسىم وتكىزدى», دەدى د.اسقاروۆ.
مۇنىڭ سىرتىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ كوممۋنالدىق سالانى جەتكىلىكتى تۇردە قاجەتتى تەحنيكامەن قامتاماسىز ەتىپ, قىزمەت جۇمىسشىلارىن ىنتالاندىرۋ, اۋماقتاردى تازا ۇستاۋ, كوگالداندىرۋ ماقساتىندا ءاربىر ەلدى مەكەندە «ۇزدىك اۋلا», «تازا اۋدان» كونكۋرساتى ۇيىمداستىرىلاتىن بولادى. مۇنداي بايقاۋلاردى وڭىردە ءبىرىنشى بولىپ جىتىقارا اۋدانى قولعا الىپ جاتىر. جالپى, بيىل قالالار مەن اۋىلداردى اباتتاندىرۋعا, ەلدى مەكەندەردى جارىقتاندىرۋعا, قورشاۋلاردى جاڭارتىپ, بالالار مەن سپورت الاڭقايلارىن كوبەيتۋگە, اۋىل ىشىنە توسەمتاس توسەپ, كوگالداندىرۋعا, زاڭسىز قوقىستاردى شىعارۋعا, جاسىل جەلەكتەردى كۇتىپ-باپتاۋعا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 11 ملرد تەڭگە قارجى قاراستىرىلعان. ماسەلەن, تەك ەلدى مەكەندەردى جارىقتاندىرۋعا عانا 4,2 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ وتىر. بيىل وڭىردە بارلىق ەلدى مەكەندەردەگى كوشەلەردىڭ 90 پايىزىن جارىقتاندىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
جيىن بارىسىندا شالعاي اۋىل اكىمدەرى دە مىنبەرگە شىعىپ, اۋىلدى اباتتاندىرۋ جونىندە بايان ەتتى. ماسەلەن, ارقالىق قالاسىنا قاراستى ۆوستوچنىي اۋىلىنىڭ اكىمى دارحان جاعىپاروۆ تەك قالادا عانا ەمەس, وبلىس ورتالىعىنان شالعاي جاتقان الىس اۋىلداردا دا اۋقىمدى ىستەر اتقارىلىپ جاتقانىن ايتتى. جالپى, مىڭعا تارتا تۇرعىنى بار ۆوستوچنىي اۋىلىندا 304 ءۇي ءتۇتىن تۇتەتىپ وتىر. شالعايداعى شاعىن ەلدى مەكەننىڭ ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەبى, دارىگەرلىك پۋنكتى, كىتاپحانا, پوشتاسى, ۆەتەرينارلىق پۋنكتى, ناۋبايحاناسى مەن ورتالىق مونشاسى بار. اۋىلدا 15 جەكە كاسىپكەر, 13 شارۋا قوجالىعى, 2 جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىك, 5 ازىق-ت ۇلىك دۇكەنى جۇمىس ىستەيدى.
«2023 جىلى مەملەكەت تاراپىنان «اۋىل –ەل بەسىگى» باعدارلاماسى اياسىندا 314 ملن تەڭگە قارجىعا ۇزىندىعى 5,5 شاقىرىم بولاتىن اۋلىمىزدىڭ 11 كوشەسىنىڭ ىشكى جولدارى ورتاشا جوندەۋدەن ءوتتى. بۇل جۇمىستى مەردىگەر «الماس قۇرىلىس Kazakhstan» جشس اتقاردى. سونىمەن قاتار 14,9 ملن تەڭگە قاراجاتقا اۋلىمىزدىڭ بارلىق كوشەلەرىنە تولىقتاي جارىق شامدارى ورناتىلىپ, سىمدارى اۋىستىرىلدى. بۇعان دەيىن اۋىلدا 92 شام بولسا, قازىرگى ۋاقىتتا 212 شام بار. بۇل جۇمىستى مەردىگەر «دوسسەمستروي» جشس اتقاردى. 10 ملن تەڭگەگە اۋىل مەكتەبىنىڭ شاتىرى جاڭارتىلىپ, جوندەۋ جۇمىسى جۇرگىزىلدى. «ۆوستوچنوە اۋىلى» سەرىكتەستىگىمەن جاسالعان مەموراندۋمعا سايكەس 80 ملن تەڭگەگە جالپى اۋدانى 1 800 شارشى مەتر بولاتىن جاساندى توسەنىشى بار فۋتبول الاڭى سالىندى. سونىمەن قاتار اتالعان سەرىكتەستىك اۋىل اۋماعىندا ءوز جۇمىسكەرلەرىنە ارناپ جالپى اۋدانى 200 شارشى مەتر بولاتىن 2 جاڭا ءۇي سالىپ بەردى. بيىل اۋىلدا جاڭا فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكتتىڭ قۇرىلىسى باستالدى. جوبانىڭ قۇنى 246 ملن 355 مىڭ تەڭگە بولادى. بۇل جۇمىستى مەردىگەر «اليۋمينستروي» جشس اتقارادى. 1 ملن 600 مىڭ تەڭگەگە اۋىل كوشەلەرىنە جول بەلگىلەرىن ورناتۋ جۇمىسى باستالدى. جوبا بويىنشا بۇل جۇمىس ماۋسىم ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن اياقتالىپ, ەل يگىلىگىنە بەرىلەدى. بيىل 40 ملن تەڭگەگە تاعى ەكى ءۇي تۇرعىزۋ جوسپاردا بار. جالپى اۋدانى 600 شارشى مەتر بولاتىن ۆولەيبول الاڭىن سالۋدى, اۋىل كوشەلەرىنە كولىك قوزعالىسىن شەكتەۋ اركالارىن ورناتۋدى كوزدەپ وتىرمىز. مۇنىڭ سىرتىندا تاياۋدا «حاپتا», «قۋانىش», «كەب», «دارينا» شارۋا قوجالىقتارىمەن ءوزارا ىنتىماقتاستىق جونىندە مەموراندۋم جاسالدى. مەموراندۋم اياسىندا شارۋا قوجالىقتارى اۋىل كوشەلەرىنە سپورت ترەناجەرلەرىن ورناتۋعا جانە اۋىل ءىشىن ابباتتاندىرۋعا دەمەۋشىلىك كورسەتەتىن بولادى. الداعى ۋاقىتتا اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار وندىرۋشىلەر ىنتىماقتاستىقتى نىعايتا وتىرا اۋىلدى دامىتۋ جۇمىسىن جالعاستىراتىن بولامىز», دەدى اۋىل اكىمى.
جيىندى قورىتىندىلاعان وبلىس اكىمى شالعايداعى ۆوستوچنىي اۋىلىن كوپشىلىككە ۇلگى ەتىپ, بارلىق دەڭگەيدەگى اكىمدەرگە زاڭسىز قوقىس الاڭدارىنىڭ پايدا بولۋىنا جول بەرمەۋدى تاپسىردى.
قۇمار اقساقالوۆتىڭ ايتۋىنشا, كەيىنگى جىلدارى اۋىلدى وركەندەتۋگە دەن قويا باستاعان شارۋاشىلىقتار قاتارى كوبەيىپ كەلەدى. وبلىس اكىمى اۋىلدىڭ الەۋمەتتىك ءال-اۋقاتىن كوتەرۋگە جىل سايىن قوماقتى قارجى ءبولىپ, قىرۋار شارۋا تىندىرىپ جاتقان قامىستى اۋدانىنداعى «التىنسارين» جشس, وباعانداعى «ميراس» شارۋا قوجالىعى, مەڭدىقارا وڭىرىندەگى «قارقىن» اگروفيرماسى, دەنسيوۆ اۋدانىنداعى فرۋنزە سەرىكتەستىگىنىڭ باسشىلارىنا العىس ايتتى.
«تازا قازاقستان» اكتسياسى بىركۇندىك نەمەسە بىرجىلدىق ناۋقان ەمەس ەكەنىن تۇسىنىڭىزدەر. ىشكى تازالىعىمىز بەن سىرتقى تازالىعىمىز ۇيلەسىم تاۋىپ, جاقسى ورتادا تۇرۋعا, تازالىققا, اسەم ورتاعا كوزىمىزدى ۇيرەتۋىمىز كەرەك. مەملەكەت باسشىسى بىزدەن وسىنى تالاپ ەتىپ وتىر», دەدى اكىم.
قوستاناي وبلىسى
