سان عاسىر بويى ساباقتاسىپ, ۇندەسىپ كەلە جاتقان قايىرىمدىلىق ۇعىمى كەيىنگى ۋاقىتتا تەرەڭدەي ءتۇستى. اسىرەسە جاس تولقىننىڭ بويىنان ادامگەرشىلىك, ىزگىلىك, قاسيەتتەرىن كورۋ – كوڭىلگە مەدەۋ. ءبىر جاعىنان قازىرگى جاسوسپىرىمدەردىڭ ومىرلىك ۇستانىمى اتا-انالارىنىڭ جاس كۇنىندەگى ارمان-ماقساتىنا مۇلدەم ۇقسامايدى. جاھاندانۋ داۋىرىندە تۋىپ-وسكەن ۇرپاقتىڭ ويى, ءىسى دە بولەك, ءتىپتى وزدەرى دە دارا. ولاردىڭ ساناسىندا قوعام تاڭعان شەكارا جوق. سونداي ورەننىڭ ءبىرى – اياۋلىم بولپانوۆا.
بۇگىندە ول – رەسپۋبليكالىق «28 ىلمەك» ۆولونتەرلىك كلۋبىنىڭ مۇشەسى. جەتىنشى سىنىپ وقۋشىسى شالا تۋىلعان سابيلەردىڭ جارىق دۇنيەگە بەيىمدەلۋى ءۇشىن دەنەسىنىڭ قيمىلداۋىنا سەپ بولاتىن كيىم-كەشەكتەر توقيدى.
– ادەتتە كۇنى جەتپەي تۋعان شاقالاقتارعا قوسىمشا جىلۋ قاجەت. ويتكەنى نارەستەنىڭ تەرى استىنداعى مايى جۇكتىلىكتىڭ تەك 8-9 ايىندا عانا پايدا بولادى ەكەن. سودان سابيدە جىلۋ الماسۋ ءۇردىسى قالىپتاسىپ ۇلگەرمەيدى. ال مەديتسينالىق كومەكتەن بولەك, باستان-اياق قالىپتى تەمپەراتۋرانى ساقتاۋى ءۇشىن تازا ەكولوگيالىق جۇننەن توقىلعان باس كيىم, شۇلىق, قولعاپ, كەۋدەشەلەر قولدانىلادى. ءارى جۇننەن توقىلعان كيىم ەمدىك ماسساج ەسەبىندە دە اسەر ەتەدى. دەنەنى تىتىركەندىرەدى, قان اينالىمىن جاقسارتادى. ولاردا تىنىس الۋ جۇيەسى دۇرىس جەتىلمەگەندىكتەن قاتتى ۇيقىعا كەتىپ, دەم الماي قالۋى مۇمكىن. وسى ورايدا توقىما بۇيىمدار شاقالاقتىڭ دەنەسىن جىبىرلاتقان سوڭ, ۇنەمى قوزعالۋعا ءماجبۇر بولادى, – دەپ اياۋلىم ەگجەي-تەگجەي ايتىپ بەردى.
وعان قوسا توقىلعان كيىم-كەشەك بالا بويىنداعى موتوريكالىق قىزمەت جۇيەسىن جاقسارتادى. كىشكەنتاي جاناشىردىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي دۇنيەلەردى قاراپايىم دۇكەن سورەلەرىنەن تابۋ قيىن. سەبەبى ماشاقاتى كوپ, ۋاقىتتى تالاپ ەتەتىندىكتەن كوپشىلىگى اينالىسقىسى كەلمەيتىن كورىنەدى.
– ەرىكتىلىك قىزمەتتى قىسىلتاياڭ شاق – پاندەميا تۇسىندا باستادىم. بوس ۋاقىتىمدى ۇتىمدى پايدالانعىم كەلدى. الەۋمەتتىك جەلىلەردەن جىل سايىن ەلىمىزدە 22 مىڭعا جۋىق بالا شالا تۋىلاتىنىن وقىپ قالدىم. 400-500 گرامم شاماسىنداعى شاقالاقتاردىڭ ومىرگە بەيىمدەلۋى ءۇشىن ءبىراز كۇتىم قاجەت. وعان جوعارى تەحنولوگيالىق جابدىقتار, بىلىكتى مەديتسينالىق مامانداردان بولەك, قويدىڭ جۇنىنەن توقىلعان ش ۇلىقتىڭ, كيىمنىڭ ماڭىزدى ەكەنىن بىلگەننەن كەيىن, قولدان كەلگەنشە كومەكتەسۋدى ۇيعاردىم. ءسويتىپ, توقۋ, قولونەرگە دەگەن قىزىعۋشىلىعىم ۆولونتەرلىك قىزمەتكە ۇلاستى. كەيىن ءوزىم ۆولونتەرلىك كلۋب اشتىم. وسى ىسپەن اينالىسىپ جۇرگەنىمدى بىلگەن كوكشەتاۋ قالاسى فيزيكا-ماتەماتيكا باعىتىنداعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىندەگى ۇستازدارىم قاراجاتپەن كومەكتەسىپ, وقۋشىلار مەن اتا-انالار قاتارىما قوسىلدى. ءجىپ ساتىپ الىپ, وزدەرى توقىپ, كلۋبقا تاپسىرادى. ونى اۋرۋحانالارداعى ارنايى بولىمشەلەرگە, پەريناتالدىق ورتالىققا ادەتتە جيىنتىق ەتىپ اپارامىز. بۇل كيىم-كەشەكتەر دەنە سالماعى 500 گرامنان جوعارى سابيلەرگە قولدانىلادى, – دەيدى اياۋلىم.
وتكەن جىلعى ستاتيستيكاعا ۇڭىلسەك, شالا تۋعان ءاربىر ءجۇز ءسابيدىڭ دەنە سالماعى قالىپتى نورمادان تومەن نەمەسە وتە تومەن بولادى. مۇنداي سالماق ساناتىنداعى ءولىم كورسەتكىشى 50%-دان اسادى. دەسەك تە ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ ىشىندەگى ەڭ تومەنگى كورسەتكىش بىزدە. ياعني 30 جىل ىشىندە رەسپۋبليكادا نارەستەلەر ءولىمى بەس ەسەگە ازايعان. بۇل – بىلىكتى مەديتسينا ماماندارىنا جۇمىلا قول سوزعان اياۋلىم سەكىلدى ۆولونتەرلەردىڭ دە ەڭبەگى.
جالپى, ەلىمىزدە 2021-2023 جىلدارعا ارنالعان ۆولونتەرلىكتى دامىتۋ جول كارتاسى اياسىندا بىرقاتار جوبا تابىستى ىسكە اسىرىلدى. ناتيجەسىندە, ۆولونتەرلىك ۇيىمدار سانى 3 ەسە ءوستى. ونەگەلى ىسىمەن كوپكە ۇلگى بولا بىلگەن ەرىكتىلەردىڭ سانى 200 مىڭعا جەتتى. ارنايى Qazvolunteer.kz بىرىڭعاي پلاتفورماسى جاساقتالدى. بۇل دا قوعامدا ۆولونتەرلىك قىزمەتتىڭ الەۋەتىنىڭ ارتۋىنا سەپ بولدى.
قازىر ەرىكتىلەرىمىز الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە ءجۇر. ماسەلەن, جۋىردا عانا «Biz Birgemiz Qazaqstan» قورىنىڭ جەتەكشىسى پەريزات قايرات پالەستينا اۋماعىنا بارىپ, شيەلەنىستى جاعدايدا قازاق ەلى اتىنان تۇرعىندارعا كومەك قولىن سوزدى. ودان قالدى يوردانيا, كەنيا, تايلاند پەن تۇركيا مەملەكەتتەرىندە تاجىريبە جيناقتاپ, كومەك قولىن سوزىپ جۇرگەن ۆولونتەرلەرىمىز جەتەرلىك. ولار وسىنداي ءىس-ارەكەتتەرىمەن ىزگى سالت-ءداستۇرىمىزدىڭ ءجىبىن جالعاپ كەلەدى. بۇل رەتتە بابالار سالعان سارا جولدى كورسەتىپ, باعىتتاعان قازىرگى ەگدە جاستاعى ۆولونتەرلەردىڭ دە ەڭبەگى ەرەن.
الپىستى القىمداعان مەڭسۇلۋ يزماكوۆا ۆولونتەرلىكپەن بالا كەزىنەن اينالىسادى. مۇقتاج جانعا مۇمكىندىگىنشە كومەك كورسەتۋ ونىڭ ومىرلىك باعدارىنا اينالعالى قاشان. ونىڭ ۇستىنە 40 جىلدان استام ۇستازدىق ەتكەن. ەرىكتى «قايىرىمدىلىق جاساساڭ, قايىرىن ءوزىڭ كورەسىڭ», دەگەن اتالى ءسوزدى ەسكە الدى.
– مەن اتىراۋ وبلىسىنىڭ ماقات اۋدانىنداعى بايشوناس ەلدى مەكەنىندە تۋىپ-ءوستىم. بالا كەزدەن انام اۋىلداعى قارتتاردىڭ ۇيلەرىنە بارىپ, جاردەم بەرەتىن. ءبىزدى دە ەرتىپ ءجۇرىپ, شارۋاعا بەيىمدەدى. ءۇيىن جيناپ, تاماعىن ءپىسىرىپ جۇرەتىنىمىز ەسىمدە. ءسويتىپ, بۇل داعدى ادەتكە اينالدى. وسىلاي اكە-شەشەم قامقورلىق جاساۋعا, يگى ىستەن شەت قالماۋعا تاربيەلەدى. كۇنى بۇگىنگە دەيىن ەرىكتىلىك قىزمەتىمدى قالدىرعان ەمەسپىن. ءتۇرلى ۆولونتەرلىك ۇيىمعا مۇشە بولدىم. مەن ءۇشىن ۆولونتەرلىك قىزمەت – جۇرەك قالاۋى. قازىرگى تاڭدا ەرىكتىلەردىڭ اتقارىپ جۇرگەن يگى امالدارى ەجەلدەن اتا-بابامىزدان رياسىز جالعاسىپ كەلە جاتقان قايىرىمدىلىق. بۇل ءداستۇر «اسار» دەپ اتالاتىنى كوپكە ءمالىم. بۇرىن ءشوپ شابۋ, ەگىن جيناۋ ناۋقاندارىنا, سونداي-اق ءۇي سالۋ سياقتى اۋىر جۇمىستا كورىنىس تاۋىپ, حالىقتىڭ قايىرىمدىلىعى مەن ۇيىمشىلدىعىن تانىتقان. بۇل ءۇردىس تەك قازاققا ەمەس, قىرعىز, وزبەك, تاجىك, تۇركىمەن حالىقتارىنا دا ورتاق. قايىرىمدىلىق جاساعان ادام ساۋاپ ءۇشىن دەپ اقى سۇرامايدى عوي. دەمەك جاساعان يگى ءىس حالىقتىڭ مارتتىگىن عانا ەمەس, باۋىرمالدىعىن, كوپشىلدىگىن بىلدىرەدى, – دەيدى ۆولونتەر.
كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ ازاماتتىق قوعامسىز الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە ساياسي تۇرعىدا دامۋى ەكىتالاي. وسىعان دەيىنگى وقيعالار مەن تاجىريبە ازاماتتىق بەلسەندىلەر, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار ءاردايىم قاراپايىم ازاماتتاردىڭ مۇددەلەرىن قورعاپ, حالىقتىڭ ەڭ وتكىر ماسەلەلەرىن شەشۋگە ۇمتىلاتىنىن تالاي دالەلدەدى. دەمەك ءبىر مۇددە, ءبىر ماقسات توڭىرەگىندە ۇيىسقان ەلدە دامۋ دا بار.
