نارعىز مەكەباەۆانىڭ كينولوگيا سالاسىندا جۇرگەنىنە 20 جىلعا جۋىقتاعان. كاسىبي مامان كەيىنگى جەتى جىلدا «ايبات» ەسىمدى بەلگيالىق وۆچاركامەن قويان-قولتىق قىزمەت ەتىپ, نەبىر قىلمىستىڭ اق-قاراسىن انىقتاعان.
– جۇمىسىمىز ساعات 8.30-دا باستالادى. تاڭعى جينالىستا كەستەگە ساي تاپسىرمالار بەرىلەدى. كەيىن كينولوگتەر يتتەرمەن كۇندەلىكتى دايىندىقتى باستايدى. ۋچاسكەنى اينالىپ, سەرگىتىپ الادى. جالپى, قىزمەت ۋاقىتىندا بەكىتىلگەن ءيتتى كۇتىپ-باپتاۋ, تۇرعان ورنىن تازالاۋ, ونىڭ دۇرىس تاماقتانۋىنا كوڭىل ءبولۋ ارقايسىمىزعا مىندەتتەلەدى. يتتەر ۋاقتىلى ۆەتەرينارلىق تەكسەرۋدەن ءوتىپ تۇرادى. جانۋارلار قامقورلىقتى قاجەت ەتەدى, ولاردى قالاي باپتاساڭ, ساعان دا سولاي ادال بولادى. «ايبات» جارىلعىش زاتتاردى ىزدەۋگە ارنالعان يتتەردىڭ ساناتىنا كىرەدى. بەلگيالىق وۆچاركانىڭ ەرەكشەلىگى, ولار وتە ءتوزىمدى كەلەدى. جۇمىسقا دا قابىلەتى زەرەك. بۇل تۇقىمنىڭ يتتەرى قىزمەتتە وتە كەڭ تارالعان ءارى قىراعى, – دەپ اڭگىمەسىن باستادى استانا قالالىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنە قاراستى كينولوگيالىق قىزمەت ورتالىعىنىڭ اعا ينسپەكتورى, پوليتسيا مايورى ن.مەكەباەۆا.
قىلمىسقا قاساقانا بارعان ادام ارنايى قولعاپ نە بەتپەردە تاعىپ, ىلىك قالدىرماۋعا تىرىسادى. ءتىپتى تابان ىزدەرىن جاسىرىپ باعادى. بىراق مۇنى ءيىس سەزۋ قابىلەتى ادامنان 10 مىڭ ەسە زور قاۋىپسىزدىك قىزمەتىنىڭ يتتەرىنەن جاسىرۋ مۇمكىن ەمەس. مۇندا ءتونىپ تۇرعان قاتەردى بولجاپ, قۇتقارۋعا اسىق ءيىسشىل يتتەر كۇشىك كەزىنەن تاڭدالادى ەكەن. اۋەلى ءبىر-ەكى ايىندا موينىنا شىنجىر تاعىپ, باعىتتار ۇيرەتىلەدى. كەيىن 9 ايىنان 2 جاسقا دەيىن ارنايى دايىندىقتارعا ماشىقتايدى.
– ءيتتى كۇشىك كەزىندە ۇيرەتۋ وڭايىراق. باستى تالاپ – كۇشىك ويىنپاز جانە ىزدەنىمپاز بولۋى قاجەت. ول ءۇشىن ادام كوپ شوعىرلاناتىن اۋماقتاردا ەركىن جۇرۋگە, قاتتى داۋىستاردان ۇركىپ قالماۋعا, بيىكتىككە ءمىنىپ-سەكىرۋىنە دەيىن ۇيرەتىلەدى. ارينە, بۇل ۇدەرىس ۇزاق ۋاقىتتى الادى. ءارى ۇزدىكسىز وقۋ-جاتتىعۋدى تالاپ ەتەدى. ويتكەنى يت ارقاشان كەز كەلگەن جاعدايعا دايىن بولۋى كەرەك. تاعى ءبىر ماڭىزدى تالاپتىڭ ءبىرى – تىڭداي ءبىلۋ. ءتورت اياقتىلاردىڭ نۇسقاۋشىنىڭ كەز كەلگەن بۇيرىعىن بۇلجىتپاي ورىنداۋى ءۇشىن كوپ كۇش جۇمسالادى. ماسەلەن, پاۆلوۆ ءادىسى بار. تاپسىرمانى دۇرىس ورىنداعان كەزدە داۋىستاپ «جارايسىڭ» دەپ ماقتاۋ ايتاسىڭ. كەيدە ءتاتتىسىن, ويىنشىعىن بەرىپ ماشىقتايسىڭ. سونداي-اق اۋستريالىق ءتاسىل دە قولدانىلادى. ياعني كينولوگتىڭ قولىنداعى ارنايى قۇرىلعى ارقىلى تاربيەلەيسىز. يت نەعۇرلىم كوپ كوماندانى ورىنداسا, ونىڭ قارىم-قابىلەتى شىڭدالىپ جاتقانىن كورسەتەدى. قىزمەتتىك يتتەر كوبىنە ءوزىن ۇيرەتكەن ءبىر عانا ادامنىڭ بۇيرىعىن ورىندايدى. سوندىقتان مۇندا ءبىر مامانعا ءبىر يتتەن بەكىتىلەدى. بۇل ۇدەرىس تە جاي بولمايدى. اۋەلى كينولوگ ماماننىڭ مىنەز-قۇلقى زەردەلەنىپ, ونىڭ پوزيتسياسى ناقتىلانادى. سايكەسىنشە ەگەر مامان بەلسەندى بولسا, وعان سالماقتى يت بەرىلەدى. ال كەرىسىنشە كينولوگ مومىن بولسا, ءىس-قيمىلى شيراق يت ۇسىنىلادى. تاعى ءبىر ماڭىزدى تۇسى – يت اشۋشاڭ بولسا, مىسى باسىپ تۇراتىن ادامعا بەكىتىلەدى. وسىلايشا, ءبىر-ءبىرىن تولىقتىرىپ تۇرۋى قاجەت. بۇل ۇيلەسىمدىلىك قىزمەت بارىسىندا وتە ماڭىزدى. سونداي-اق كينولوگتەردىڭ ءارتۇرلى جاعدايلارعا بايلانىستى يتپەن جۇمىس ىستەۋدە ءادىس-تاسىلدەرى بولۋى مىندەتتى, – دەيدى كينولوگ.
ماماننىڭ ايتۋىنشا, ءيىسشىل يتتەر ورتا ەسەپپەن 8 جىل, جۇمىستى ىستەۋ دەڭگەيى تومەندەمەسە, ودان دا كوپ جىل قىزمەت ەتەدى. ءارى ولار بىرنەشە باعىت بويىنشا جۇمىس ىستەيدى. اتاپ ايتساق, ەسىرتكى, جارىلعىش زاتتاردى, وق ءدارى مەن قارۋ-جاراقتى ىزدەۋ, ودورولوگيا, شابۋىلداۋ باعىتى, ارنايى مەكەمەلەردى كۇزەتۋ دە قۇزىرەتتەرىنە كىرەدى.
كينولوگيا قىزمەتىنە ۇمىتكەرلەر قاتال ىرىكتەۋدەن وتكەننەن كەيىن عانا قابىلدانادى. كوبىنە شەكارالىق قىزمەت جانە اسكەر قاتارىندا پارىزدارىن وتەگەندەرگە, قىزمەتتىك يتتەردىڭ ينسترۋكتورلارى بولعاندارعا باسىمدىق بەرىلەدى. بىراق ءبىر بايقاعانىمىز, كينولوگ بولۋ ءۇشىن جانۋارلارعا دەگەن ماحاببات جەتكىلىكسىز. شىدامدىلىق, ءبىلىم-بىلىك سىندى قاسيەتتەر بولۋى قاجەت. ءيتتىڭ مىنەزىن ابدەن زەرتتەۋ كەرەك. ويتكەنى قىراعى ءتورت اياقتىلار ادامنىڭ كوزقاراسى ارقىلى نەنى ايتقىسى كەلگەنىن بىردەن سەزەدى.
