ميراس • 21 ماۋسىم, 2024

جامبىنىڭ اتى

120 رەت
كورسەتىلدى
1 مين
وقۋ ءۇشىن

ەرتە زاماندا قازاق مەر­گەندەرى ات ۇستىندە شاۋىپ كەلە جاتىپ سىرىق باسىنا ءىلىپ قويعان جامبىنى اتىپ ءتۇسىرۋ ءۇشىن ات تاڭداعان. ويتكەنى مەرگەن مىنەتىن ات تولىق ۇيرەتىلگەن ءارى سە­زىمتال, يەسىنىڭ تاقىم قى­سۋى مەن تىزگىن قاققان ءساتىن قالت جىبەرمەي اڭعا­راتىن اقىلدى, شابىسى وتە جايلى, جۇمساق بولعانى دۇرىس.

جامبىنىڭ اتى

سول سەبەپتى باعزى زامان­دا مەرگەندەر جامبى اتۋ ءۇشىن ءجۇرىسى تاي­پالعان سۋ جورعا مىنەتىن بولعان. ويتكەنى جورعانىڭ ءجۇرىسى جايلى, جىلدامدىق ىرعاعى بىرتەكتى. مۇنداي جىلقىنى قازاق «جامبى اتى» دەپ اسپەتتەگەن. جامبىنىڭ اتى – شاۋىپ نەمەسە جور­عالاپ كەلە جاتىپ, نىسانا – جام­بىعا جاقىنداعاندا قوزعالىسىن اسا جايلى تىنىش ىرعاققا اۋىستىرا بىلەتىن قابىلەتتى بولۋعا ءتيىس.

كونە دەرەكتەردە مەرگەن استىن­داعى اتىنىڭ ءتورت تۇياعى جەردەن ءبىر ساتكە قاتار كوتەرىلەتىن كەزىن تۇيسىگى ارقىلى اڭدايتىن بولعان. ءدال وسى كەزدە جەبە بوساتقان جاعدايدا ونىڭ نىساناعا ءدوپ تيۋ مۇمكىندىگى زور.

حالقىمىزدىڭ تاريحي جىرلار ساناتىنا جاتاتىن «بوگەنباي با­تىر­دىڭ ءبىرىنشى جورىعى» اتتى جىر­دا (مولداجان جاداي ۇلىنىڭ نۇس­قاسى. – بابالار ءسوزى: ءجۇز توم­دىق. – استانا: «فوليانت», 2004. 58-توم.147-ب) با­تىردىڭ جامبى اتۋ ءۇشىن مىنەتىن اتىن «جامبى كەر» اتاعانى ايتىلادى:

«ەكەۋى قالا بەردى امانداسىپ,

بەت الىپ تارتتى جالعىز كۇنشىعىسقا.

حوش ايتىپ ءجۇرىپ كەتتى بوكەڭ باتىر,

استىندا جامبى كەر ات, قولدا شاتىر». 

سوڭعى جاڭالىقتار