كورىكتى ولكەدە كەيىنگىگە ۇلكەن ونەگە, ءومىرى, حالقىنا ەتكەن قىزمەتى ادەمى مىسال بولاتىن تۇلعالاردىڭ ءىزى سايراپ جاتىر. اكتسيا بارىسىندا 14 تاريحي-مادەني ەسكەرتكىشتىڭ ماڭايى تاپ-تۇيناقتاي تازالانىپ, ءساۋىردىڭ اق جاۋىنىمەن جۋىلعانداي جارقىراي جادىراپ, ساۋلەتتەنىپ قالدى. يت تۇمسىعى وتپەيتىن ورمان-توعايى مول ءوڭىردىڭ ءوڭىن كەلتىرەتىن ءۇش مىڭنان استام ءارتۇرلى اعاش كوشەتى وتىرعىزىلدى. بۇل ءبىر ادامنىڭ قولىنان كەلەتىن شارۋا ەمەس, كوپ بولىپ جۇمىلىپ, جاقسى ءىستىڭ توڭىرەگىندە توپتاسا بىلگەن تىرلىكتىڭ ارقاسىندا وڭىنان وڭعارىلعان شارۋا بولدى.
ورتاق ىسكە اۋدان باسشىلارىنان باستاپ جاستار مەن ەرىكتىلەر, تۇتاس ەڭبەك ۇجىمدارى, تابيعات جاناشىرلارى بەلسەنە قاتىستى. 1 500 ادام جۇمىلعاننان كەيىن الدارىنداعى جۇمىس ۇركىپ تۇرماي ما؟ الدىمەن ماكينسك قالاسىنىڭ شەتكى ايماقتارى تۇرمىستىق قالدىقتاردان تازارتىلدى. ورمان القاپتارى, اۆتوموبيل جولىنىڭ قوس قاپتالى تازالانىپ, كورەر كوزگە جۇتىنىپ شىعا كەلدى. بەس توننادان استام قوقىس پوليگونعا تاسىمالداندى.
– مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان اكتسيا ءبىزدىڭ بۇلاندىلىقتاردى بىرىكتىرىپ, قۋاتتى سەرپىن بەردى, – دەپ اتاپ ءوتتى اۋداندىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى الىشەر كەنجەعاليەۆ. – مەنىڭ ويىمشا, وسى شارۋانىڭ ەكى جاعى بار. بىرىنشىدەن, ءوزىمىز تۇرىپ جاتقان ايماقتىڭ اجارى كىرسە, ەكىنشىدەن, وكشەمىزدى باسىپ كەلە جاتقان كەيىنگى جاستار ونەگەلى ىستەن ءتالىم-تاربيە الاتىن بولادى. بۇگىن باجايلاپ قاراساق, كۇرە جولدىڭ بويىندا كەلەڭسىز كورىنىس ورىن العان ەكەن. وكپەك جولاۋشىلاردىڭ نەمكەتتىلىگى. جول بويىن ءتامام جۇرتتىڭ تازالاپ جۇرگەنىن كورگەن سوڭ ولار دا ەندىگى ارادا بوساعان بوتەلكەنى, تەمەكىنىڭ تۇقىلىن تاستاپ, تابيعاتقا قيانات جاسامايتىن بولادى. جالپى, مادەنيەتتىلىككە تاربيەلەيتىن ءىس دەپ بىلەمىن.
سىڭسىعان نۋ ورماننىڭ ءىشى دە تازالىقتى تىلەيدى ەكەن. «باردى باعالاي بىلەيىك» دەگەن ەكوبەلسەندىلەر ماڭگى جاسىل قاراعايلار قاۋلاي وسكەن ورمان ءىشىن مۇنتازداي ەتىپ تازالاپ شىقتى.
– «تازالىق – دەنساۋلىق كەپىلى» دەگەن ءسوزدىڭ ۇلكەن ءمانى بار, – دەيدى اۋداندىق اقساقالدار كەڭەسىنىڭ توراعاسى شاحمان قۇسايىنوۆ. – ەل اعالارى ەگدە تارتقان جاسىنا قاراماي تۋعان جەردىڭ كوركىن كەلتىرەيىك دەپ قولۇشىن بەرىپ جاتىر. ۇلكەندەردىڭ ءوزى يماندى شارۋاعا بەل بۋىپ كىرىسكەننەن كەيىن جاستار دا بەلسەنە كىرىسىپ جاتىر. وسى ءىس ناۋقاندىق شارۋاعا اينالماي, تۇراقتى تۇردە جۇزەگە اسىپ وتىرۋى كەرەك.
ءدال قازىر قاراساڭ, بۇلاندى باۋرايىنان ۇقىپتى قولدىڭ تابى انىق بايقالادى. باسشى باستاپ, جالپاق ەل قوستاپ جۇزەگە اسىرىپ جاتقان اۋقىمدى ءىستىڭ ءبىر پاراسى ەلجاندى, جەر بەسىگىن سۇيە بىلەتىن پاراساتتى بولا بىلۋگە مەڭزەپ تۇرعانداي.
اقمولا وبلىسى,
بۇلاندى اۋدانى
