قويما كاسىبىن مەڭگەرگەندەر

شەتەلدە بار ءۇردىس بىزگە ەندى كەلگەندەي. ول – قويما بيزنەسى. ءىرى ساۋدا تاۋارىن نەمەسە جيھاز جينايتىن ەمەس, شاعىن ءارى باعالى زاتتاردى سەنىپ تاپسىراتىن ورىن. «Sandyq» جشس باسقارۋشىسى ميراس ءسابيتوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل بيزنەس ءتۇرى استانا مەن الماتى قالاسىندا بار. كولەمى 2-3 شارشى مەتر عانا بولاتىن ءار قويماعا ادامدار ارتىق مۇلكىن تاپسىرىپ, اقىسىن تولەيدى.

ء«بىز دە شەتەلدەگى تاجىريبەگە سۇيەندىك. 2020 جىلى وسى كاسىپ ويعا كەلىپ, قولعا الدىق. بۇگىندە استانا قالاسىنان ءتورت جەردەن ورىن اشىلدى. ءار قويما, ءبىز­دىڭ تىلمەن ايتقاندا «ياچەيكا-ۇياشىق­تاردىڭ» بارلىق قوسىندىسى – ­ 3 100 شارشى مەتر. 13 ادام تۇراق­تى جۇمىس ىستەيدى. قويماعا تاپ­سى­رىس بەرەتىندەردىڭ كوبى – پاتەر­­دەن-پاتەرگە كوشىپ جۇرگەن ادام­دار. قويماعا كەلىپ, ارنايى QR-كود ارقىلى ەسىك اشىپ, ءوزىنىڭ كەرەك­تى تاۋارلارىن الىپ, قايتا سالىپ كەتۋگە دە بولادى. ءبىز ونى بازا ارقىلى سىرتتاي عانا قاداعالاپ, كىم كەلگەنىن, قانداي زات الىپ كەتكەنىن كورىپ وتىرامىز. ياعني نىسان تولىق بەينەباقىلاۋمەن جابدىقتالعان. الداعى ۋاقىت­تا وزگە قالالاردا دا ءدال وسىنداي بيزنەستى ىسكە اسىرۋىمىز مۇمكىن», دەيدى ول.

مۇنداعى قويمالاردىڭ ار­قاي­سىسى­نىڭ كولەمى ءارتۇرلى. ۇل­كەن كولەمدىلەرى دە جەتەرلىك. تولەم­اقىسى دا ءارتۇرلى.

«KANSUL» جەكە كاسىپكەر­لى­­گى­نىڭ قۇرىلتايشىلارى قانات­ ۇمبەتالينوۆ پەن سۇلتان وشاق­باەۆ تا جىل باسىندا 1 400 شارشى مەتردى جالعا الىپ, ءدال وسى كا­سىپتىڭ باسىندا ءجۇر. جاس­تىق جىگەردىڭ ارقاسى بولار, بۇل قوي­ماعا دا استانالىقتار ۇلكەن سەنىم بىل­دىرەدى. كاسىپ يەلەرىنىڭ ايتۋىنشا, جوبا قۇنى 60 ميلليون تەڭگەگە جۋىقتاعان.

«ارينە, ازاماتتار جاڭا پاتەرگە كوشكەن سوڭ ءىشىن جاڭا جيھازبەن تولتىرعىسى كەلەدى. مۇندايدا بۇ­رىن قولدانباعان, ءتىپتى سۋ جاڭا زاتتار جينالىپ قالادى. سوسىن ءبىزدىڭ كومەگىمىزگە جۇگىنەدى. شاعىن قويمالاردى جالعا الۋ ءارى كەتسە 1 جىلعا 100 مىڭ تەڭگەدەن اسادى. ءبىر ايعا عانا جالداسا 4 000-5 000 تەڭگەگە شىعۋى مۇمكىن. دەمەك كۇ­نىنە 140-160 تەڭگەدەن جالعا الاسىز دەگەن ءسوز», دەيدى سۇلتان وشاقباەۆ.

قالاعا قونىس اۋدارىپ, پاتەر تابىلعانشا بارلىق زاتىن وسىندا ورنالاستىراتىندار كوپ ەكەن. كاسىپكەرلەردىڭ سوزىنە سۇيەن­سەك, ساتىلىمعا شىعاتىن زاتتارىن, ياعني ونلاين ساۋدامەن اينالىساتىن كاسىپكەرلەر دە وسىندا يمپورتتىق تاۋارلارىن ورنالاس­تىرادى. ويتكەنى ولاردىڭ زاتتارىنا كوپ ورىن قاجەتى جوق.

«مىسالى, بىزدە ءبىر تاپسىرىس بەرۋشى بار. جەكە ستوما­تو­لو­گيا­لىق بيزنەس اشقان. ەندى وعان كەلەتىن يمپورتتىق دارىلىك پرەپاراتتار مەن قوسىمشا قۇرىل­عىلاردى ۇدايى بىزگە سەنىپ تاپسىرادى. سودان سوڭ قالاعانىن­شا كەرەكتىسىن قويمادان الىپ كە­تەدى. سونىمەن قاتار قىتاي نەمەسە تۇركيادان ونلاين تاۋار ال­­دىرىپ, بيزنەس جۇرگىزىپ جۇر­­گەندەر دە قىزمەتىمىزگە ءجيى جۇگى­نەدى. مىسالى, كيىم-كەشەك, بالالار ويىنشىعى نەمەسە ءتۇرلى تۇر­مىستىق بۇيىمدار. ولار دۇكەن­دى جالعا الا المايدى, سەبە­بى ولار­دىڭ جالعا الۋ قۇنى تىم قىم­بات. ال كەيبىر ستۋدەنتتەر جاز­عى كانيكۋلعا اتتانعاندا, پاتە­رىن بو­ساتىپ, قىستىق كيىم, جەكە مۇ­لىك­تەرىن ساقتاۋعا تاپسىرادى. جوعارىدا ايتقانداي, قويما با­عاسى قولجەتىمدى», دەيدى ولار.

قوس قويمادا دا ءورت قاۋىپ­سىز­دىك ەرەجەلەرى ساقتالعان. ىلعال­دى­لىققا قارسى, ياعني زاتتاردى ءوز تەمپەراتۋراسىندا قۇر­عاق ساق­تاۋعا كەپىلدىك بەرىلگەن. جەكە كۇزەت قىزمەتىنەن بولەك, بار­­لىق جەرگە بەينەباقىلاۋ ورنا­­تىل­عانىن بايقادىق. ونسىز بول­­مايتىنى دا بەلگىلى. «حالىق سەنىپ تاپسىر­عان زاتقا مۇقيات بولۋ كەرەك», دەيدى جەكە كاسىپكەرلەر.