فوتو: almaty.tv
وبلىستىق ەكولوگيا دەپارتامەنتىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن اتالعان اكتسيا العاش رەت ءوتتى. باس مەملەكەتتىك ەكولوگيالىق ينسپەكتور ەرلان ەسەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, اتالعان اكتسيا ەكى ايعا كەيىن باستالۋىنا تابيعي سيپاتتاعى توتەنشە جاعداي سەبەپ بولعان.
«اكتسيانىڭ نەگىزگى ماقساتى – قورشاعان ورتانى قوقىستان تازارتىپ, تابيعاتتى تازا ۇستاۋعا شاقىرۋ. جاس ۇرپاقتى وسىنداي قوعامدىق ءىس-شاراعا بەلسەنە اتسالىسۋعا باۋلۋ», دەيدى ەرلان ەسەنوۆ.
مۇنايلى وڭىردە باستاۋ العان ەكولوگيالىق اكتسياعا العاشقى كۇنى 2130 ادام قاتىستى. ونىڭ 200-دەن استامى اتىراۋدان ورالعا قاتىنايتىن كۇرە جولدىڭ وڭ جاق بولىگىن تازالاۋعا جۇمىلدى. ءبىر كۇندە اتىراۋ قالاسىنىڭ اۋماعىنان 110 توننا قوقىس جينالىپ, «ارنايىاۆتوبازا» جشس-ءنىڭ ارنايى پوليگونىنا تاسىمالداندى.
بۇرناعى كۇنى جايىق وزەنىنىڭ اتىراۋ قالاسىنداعى جاعالاۋىنان توپىراق تولتىرىلعان قاپشىقتاردى جيناۋ باستالدى. ويتكەنى قالالىق اكىمدىكتىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى عاسىربەك تولەگەننىڭ ايتۋىنشا, سۋ ايدىنىنىڭ قاۋىپ سەيىلگەن اۋماعىنان قۇم تولتىرىلعان قاپشىقتاردى جيناپ الۋعا ۇيعارىم جاسالعان.
«كەيىنگى كۇندەرى اتىراۋ قالاسىندا جايىق وزەنىندەگى سۋ دەڭگەيى تومەندەپ كەلەدى. بىرنەشە كۇننەن بەرى سۋدىڭ دەڭگەيى كوتەرىلگەن جوق. سول سەبەپتەن, قالالىق اكىمدىكتىڭ شەشىمىمەن تاسقىن سۋ باسۋ قاۋپى سەيىلگەن اۋماقتاردان توپىراق سالىنعان قاپشىقتاردى جيناۋ قولعا الىندى. الدىمەن «اۆانگارد» شاعىن اۋدانىنداعى جانە ورتالىق كوپىر تۇسىنداعى جاعالاۋدان قۇم تولتىرىلعان قاپشىقتار جينالىپ جاتىر», دەدى ع.تولەگەن.
جايىق وزەنىنىڭ اتىراۋ قالاسى اۋماعىنداعى جاعالاۋىندا 250,7 شاقىرىم بوگەت بەكىتىلگەن. قالالىق اكىمدىك تاراپىنان وسى ماقساتقا 4 ملن 900 مىڭ قاپشىق تاراتىلىپتى.
«جايىق وزەنىنىڭ جاعالاۋىن بەكىتۋ ءۇشىن قاپشىققا تولتىرىلعان توپىراق ارنايى كارەرلەردەن الىنعان ەدى. ەندى وزەن جاعالاۋىنان جينالعان قاپشىقتاعى توپىراق سول كارەرلەرگە قايتا توگىلەدى. بۇل جۇمىستى جايىق وزەنىنىڭ جاعالاۋىن بەكىتۋ تاپسىرىلعان كومپانيالار مەن مەكەمەلەر اتقارادى», دەپ ءمالىم ەتتى ع.تولەگەن.
ال جىلىوي اۋدانىنىڭ ورتالىعى – قۇلسارى قالاسىندا ەكى اي بۇرىنعى تاسقىن سۋدىڭ زاردابىن جويۋ جالعاسىپ جاتىر. «جىلىويتازالىق» جشس-ءنىڭ ديرەكتورى باۋىرجان ابدراحمانوۆتىڭ ايتۋىنشا, قالانىڭ سۋ باسقان كوشەلەرىنە «West Dala» جشس-دان اكەلىنگەن 20 كونتەينەر قويىلعان. ءار كونتەينەردىڭ سىيىمدىلىعى – 8 مىڭ تەكشە مەتر. قوقىس جينالاتىن كونتەينەرلەرىن تاسىمالدايتىن 2 ارنايى كولىك بولىنگەن.
ء«بىزدىڭ كاسىپورىننىڭ قىزمەتكەرلەرى قۇلسارى قالاسىنىڭ سۋ باسقان كوشەلەرىنەن كۇن سايىن تۇرمىستىق قالدىقتاردى شىعارۋدى جالعاستىرىپ كەلەدى. بۇل جۇمىسقا كاسىپورىننان 50 جۇمىسشى, 20 ارنايى تەحنيكا تارتىلدى. قازىر ارنايى كوميسسيانىڭ شەشىمىمەن اپاتتى دەپ تانىلعان ۇيلەردى بۇزۋ, كەيبىر باسپانانى جوندەۋ, قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىسى قولعا الىنىپ وتىر. سول سەبەپتەن, تۇرمىستىق قالدىقتاردى شىعارۋدى جالعاستىرا بەرەمىز», دەدى ب.ابدراحمانوۆ.
ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, «اتىراۋ», «جادىراسىن», «اۆتودوروجنيك-2 شاعىن اۋداندارى قوقىستان تولىق تازارتىلعان. كەيىنگى كۇندەرى 2-اۋىل, 4-اۋىل, «اۆتودوروجنيك-1», «دوستىق» شاعىن اۋداندارىنان دا تۇرمىستىق بۇيىمدار قالدىعى شىعارىلعان. وسى كەزگە دەيىن قۇلسارى قالاسىنىڭ كوشەلەرىنەن ارنايى پوليگونعا 25 مىڭ توننادان استام تۇرمىستىق قالدىق پەن ءتۇرلى ارنايى پوليگونعا تاسىمالدانعان.
اتىراۋ وبلىسى
