قوعام • 11 ماۋسىم, 2024

ارداگەرلەر پرەزيدەنت باستاماسىن قولدايدى

281 رەت
كورسەتىلدى
19 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلوردامىزدا «ارداگەرلەر ۇيىمى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگى ورتالىق كەڭەسىنىڭ كەزەكتى پلەنۋمى ءوتىپ, جيىنعا ءماجىلىس دەپۋتاتتارى, مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى سۆەتلانا جاقىپوۆا جانە ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن دەلەگاتتار قاتىستى.

ارداگەرلەر پرەزيدەنت باستاماسىن قولدايدى

سۋرەتتى تۇسىرگەن – يگور بۋرگاندينوۆ

جاستار بولاشاعى الاڭداتادى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «ادال ادام – ادال ەڭبەك – ادال تابىس» يدەياسىن ارداگەرلەر ۇيىمىندا جۇزەگە اسىرۋ جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋعا ارنالعان ءىس-شا­رانى بىرلەستىكتىڭ ورتالىق كەڭە­سىنىڭ توراعاسى باقتىقوجا ىزمۇحامبەتوۆ اشىپ جۇرگىزدى. كۇن تارتىبىندە ءۇش ماسەلە قارالدى: جوعارىدا اتالعان پرەزيدەنت يدەياسىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن العا قويىلعان مىندەتتەر, سونداي-اق كەلەر جىلعى جەڭىستىڭ 80 جىل­دىعىنا وراي قوعامدىق بىر­لەستىكتىڭ ءىس-شارالار جوس­پا­رىن بەكىتۋ جانە باسقا دا اعىم­داعى ماسەلەلەر قارالدى.

جيىندا العاش بولىپ ءسوز العان قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى, ءماجىلىس دەپۋتاتى باقتىقوجا سالاحاتدين ۇلى وتكەن اپتادا ءوزىنىڭ مەملەكەت باسشىسىنىڭ قابىلداۋىندا بولىپ, ارداگەرلەر ۇيىمىنىڭ ەلدەگى تۇراقتىلىق ءۇشىن جاساپ جاتقان جۇمىستارى تۋرالى مالىمەت بەرگەنىن جەتكىزدى. قاسىم-جومارت كەمەل ۇلىنىڭ ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋ جولىندا اعا بۋىننىڭ تاجىريبەسى دە, جاس ۇرپاقتىڭ جاڭا يدەيالارى دا ماڭىزدى ەكەنىن ايتقان ويىمەن ءبولىستى.

– اتىراۋدا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتاي وتىرىسىندا پرەزيدەنت قوعامدا جاڭا كەسەلدەردىڭ پايدا بولعانىن جاسىرماي ايتا كەلە: «حالىقتىڭ بەرەكە-بىرلىگىن ساقتاۋ ەلدىگىمىز ءۇشىن اسا ماڭىزدى. بۇل ىستە زيالى قاۋىم ايرىقشا ءرول اتقارادى. اسىرەسە ەلگە ءسوزى وتەتىن اعا بۋىننىڭ ورنى بو­لەك. ەلدىڭ تۇتاستىعى زيالى قا­ۋىم­نىڭ بىرلىگىنەن باستالادى. الدىمەن ەل اعالارىنىڭ اراسىندا اۋىزبىرشىلىك بولۋى كەرەك. ولار ۇرپاققا ونەگە بولاتىن كەسەك اڭگىمە ايتۋى قاجەت» دەگەن بولاتىن. پرەزيدەنت حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت ورناۋى ءۇشىن ۇلتتىق قۇرىلتايدا العا قويعان مىندەتتەردى ورىنداۋعا اعا بۋىننىڭ ۇلەس قوسۋىن, اسىرەسە ۇرپاق تاربيەسىندە بەلسەندى بولۋىن­ تاپسىردى, – دەدى ول.

باقتىقوجا ىزمۇحامبەتوۆ بۇگىندە كوپتى الاڭداتىپ وتىرعان قوعامدىق كەسەلدەرگە توقتالدى. سونىڭ ءبىرىنشىسى – ناشاقورلىق. «وكىنىشكە قاراي, ناشاقورلىق, مامانداردىڭ ايتۋىنشا, بالالار اراسىندا دا كەڭ تارالىپ بارادى» دەگەن ول لۋدومانيا, ياعني ويىنقۇمارلىق تۋرالى دا ايتا كەلە, ونىڭ جاس ۇرپاقتىڭ بولاشاعىنا بالتا شاباتىنى, تالاي شاڭىراقتى شايقالتقانى, قۇمار ويىن كەسىرىنەن قارىزعا باتىپ, وزىنە قول جۇمساعانداردىڭ بار ەكەنى جايىندا حاباردار ەتتى.

«ۇشىنشىدەن, حەيتەرلەر ياعني ادامدى مازاق قىلىپ, داتتاۋشىلار. الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقى­لى اقپاراتتىق شابۋىل جاساۋ­شىلار. قازىر – عالامتوردىڭ شارىقتاپ دامىعان ءداۋىرى. ونداعى بەي-بەرەكەت اقپارات تاسقىنى جاستاردىڭ ساناسىن ۋلاپ جاتىر. جەلىدە اركىم ويىنا كەلگەندى جازادى. كەي كەزدە ءجون-جوسىقسىز جالانىڭ كەسىرىنەن جاپتىم جالا, جاقتىم كۇيەنىڭ قۇربانى بولىپ, ومىردەن وزعاندار دا بار» دەدى ول.

باقتىقوجا سالاحاتدين ۇلى قوعامدا كورىنىس تاۋىپ جاتقان ءدىني فاناتيزم مەن الاياقتىق ارەكەتتەرىن دە زامانىمىزدىڭ جەگىقۇرتى رەتىندە اتادى. «ەلىمىز­دەگى قاۋىپتى كەسەلدىڭ ءبىرى – ءدىني فاناتيزم. ءدىن تاقىرىبى وتە نازىك. شىرپى تيسە قاۋلاپ جاناتىن ءشوپ سياقتى وتە ساقتىقتى كەرەك ەتەدى. سوڭعى جىلدارى كوبەيىپ كەتكەن ساقالى بەلىنە تۇسكەن جاستار, بەتىن بۇركەپ, قارا جامىلعان قىزدارىمىز قوعامدىق ورتالاردا ءجيى كەزدەسەدى. بۇلار – تەرىس ءدىني ۇستانىمداعى, اداسقان جاستار. ءبىر ەلدە تۇرىپ, وتانى ءبىر مۇسىلمان بالاسىنىڭ ءبىر-ءبىرىن سىيلاماۋى, تىڭداماۋى جاقسىلىققا اپارمايدى. بۇل ەلىمىزدىڭ ەگەمەندىگىنە ۇلكەن قاۋىپ», دەگەن ول ۇرپاق تاربيەسى ءاربىر ارداگەردى ويلاندىراتىنىن, سوندىقتان الداعى ۋاقىتتا «جاستار تاربيەسى – ادامزاتتىڭ ماڭگىلىك تاقىرىبى» اتاۋىمەن اشىق ديالوگ الاڭىندا وسى ماسەلە كوتەرىلەتىنىن جەتكىزدى.

 

قوعامعا پايدالى قوس جوبا

ۇيىم توراعاسى ءوز سوزىندە ارداگەرلەر تاراپىنان قولعا الىنىپ جاتقان ىرگەلى ىستەرگە دە توقتالدى. ماسەلەن, كوكتەمدە ەلىمىزدىڭ ءبىراز بولىگىن ەرىگەن قار سۋى باسقاندا ولار جۇمىلىپ ىسكە كىرىسىپ, كومەك بەرۋ جۇمىستارىنا ۇيىتقى بولىپ, حالىق اراسىنان تابىلا ءبىلدى. سونىمەن بىرگە پرەزيدەنت قابىلداۋىندا ارداگەرلەر ۇيى­مى­نىڭ «دانەكەر», «ىسكەرلىك جانە جانا­شىرلىق» جوبالارى تۋرالى مالىمەت بەرگەنىن دە ايتا كەتتى.

– ورتالىق كەڭەستە «دانەكەر» جوباسى 2019 جىلى, «مەدياتسيا تۋرالى» زاڭدى جۇزەگە اسىرۋ باعىتىندا قولعا الىنعان بولاتىن. ناتيجەسىندە, ارداگەرلەردەن قۇرالعان قوعامدىق مەديا­تور­لار­دىڭ كومەگىمەن سوڭعى 4 جىلدا تاراپتار اراسىن­داعى 6 896 داۋدىڭ 4 563-ءى سوتقا جەتپەي كەلىسىمگە كەلۋ ارقىلى شەشىلدى. 2021 جىلى ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار اراسىندا «قوعامدىق كەلىسىمدى جانە ۇلتتىق بىرلىكتى نىعايتۋ» نوميناتسياسى بويىنشا «دانەكەر» جوباسى جەڭىمپاز بولىپ, ارنايى سىياقى يەلەندى, – دەدى ول.

بىلتىر ارداگەرلەر ۇيى­مىندا قوعامعا پايداسى بار «ىسكەر­لىك جانە جاناشىرلىق» اتاۋى­مەن قاناتقاقتى جوبا قول­عا الىنعان. وعان ارداگەرلەر كەڭەس­تەرى باسشىلىق جاسايدى. ولار اۋىل-ايماقتا الەۋ­مەت­تىك قولداۋعا ءزارۋ, مۇقتاج ازا­ماتتارعا, جانۇيالارعا كومەك كور­­سەتۋگە كاسىپ­كەرلەردى, مەكەمە, كاسىپ­ورىنداردى جۇمىلدىرادى. قانات­قاقتى جوبا قازىر اتىراۋ, سول­تۇستىك قازاقستان جانە قىزىلوردا وبلىستارىندا ىسكە اسىپ جاتىر.

– «ىسكەرلىك جانە جانا­شىر­لىق» قاناتقاقتى جوباسىنىڭ جۇمىسى اتىراۋ وبلىسىندا مۇرات ساقتاي ۇلىنىڭ باسشى­لى­عىمەن تۇراقتى جولعا قو­يىلعان. وعان وزدەرىڭىز جەل­توقساندا وتكەن ورتالىق كەڭەس­تىڭ كەڭەيتىلگەن تورالقا وتىرىسىندا كۋا بولدىڭىزدار. بۇل جوبامىز سولتۇستىك قازاق­ستان جانە قىزىلوردا وبلىس­تا­رىندا دا جالعاسىن تاپتى. وسى جۇ­مىس­تار­دى تەز ارادا جول­عا قويىپ ۇيىمداستىرا بىل­­­گەنى ءۇشىن ارىپ­تەستەرىمىز مۇرات ساقتاي ۇلىنا, ەسكەندىر ەسماق ۇلىنا, سەرىك ءابىش ۇلىنا العى­سىمدى بىل­دى­رە­مىن, – دەدى باقتىقوجا سالاحاتدين ۇلى.

سونىمەن قاتار ول الداعى جىلى بولاتىن جەڭىستىڭ 80 جىلدىعىنا وراي ارداگەرلەر ۇيىمى ازىرلىك جۇمىستارىن باس­تاپ كەتكەنىن, ورتالىق كەڭەس­تىڭ جۇمىس جوسپارىنا سايكەس, الداعى قىركۇيەكتە تمد ەلدەرى ارداگەرلەرى ۇيىمى توراعا­لا­رى­نىڭ قاتىسۋىمەن الماتى قالا­سىندا دوڭگەلەك ۇستەل وتەتىنىن حابارلادى.

 

ارداگەرلەردى قولداۋ جالعاسا بەرەدى

پلەنۋمدا ءسوز العان ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى سۆەتلانا جاقىپوۆا اعا بۋىن وكىلدەرىن الەۋمەتتىك قورعاۋ جاعدايىنا توقتالدى. «بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدە 142 سوعىس ارداگەرى تۇرادى. ولار ءۇشىن الەۋمەتتىك كومەك شارالارى ورتالىق تا, جەرگىلىكتى دەڭگەيدە دە ىسكە اسىرىلادى», دەپ اتاپ كورسەتتى ول.

س.جاقىپوۆا مەملەكەت باس­شى­سىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ اياسىندا بازالىق زەينەتاقى مولشەرىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ارتتىرۋ جالعاسىپ جاتقانىن ەسكە سالدى. «بىرىنشىدەن, 2024 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ بازالىق زەينەتاقىنىڭ ەڭ تومەنگى مولشەرى ەڭ تومەن كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 60%-دان 65%-عا دەيىن, ال ەڭ جوعارى مولشەرى 100%-دان 105%-عا دەيىن ۇلعايدى. 2027 جىلعا دەيىن بازالىق زەينەتاقىنىڭ ەڭ تومەنگى مولشەرى 70%-عا دەيىن, ال ەڭ جوعارى مولشەرى ەڭ تومەن كۇنكورىس دەڭگەيىنەن 120%-عا دەيىن ارتتىرىلاتىن بولادى. بۇدان باسقا وزگە دە الەۋمەتتىك تولەمدەرگە قاراماستان سوعىس ارداگەرلەرىنە اي سايىن 16 اەك نەمەسە 59 072 تەڭگە مولشەرىندە ارناۋلى مەملەكەتتىك جاردەماقى تولەنەدى.

«ەكىنشىدەن, قولدانىستاعى زاڭناما بويىنشا ولار ءۇشىن سالىق سالۋ بويىنشا جەڭىلدىكتەر, امبۋلاتوريالىق-ەمحانالىق كو­مەك كورسەتەتىن ۇيىمداردا باسىم قىزمەت كورسەتۋ جانە كەزەكتەن تىس ەمدەۋگە جاتقىزۋ جانە ت.ب. كوزدەلگەن. سونىمەن قاتار جەرگىلىكتى بيۋدجەت قاراجاتى ەسە­بىنەن جەكەلەگەن وڭىرلەردە كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە, سانا­توريلىك-كۋرورتتىق ەمدەلۋگە, سونداي-اق قوعامدىق كولىك­تە جول ءجۇرۋ جەڭىلدىكتەرىنە تولە­نەتىن الەۋمەتتىك كومەك اي سايىن تولەنەدى», دەدى س.جاقىپوۆا.

ول سونداي-اق سوعىس ارداگەر­لە­رىنە استانا جانە الماتى قا­لا­لارىنداعى ماماندان­دى­رىل­­عان گوسپيتالداردا بىلىك­تى مەديتسينالىق كومەك كورسە­تىلە­تى­نىن, ال تۇرعىن ءۇي زاڭنا­ما­سى­نا سايكەس ولارعا ءبىرىنشى كەزەكتە تۇرعىن ءۇي بەرىلەتىنىن اتاپ ءوتتى.

س.جاقىپوۆا جەڭىستىڭ 80 جىلدىعىن مەرەكەلەۋ اياسىندا ۆەدومستۆو ارداگەرلەرگە الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتۋ جونىندەگى ءىس-شا­رالار جوسپارىن ازىرلەيتىنىن, ال جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان­دار­عا ۇقساس وڭىرلىك جوسپارلاردى ازىرلەۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى حاتتار جىبەرىلەتىنىن حابارلادى.

«مينيسترلىك جاڭا باستاما رەتىندە باسقا مەملەكەتتەر اۋما­عىن­داعى جاۋىنگەرلىك ءىس-قيمىل ارداگەرلەرىنە, جەڭىلدىك­تەرى  بو­يىنشا سوعىس ­ارداگەرلەرىنە, تىل ەڭبەك­كەرلەرىنە جانە باسقا دا ساناتتارعا تەڭەستىرىلگەن ارداگەرلەرگە اي سايىنعى ارناۋلى مەملەكەتتىك جاردەماقىلاردىڭ مولشەرىن ارتتىرۋ ماسەلەسىن قاراس­تىرۋدا», دەپ تۇيىندەدى مينيستر.

 

وتباسى قۇندىلىقتارىن دامىتۋ قاجەت

مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا پلەنۋمدا ارداگەرلەردىڭ, ياعني اعا بۋىننىڭ ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى نىعايتۋ مەن ەلدىڭ قارقىندى دامۋىنداعى ءرولىن, سونداي-اق كەلەر جىلى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستاعى جەڭىستىڭ 80 جىلدىعىنا وراي, مينيسترلىك ءىس-شارالار جوسپارىن ازىرلەگەنىن اتاپ ءوتتى.

– بيىل ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا قاتىسقان قازاقستان ارداگەرلەرى تۋرالى مالىمەتتەردى قامتيتىن بارشاعا قولجەتىمدى «باتىرلارعا تاعزىم» پورتالى ىسكە قوسىلدى. بۇگىندە پورتالدىڭ قىزمەت اياسى كەڭەيىپ, بارلىق قازاقستاندىق ارداگەرلەر تۋرا­لى دەرەكتەردى بىرىكتىرەتىن اقپا­راتتىق ينتەراكتيۆتى جۇيە رە­تىندە جۇمىس ىستەۋىن ماقسات ەتىپ وتىرمىز. سونداي-اق سوعىسقا قاتىسۋشىلارعا ارنالعان قا­زاقستان-رەسەي تاراپىنىڭ بىر­لەسكەن فوتو-البومىن شىعارۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر, – دەدى ول.

سونىمەن بىرگە ا.بالاەۆا قوعامداعى ۇلتتىق بىرلىك, ەتنوستار مەن ءدىني توپتار اراسىنداعى ءوزارا تۇسىنىكتىك, جاستاردى ەسىرتكى مەن لۋدومانيا سەكىلدى ءتۇرلى جاعىمسىز ادەتتەردەن ساقتاۋدا ارداگەرلەرىمىز ەل اعاسى رەتىندە ءوز ۇلەستەرىن قوسىپ, ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقانىن ايتتى.

– باقتىقوجا سالاحاتدين ۇلى ءوز بايانداماسىندا قوعامداعى ەڭ كوكەيكەستى ماسەلەلەردى ايتىپ ءوتتى. دەسە دە ءاربىر مەملەكەتتىك ورگان جۇمىلىپ, وسى قوعامدىق كەسەلدەرگە قارسى بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزۋىمىز كەرەك. ونىڭ ىشىندە وتباسىلىق, ۇلتتىق ءداستۇرىمىزدى ناسيحاتتاپ, ونى ساقتاۋ وتە وزەكتى بولىپ وتىر. ويتكەنى تاربيە ەڭ ءبىرىنشى وتباسىندا باستالادى. وتباسىندا قانداي تاربيە السا, ول كەيىن قوعام ومىرىندە كورىنىس تاباتىنى راس. وكىنىشكە قاراي, قازىر جاستارىمىز اراسىندا قاتىگەزدىك, بۋللينگ كورى­نىستەرى كوپ. سىزدەر وسىنداي كەلەڭ­سىزدىكتەردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى جەردە قوعامدىق ۇيىم­دارمەن, اكىمدىكتەرمەن بىرگە جۇمىس ىستەپ جۇرسىزدەر. مەن اردا­گەرلەر ۇيىمى مەن ءبىزدىڭ مينيسترلىكتىڭ بىرلەسكەن جوس­پارىن دايىنداپ, ونى جۇزەگە اسىرۋعا شاقىرامىن. سىزدەردىڭ تاراپتارىڭىزدان بىزگە ارنالعان ۇسىنىستارىڭىز بولسا, ءبىز ونى جۇمىس جوسپارىنا ەنگىزىپ, جۇزەگە اسىرۋ جولدارىن ءوز قولىمىزعا الاتىن بولامىز, – دەدى مينيستر.

بۇدان بولەك, ا.بالاەۆا كوشە اتاۋلارىن بەرۋ, ەسكەرتكىشتەر ورناتۋ جانە تاعى دا باسقا وزەكتى ماسەلەلەردە ارداگەرلەر ۇيى­مىمەن تىعىز بايلانىستا, بىرگە جۇمىس ىستەۋگە سەنىم ءبىلدىردى. سونىمەن بىرگە ارداگەرلەر ايدا بالاەۆا مەن سۆەتلانا جاقىپوۆاعا ونوماس­تيكا, اردا­گەر­لەردى ەم-دوممەن قامتۋ, تىل ەڭبەككەرلەرىنە جاعداي جاساۋ, اقمولا وبلىسىنداعى ەڭبەك اۋىلىنا حالىق قاھارمانى ساعادات نۇرماعامبەتوۆ اتىن بەرۋ­گە قاتىستى, ت.ب. سۇراق قويىپ, تۇشىمدى جاۋاپ الدى.

 

جەرگىلىكتى جەردەگى جۇيەلى جۇمىستار

جيىندا الماتى قالالىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى اقان بيجانوۆ ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ءۇشىنشى وتىرىسىندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ءوز ءسوزىن حالىق بىرلىگىن نىعايتۋدىڭ ماڭىزىنان باستاعانىن ەسكە سالدى. «بىرلىك پەن ادىلدىك – ءبىز ءومىر ءسۇرىپ وتىرعان قوعامنىڭ ۇزدىكسىز وركەندەۋىنىڭ نەگىزگى سيگمەنتى. ول – مورالدىق قاعيدا, قاراما-قايشىلىقتىڭ ەكى جاعىنىڭ ۇيلەسىمدى بىرلىگى. قۇرىلتايدىڭ باستى ولشەمى دە يدەالدى قوعام قۇرۋدى جەتىل­دىرۋگە ۇندەيدى. ونىڭ بار بايلامى – جاقسى وتبا­سى مەن ونەگەلى, تاربيەلى قوعام قۇرۋ, بەيبىت ءومىر ءسۇرۋ قاعيداتىن قالىپتاستىرۋ», دەدى ول.

«الماتى قالالىق ارداگەرلەر كەڭەسى قانداي جۇمىستار اتقارىپ وتىر؟» دەگەن ساۋالعا جاۋاپ بەرە كەلە ا.بيجانوۆ: ء«بىزدىڭ ارداگەرلەر كەڭەسى ۇيىمىنىڭ ماقساتى مەن مىندەتى – جاستارعا كونە داستۇرلەردى جاڭعىرتىپ, ءار ۇلتتىڭ مادەنيەتىنىڭ وزىندىك ەرەك­شەلىكتەرىن ءتۇسىندىرۋ. مىسا­لى, وسى مىندەتتەردى ورىنداۋ جولىندا بيىل ءبىز قالالىق عا­لىمدار قاۋىمداستىعىمەن, جاس­تار ۇيىمدارىمەن بىرلەسە وتىرىپ, كەلە جاتقان جەڭىس­تىڭ 80 جىلدىعىنا وراي, سوعىس قاھار­ماندارى س.نۇرماعام­بەتوۆ, ر.قوشقارباەۆ, ش.جانىبەكوۆ­تەر­دىڭ 100 جىلدى­عىنا ارناپ, «قازاق باتىرلارىنىڭ ەرلىك جانە ار-نامىس داستۇرلەرى – جاستاردى اسكەري-پاتريوتتىق تاربيەلەۋدىڭ نەگىزى» دەگەن تاقى­رىپتا عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا وتكىزدىك. بۇعان قوسا, قالامىزداعى الەۋمەتتىك, رۋحاني ماڭىزى بار «شىڭعا ورلەۋ» اتتى جوبا بيىل دا جالعاسىن تاۋىپ وتىر. ونىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالساق, جاعدايى قيىن, كوپبا­لالى وتباسىلاردىڭ بالالارىنا ارداگەرلەر ءدارىس وقىپ, رۋ­حا­ني قۇندىلىقتار تۋرالى ساباق وتكىزىپ, تاربيە جۇمىسىن جۇرگىزەدى», – دەدى.

 

ساپالى ءبىلىم مەن سانالى تاربيە قاتار جۇرۋگە ءتيىس

قوعام قايراتكەرى, تۇركىس­تان وبلىسى ارداگەرلەر كەڭە­سىنىڭ توراعاسى جەڭىسبەك ماۋلەنقۇل­ ۇلى بايانداماسىن بۇگىنگى تاڭدا ەل ەكونوميكاسى دامىپ, حالىقتىڭ تۇرمىسى دا تۇزەلە باستاعانىنا قاراماستان, جاستارىمىزدىڭ ءبىر بولىگى ءتان قۇمارىنىڭ سوڭىنا ءتۇسiپ, رۋحاني قۇندىلىقتاردى ۇمىت قالدىرعانى تۋرالى اڭگى­مەدەن باستادى.

– وكىنىشكە قاراي, وسىنىڭ بارلىعى – ۇرپاق تاربيەسىندە جىبەرگەن كەمشىلىكتەردىڭ سالدارى. بۇگىندە بالاباقشادان باس­تاپ, ورتا مەكتەپ پەن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ بارلىعىندا تاربيە جۇمىسى ءبىلىم بەرۋ ۇدە­رى­سىنىڭ تاساسىندا قالىپ قوي­عانى بەلگىلى. باستاۋىش سىنىپتان باستاپ بالالاردان بىرنەشە ءتىلدى وقىپ ۇيرەنۋدى تالاپ ەتەمىز. زامان تالابى وسى ەكەن دەپ وقۋ باعدارلامالارىن دا وتە كۇردەلى ەتىپ جىبەرگەنبىز. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, جاس ۇرپاققا ساپالى ءبىلىم بەرۋدى عانا ويلاپ, سانالى تاربيە بەرۋ ماسەلەسىنە ءتيىستى دەڭگەيدە نازار اۋدارماي كەلەمىز, – دەدى.

ادامي قۇندىلىقتاردى بو­يىنا سىڭىرگەن, وي-ساناسى ءوسىپ-جەتىلگەن, رۋحاني تۇرعىدا كەمەلدەنگەن ازاماتتارى كوپ. ادىلەتتى جانە ىزگى قوعام ورناتقىمىز كەلسە, ەڭ الدىمەن ۇرپاق تاربيە­سىنە باسا نازار اۋدارۋىمىز كەرەك ەكەنىن ايتقان جەڭىسبەك ماۋلەنقۇل ۇلى قازىرگى تاڭدا تۇركىستان وبلىسىنىڭ ارداگەرلەر كەڭەسى جالپى ورتا مەكتەپتىڭ باس­تاۋىش سىنىپتارىنا ءداستۇرتانۋ ءپانىن ەنگىزۋ جونىندە باستاما كوتەرىپ, ناقتى جۇمىس جۇرگىزىپ جاتقانىن جەتكىزدى.

– ارينە, ءداستۇرتانۋدى جاڭا ءپان رەتىندە جالپى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنە ەنگىزۋ بەلگىلى ءبىر ۋاقىتتى قاجەت ەتەتىنى بەل­گىلى. وزبەكالى جانىبەكوۆ اتىن­داعى وڭتۇستىك قازاقستان پەداگو­گي­كالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىم­دا­رىمەن بىرلەسىپ, بۇگىنگى تاربيە ساعاتتارىنا بالاما قۇرال رەتىن­دە ءداستۇرتانۋ ساباعىن وتكىزۋ باعىتىندا ناقتى جۇمىس اتقا­رىلىپ كەلەدى. بۇگىنگى تاڭدا باس­تاۋىش سىنىپ جەتەكشىلەرىنە ارنالعان ادىستەمەلىك كومەكشى قۇرالدىڭ نۇسقاسى پايدالانۋعا بەرىلدى. وبلىس كولەمىندە بىرنە­شە ادىستەمەلىك سەمينار مەن تاجىريبەلىك ساباقتار وتكىزىلدى. ۇستازداردىڭ دا, شاكىرتتەردىڭ دە بۇل پانگە قىزىعۋشىلىعى مەن ىنتاسى جوعارى. العاشقى باستاما كورسەتكەندەي, بالاعا ۇلتتىق تانىمعا نەگىزدەلگەن ويىن­­دار ارقىلى ۇلتتىق ءداستۇردى تانىس­تى­رۋدىڭ وڭ ناتيجەلەرى باي­قا­لىپ جاتىر, – دەدى ول.

 

ارداگەرلەر ۇلەسى

قوعام قايراتكەرى, الماتى وبلىسى ارداگەرلەرى كەڭەسىنىڭ توراعاسى ەربولات تۇرىمبەتوۆ 2022 جىلى جاڭا وبلىس بولىپ بولىنگەلى وڭىردە 155 198 ارداگەر تۇراتىنىن, 9 اۋداندىق, 1 قالالىق, 134 وكرۋگتىك جانە 374 اۋىلدىق ارداگەرلەر ۇيىمى جۇ­مىس ىستەيتىنىن اتاپ ءوتتى.

بيىلعى كوكتەمدە ەلىمىزدىڭ باسىم بولىگىن قارعىن سۋ العاندا وبلىس ارداگەرلەرى دە سىن ساعات­ت­ا قالىس قالماي, بارىنشا قول­داۋ كورسەتكەنىنە توقتالدى. «Cۋ تاسقىنىندا زارداپ شەككەن وڭىر­لەرگە گۋمانيتارلىق كومەك جيناۋ ءۇشىن «كۇشىمىز – بىرلىكتە» اتتى 500 ۆولونتەردان تۇراتىن شتاب قۇرىلىپ, الماتى وبلىسى بويىنشا 400 تونناعا جۋىق كۇندەلىكتى تۇرمىسقا قاجەتتى زاتتار مەن ازىق-ت ۇلىك, كيىم-كەشەك, توسەك-ورىن جابدىقتارى, تۇر­مىستىق تەحنيكا جانە قۇرى­لىس ماتەريالدارىن جينالدى. ءوڭىردىڭ بيزنەس سۋبەكتىلەرى تاراپىنان بىرىڭعاي ارنايى شوتقا قارجىلاي كومەك رەتىندە 90 ملن تەڭگە اۋدارىلدى. باتىس قازاقستان وبلىسىنا 171 ارنايى تەحنيكا قىزمەت كورسەتەتىن ماماندارىمەن بىرگە جولدانىپ, گۋمانيتارلىق كومەكتى كوزدەگەن جەرلەرگە جەتكىزىپ, تاراتۋعا 15 ۆولونتەر اتسالىستى. وبلىستاعى «تاۋ تۇران» (تالعار اۋدانى) جانە «تاۋ جاڭاشار» (ەڭبەكشىقازاق اۋدانى) بالالار ساۋىقتىرۋ لاگەرلەرىنە اقتوبە جانە باتىس قازاقستان وبلىستارىنان 211 بالا قابىلداندى», دەدى ول.

پلەنۋمنىڭ كۇن تارتىبىندەگى ەكىنشى ماسەلە – جەڭىستىڭ 80 جىل­دىعىنا بايلانىستى ورتالىق كەڭەستىڭ ءىس-شارالار جوسپارى ءبىراۋىزدان بەكىتىلگەننەن كەيىن ۇيىم توراعاسى باقتىقوجا ىزمۇحامبەتوۆ ايماقتارداعى اردا­­گەر­لەر كەڭەستەرى جۇمىسىنا زور ۇلەس قوسىپ جۇرگەن ارىپتەس­تەرىن ماراپاتتادى. اتاپ ايت­قاندا, امانقوس تولەۋوۆ (اقتوبە) ارداگەرلەر ۇيىمىنىڭ ارنايى «قۇرمەت بەلگىسى» توسبەلگىسىمەن, رىمتاي شوكەەۆ (پاۆلودار) «قۇرمەت» گراموتاسىمەن, كۇلاي ەرماعامبەتوۆا (قىزىلوردا) العىس حاتپەن, ارداگەرلەر ۇيى­مىنىڭ جۇمىسىن ۇيلەستىرۋ­دەگى جاڭاشىلدىعى ءۇشىن سول­تۇستىك قازاقستان وبلىسى ار­دا­گەرلەر كەڭەسى «جاڭاشىل ۇجىم» اتالىمىمەن, «ىسكەرلىك جانە جاناشىرلىق» قاناتقاقتى جوباسىن ۇيىمداستىرۋداعى بەلسەندىلىگى ءۇشىن اتىراۋ وبلىسى ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى مۇرات وتەشوۆ «ۇزدىك ۇيىمداستىرۋشى» اتالىمىمەن, «دانەكەر» جوباسىنا قوسقان زور ۇلەسى جانە ءتۇرلى داۋلاردى شەشۋدەگى كاسىبيلىگى ءۇشىن ساتىبالدى دوسىمبەكوۆ (تاراز) «ۇزدىك مامىلەگەر» اتالىمىمەن ماراپاتتالدى.

سوڭعى جاڭالىقتار