الماتىدا «ەنەرگيا تيىمدىلىگى ءىس جۇزىندە» تاقىرىبىندا وتكەن كونفەرەنتسيادا رەسپۋبليكاداعى, سونداي-اق دۇنيە جۇزىندەگى ەنەرگيا تاپشىلىعى, ۇنەمدەۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
جيىنعا الماتى قالاسى اكىمدىگىنىڭ وكىلدەرى, دانيا, تۇركيا, رەسەيدەن كەلگەن ساراپشىلار, رەسپۋبليكا ايماقتارىنان ەنەرگەتيكا سالاسىنىڭ ماماندارى قاتىسىپ, عالىمدار, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ وقىتۋشىلارى پىكىرلەرىمەن ءبولىستى.
بىلتىر بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىندە وتكەن بۇۇ كليماتتىڭ وزگەرۋى جونىندەگى كونفەرەنتسيادا پاريج كەلىسىمىنىڭ ماقساتتارىنا جەتۋ ءۇشىن بۇكىل الەمدە ەنەرگيا تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ قارقىنىن ەكى ەسە ۇدەتۋ كەرەك دەگەن قورىتىندى جاسالدى. قازاقستاندا ەنەرگيا تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ بارلىق سەكتورلاردا قولعا الىنعان دەۋگە نەگىز بار. الايدا الەم ەلدەرىمەن تاجىريبە الماسۋدا دانيا سياقتى ەلدەر ۇلگىسىنە ارقا سۇيەۋ ماڭىزدى. ويتكەنى دانيا الەمدە تۇراقتى دامۋدىڭ ۇلگىسى رەتىندە تانىمال ەلدىڭ بىرىنە اينالىپ وتىر. جيىن بارىسىندا دانيا ەلشىلىگى ميسسياسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى كاسپەر كورسگاارد مەملەكەتتەر اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق اياسىندا جاسىل ەكونوميكانى دامىتۋ تيىمدىلىگىنىڭ ارتىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرىنە, ءتيىمدى تەحنولوگيالارعا جانە بەلسەندى ساياساتقا قاتىستى بەرىك ۇستانىمنىڭ ناتيجەسىندە بۇل ەل كليماتتىڭ وزگەرىسىمەن كۇرەستە جاڭا تەحنولوگيالىق جەتىستىكتەردى پايدالانىپ كەلەدى.
تۇركياداعى, تاياۋ شىعىستاعى, افريكاداعى جانە ورتالىق ازياداعى Danfoss ايماقتىق پرەزيدەنتى زياد ال باۆاليز بۇگىنگى تاڭدا قولجەتىمدى شەشىمدەردىڭ كومەگىمەن ەنەرگيا تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ قازاقستان ءۇشىن كومىرقىشقىل گازىنىڭ اۋاعا تارالىمىن ازايتۋدىڭ ەڭ وڭاي ءارى ۇنەمدى جولى بولىپ تابىلاتىندىعىن اتاپ ءوتتى. سونىڭ ءبىر مىسالى رەتىندە قازىرگى كەزدە استاناداعى ورتالىق مەشىتتە قوندىرىلعان Danfoss كومپانياسىنىڭ وزىق تەحنولوگياسىنىڭ ارقاسىندا ەنەرگيا تيىمدىلىگىنىڭ وزگەرگەنىن ايتۋعا بولادى. ناتيجەسىندە جىل سايىن 8 298,01 گكال جىلۋ ەنەرگيا ۇنەمدەلىپ جاتىر. بۇل جالپى جىلۋ تۇتىنۋدى 17,5 پايىزعا ازايتىپ, جىل سايىن 55 مىڭ اقش دوللارىنان استام قارجى ۇنەمدەلەدى.
كونفەرەنتسيادا ساراپشىلار ارتىق جىلۋدى ءتيىمدى پايدالانۋ بارىسىنا نازار اۋداردى. ورتالىق ازياداعى Danfoss ديرەكتورى دميتري تروشانوۆ اتموسفەراعا توڭىزىتقىش, دۆيگاتەلدەردەن تارايتىن جىلۋدى ءتيىمدى پايلالانۋعا بولاتىنىن اتاپ وتسە, ورتالىق ازيا بولىمشەسىنىڭ اعا مەنەدجەرى سانات بوكەنباەۆ ەنەرگيانى ۇنەمدى پايدالانۋ مەن جاسىل ەنەرگەتيكانى دامىتۋدا جاڭا تەحنولوگيالار مۇمكىندىگىنىڭ جوعارى ەكەنىن العا تارتتى.
«جىلۋدى دەر كەزىندە ستراتەگيالىق ماقساتتا پايدالانا الاتىن بولساق, قازبا وتىن جانە ەلەكتر ەنەرگياسى سياقتى اسا قۇندى ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستاردى الماستىرۋعا ابدەن بولادى. ناتيجەسىندە قاراجات ۇنەمدەلەدى ءارى پارنيكتىك گازداردىڭ تارالۋى ازايادى. مىسالى, ءىرى ساۋدا ورتالىقتارىندا, دەرەكتەر بازاسىندا, زاۋىتتاردا, سۋ تازارتۋ قوندىرعىلارىندا, مەترو ستانسالارىندا, كوممەرتسيالىق عيماراتتاردا وسىنداي ارتىق جىلۋدى زاۋىتتى جىلىتۋعا, ىستىق سۋمەن قامتاماسىز ەتۋگە, ورتالىقتاندىرىلعان جىلۋ جۇيەسى ارقىلى تۇرعىن ۇيلەر مەن ونەركاسىپتە پايدالانۋدىڭ مۇمكىندىگى جوعارى», دەيدى د.تروشانوۆ.
قازىرگى كەزدە ينتەللەكتۋالدى جەتىستىكتەردىڭ جاڭا بۋىنى, iC7 ونىمدەرىنىڭ الەۋەتى جوعارى. وسى ورايدا BOCK ءتارىزدى ەنەرگيا ۇنەمدى كومپرەسسورلار ەلىمىزدەگى كاسىپورىندار مەن مەكەمەلەرگە ەنەرگيا ۇنەمدى شەشىمدەر ەنگىزۋگە جانە تۇراقتى دامۋ سالاسىنداعى ماقساتتارعا قول جەتكىزۋگە ىقپال ەتەدى.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, دۇنيە جۇزىندە سو2 40 پايىزى عيماراتتارعا تيەسىلى. قازاقستاندا كومىرقىشقىل گازىنىڭ تارالۋى ورتاشا الەمدىك كورسەتكىشتەن 70 پايىزعا جوعارى. ياعني, ەلىمىزدە ەنەرگيانى كوپ قاجەت ەتەتىن اۋىر ونەركاسىپ سالاسى بولسا, ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرۋدە كومىرگە تاۋەلدىلىكتىڭ جوعارى ەكەنى بايقالادى. الايدا «جاسىل ەكونوميكاعا كوشۋ» تۇجىرىمداماسى 2050 جىلعا قاراي ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ 50 پايىزىن «بالامالى نەمەسە جاڭعىرمالى» كوزدەردەن وندىرەتىن بولادى. وسى ورايدا ساراپشىلار اۋاعا تارايتىن زياندى قالدىقتاردى ازايتاتىن, ەلەكترلەندىرۋگە سەپتىگىن تيگىزەتىن شەشىمدەر, جاسىل ەكونوميكانى دامىتۋداعى زاماناۋي شەشىمدەردى كەڭىنەن تالقىلادى.
