بۇعان دەيىن 2021–2023 جىلدار ارالىعىندا جۇزەگە اسقان جوبا بارىسىندا قاتىسۋشى ەلدەر مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى تسيفرلاندىرۋداعى تىڭ تاجىريبەلەرگە نەگىزدەلگەن زەرتتەۋلەر ناتيجەسىن ءبولىسىپ, كونفەرەنتسيالار, سەمينارلار جانە وقىتۋ باعدارلامالارىن وتكىزگەن بولاتىن. جوبا وسى كەزەڭدە كاۆكاز جانە ورتالىق ازيانىڭ 200-گە جۋىق مەملەكەتتىك قىزمەتشىسى ءۇشىن تيىمدىلىگىن كورسەتتى. ەندىگى كەزەكتە استانا مەملەكەتتىك قىزمەت حابى مەن بۇۇ دامۋ باعدارلاماسى, كورەيا رەسپۋبليكاسى ىشكى ىستەر جانە قاۋىپسىزدىك مينيسترلىگى (MOIS), اقپاراتتىق قوعام ماسەلەلەرى بويىنشا ۇلتتىق اگەنتتىگى (NIA) جوبا مەرزىمىن تاعى دا ءۇش جىلعا ۇزارتىپ, گەوگرافياسىن كەڭەيتىپ, جوباعا قاتىسۋشى ەلدىڭ سانى 12-گە جەتتى.
كونفەرەنتسيانى بۇۇ دامۋ باعدارلاماسى قازاقستانداعى تۇراقتى وكىلى كاتارجينا ۆاۆەرنيا اشىپ, الەمدە تسيفرلىق تەحنولوگيالار دامۋ قۇرالدارىنىڭ تۇبەگەيلى وزگەرتىپ جاتقانىن ايتتى. «جاڭا باستاما كورەيا تاجىريبەسىن پايدالانىپ, تسيفرلىق ترانسفورماتسيانى ىلگەرىلەتۋدى كوزدەيدى. ءبىلىم, وزىق تاجىريبەلەر, زەرتتەۋلەرمەن الماسۋ قاتىسۋشى ەلدەردىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن باسقارۋ جۇيەسىنىڭ تسيفرلىق ترانسفورماتسياسىن باعدارلاۋعا جانە قىزمەتتەردى ءتيىمدى ىسكە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى بۇۇدب وكىلى.
جيىن بارىسىندا ەىدۇ تسيفرلىق ۇكىمەت يندەكسى رەيتينگىندە الەمدىك كوشباسشى سانالاتىن كورەيا ساراپشىلارى ستراتەگيالار مەن يننوۆاتسيالاردى, سونداي-اق زاڭنامالىق قىرلارىن تانىستىردى. كورەيا رەسپۋبليكاسى ىشكى ىستەر جانە قاۋىپسىزدىك مينيسترلىگىنىڭ (MOIS) تسيفرلىق ۇكىمەت پەن يننوۆاتسيالار ءوفيسىنىڭ تسيفرلىق قاۋىپسىزدىك ساياساتى ءبولىمى ديرەكتورى ۆون-گاب دجو جوبانىڭ وتكەن ءۇش جىلداعى جەتىستىكتەرىنە توقتالدى. ۆون-گاب دجونىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە تسيفرلىق ترانسفورماتسيادا ايتارلىقتاي جەتىستىككە جەتكەن ەلدەر تاجىريبەسىمەن ءبولىسۋ ارقىلى ءار ەلدىڭ مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا ۇلكەن ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋگە بولادى. بۇل باعىتتا كورەيا ۇكىمەتى تسيفرلىق پلاتفورما جانە ءتيىمدى باسقارۋداعى تۇجىرىمدارىمەن, جەتىستىكتەرىمەن بولىسۋگە دايىن.
مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ ماڭىزدى قۇرالى – تسيفرلاندىرۋ مەملەكەتتىك باسقارۋدا اكىمشىلىك ۇدەرىستەردى وڭتايلاندىرۋعا, شەشىمدەر قابىلداۋدى جەتىلدىرۋگە, وزەكتى ماسەلەلەردە يننوۆاتسيالاردى پايدالانۋعا ىقپال ەتە وتىرىپ, مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ اشىقتىعىن, ازاماتتاردىڭ مەملەكەتتىك قۇرىلىمدارعا دەگەن سەنىمىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى. استانا مەملەكەتتىك قىزمەت حابى باسقارۋشى كوميتەت توراعاسى ءاليحان بايمەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى, جاساندى ينتەللەكتىنى پايدالانۋ ارقىلى مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدا قازىرگى كەزدە ءاربىر ەل وزدىگىنەن تاجىريبە جيناقتاپ, ءوز جولىمەن ءجۇرىپ كەلەدى. بىراق ادامزات جەتىستىكتەرىن ءتيىمدى پايدالانىپ وتىرعان كوشباسشى ەلدەردىڭ تاجىريبەسىنەن ۇيرەنەتىنىمىز كوپ. بۇل باعىتتا جوباعا قاتىسۋشى ەلدەر وزگەلەردىڭ ۇزدىك تاجىريبەسىن زەردەلەپ, وزىنە كەرەگىن الاتىنى انىق. بۇگىندە كورەيا, ەستونيا, دانيا سياقتى كوشباسشى ەلدەر تاجىريبەسى ايماق ەلدەرىنە ۇلگى.
– وسىدان ءۇش جىل بۇرىن استانا مەملەكەتتىك قىزمەت حابى مەن كورەيا اراسىنداعى كەلىسىمگە سايكەس ورتالىق ازيانىڭ ءتورت مەملەكەتىمەن تسيفرلىق باسقارۋ جوباسى ىسكە اسقان بولاتىن. وسى جوبا بارىسىندا كورەيا, سينگاپۋر, ەستونيا سەكىلدى دامىعان تسيفرلىق تەحنولوگيالارى بار مەملەكەتتەردىڭ ۇلگىسى زەردەلەندى. ناتيجەسىنە قاراپ, كاۆكاز, ورتالىق ازيادان باسقا تىنىق مۇحيت ەلدەرىنەن تاعى بەس مەملەكەت قوسىلىپ, جوبانى تاعى دا ءۇش جىلعا سوزۋ كوزدەلىپ وتىر. جوبا اياسىندا وزىق ەلدەردىڭ ەلەكتروندى ۇكىمەتتى دامىتۋداعى ارحيتەكتۋراسى, تۇجىرىمدامالارى, ستراتەگيالىق جولدارى سارالاناتىن بولادى. وزىق تاجىريبەلەر بۇگىندە الەم ەلدەرىن الاڭداتىپ وتىرعان جەمقورلىققا قارسى كۇرەستە, سونداي-اق حالىققا قىزمەت كورسەتۋدەگى وزىق تاجىريبەلەرگە ارقا سۇيەيدى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە ءار ەل مۇقتاج باعىتتار بويىنشا پىكىر الماسىپ, ءوز ۇكىمەتتەرى تاجىريبەسىندە پايدالانادى, – دەپ اتاپ ءوتتى ءا.بايمەنوۆ.
بۇۇ يندەكسىندە قازاقستان حالىققا تسيفرلىق قىزمەت ەتۋ تۇرعىسىنان العاشقى وتىز ەلدىڭ قاتارىندا تۇر. دەسەك تە, تسيفرلىق يندەكستە بىزدەن ارتتا قالعان بالقان تۇبەگىندەگى ەلدەردەن ۇيرەنەتىن تۇستارىمىز بار, دەيدى ءاليحان بايمەنوۆ. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل ەلدەگى كاداستر جۇيەسىنىڭ تسيرفلانۋى جەر مەنشىگىنە قاتىستى دەرەكتەردىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتەدى. سونىمەن قاتار سلوۆەنيادا تسيفرلىق قارجىلىق ترانزاتسيا جۇيەسىنە نازار اۋدارعان ابزال. ال كورەيانىڭ ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان جوباسى تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى ءتيىمدى پايدالانۋدىڭ ناتيجەسىندە جۇزەگە اسىپ وتىر. «انيان قالاسىندا كىشكەنتاي بالالارعا, قارتتارعا كوشەدە قاۋىپ تونەتىن بولسا, قالتافوندا جۇكتەلگەن اپليكەيشننىڭ كومەگى ارقىلى ءتيىستى ورگانعا دەرەۋ دابىل جەتەدى. قالتافون قانشالىقتى قاتتى شايقالعان سايىن ارنايى مونيتوردا قىزىل نۇكتە پايدا بولىپ, تىركەلگەن ازاماتتىڭ اتى-ءجونى كورسەتىلەدى. سول ساتتەن ول تۇرعان ماڭعا ەڭ جاقىن كامەرالار بۇرىلىپ, پوليتسيا كولىگى دەرەۋ كومەككە جەتەدى. مۇنداي مىسالدار بلوكچەيننىڭ يگىلىگىن كورىپ وتىرعان بىرقاتار ەلدەر تاجىريبەسىندە كوپ كەزدەسەدى. اسىرەسە جەر تەلىمدەرىن بەرۋ, مەملەكەت تاراپىنان پاتەرمەن قامتاماسىز ەتۋدە, مەكتەپ پەن بالاباقشالارعا ورنالاستىرۋدا بلوكچەين جەمقورلىقتىڭ جولىن كەسەتىن تسيفرلىق مۇمكىندىكتىڭ ءبىرى بولماق» دەيدى ءا.بايمەنوۆ.
مۇنىمەن قوسا تسيفرلىق پلاتفورمالاردا لاتىن قارپىن قولدانۋ حالىقارالىق كەڭىستىكتەگى ىقپالداستىققا, تەحنيكالىق شەشىمدەر مەن باعدارلامالاۋ قۇرالدارىن ءتيىمدى پايدالانۋعا جول اشاتىنى انىق.
حالىقارالىق تسيفرلىق كەڭىستىكتە جەكەلەگەن مەملەكەتتەر ازاماتتارىنىڭ جەكە دەرەكتەرىن قۇپيادا ۇستاۋ, سونداي-اق الەمدىك جەتىستىككە ىقپال ەتەتىن اقپاراتتاردى اشىق قولدانۋ ماسەلەلەرىنىڭ زاڭنامالىق قۇجاتتارمەن رەتتەلۋى قاجەت. بۇل باعىتتا ارنايى زەرتتەۋلەر دە جاسالعان. «جەكە تۇلعالار دەرەكتەرىنىڭ ساقتاۋىنا وراي وسى 12 ەلدىڭ ىشىندە دۇنيەجۇزىلىك ۇكىمەتتەر سامميتىندە زەرتتەۋلەر جۇرگىزىپ, ناتيجەسىندە, تەحنولوگيا دامىعان سايىن زاڭ دا دامىپ وتىرۋى قاجەتتىگىنە كوز جەتكىزدىك. جالپى, تەحنولوگيا دامىعان سايىن جاۋاپكەرشىلىك تە دامۋعا ءتيىس. يادرولىق تەحنولوگيالار, جاساندى ينتەللەكتى ادامزاتتىڭ يگىلىگىنە اينالدىرۋ, وسى جولدا قاۋىپسىزدىكتى قورعايتىن, بارلىعى بىردەي پايدالاناتىن دەرەكتەردى پايدالانۋعا تەڭ مۇمكىندىك بەرەتىن زاڭدار قاجەت. وسىنى ەسكەرە كەلىپ, دامىعان ەلدەردىڭ ءبىرازى بلوكچەين دەكلاراتسياسىن قابىلدادى. ەۋرووداق جاقىندا جاساندى ينتەللەكتىگە قاتىستى زاڭناماسىن بەكىتتى» دەيدى ءا.بايمەنوۆ.
وسى ورايدا قازاقستان دا الەمدىك تسيفرلىق كەڭىستىكتەگى مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتە وتىرىپ, مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىندە بەلەڭ الىپ وتىرعان كوپتەگەن قوعامنىڭ دامۋىنا كەدەرگى بولىپ وتىرعان كەرەعار جايتتاردان ارىلۋعا قادام باسۋعا ءتيىس. بۇگىندە الەم ەلدەرىندە جاقسى ناتيجە كورسەتىپ وتىرعان تسيفرلىق شەشىمدەردى ءتيىمدى پايدالانۋ ەكونوميكانىڭ دامۋىنا, ازاماتتاردىڭ ءوز قۇقىعىن كەڭىنەن پايدالانۋىنا ىقپالىن تيگىزەتىنى ءسوزسىز.
